Con mọn - cháu mọn - chắt mọn

Bà Nội tôi kể: Khi sinh bố tôi, ông bà tôi đang dạy học tại một xã hẻo lánh của tỉnh miền núi Hà Giang, cách huyện lị gần 2 chục cây số đường đèo dốc, chỉ có một phương tiện duy nhất: Đi bộ, leo dốc, vượt ba con suối và lên đò qua sông Lô, nước chảy xiết quanh năm.
Trước khi sinh một tuần, Bà tôi đã “bụng mang dạ chửa” ì ạch cuốc bộ trên con đường ấy ra bệnh viện huyện. Sinh được ba ngày thì bệnh viện cho về. Rất may, đúng ngày thứ Bảy, ông Phó Chủ tịch huyện là người trong xã được nghỉ, thế là ông cùng với ông nội tôi khiêng võng đưa bà và bố tôi vượt dốc, leo đèo về trường.

Khi bố tôi được hai tuổi, ông bà tôi chuyển lên thị xã Hà Giang cư trú, do Ty giáo dục điều động ông tôi lên công tác tại huyện Vị Xuyên. Ông bà tôi kiếm được một ô đất ven sông Lô, kè đá, đắp nền làm nhà khi bà tôi đang mang thai. Đúng vào trưa Ngày Quốc khánh 2/9/1970, bà tôi đang vác đá kè nền thì “chuyển dạ”. Ông tôi đi vắng, người trong xóm kéo đến, đưa bà tôi vào bệnh viện. Cô tôi được sinh ra trong hoàn cảnh đó.

Hồi đó, do điều kiện chiến tranh, lại ở miền núi đá nghèo, đời sống của Nhân dân cũng như cán bộ, nhất là thầy cô giáo nói riêng vô cùng khó khăn. Ông bà tôi phải tự xoay trần ra vừa công tác, vừa chạy ăn cho bản thân và con cái.

Con mọn - cháu mọn - chắt mọn
Ông bà tôi bên các con, cháu, chắt.

Mấy năm sau, ông bà tôi sinh tiếp hai người con. Cứ đều đều hai năm một… “công chúa” ra đời! Cuộc sống càng chật vật, nhưng ông bà tôi vẫn vượt mọi gian lao, hoàn thành xuất sắc mọi việc trên giao.

Bà tôi kể: Khi bà sinh nở, ông một mình «chăm bà đẻ». Sáng sớm, ông thu gấp tất cả tã lót, quần áo rếch vào vải ni lông, phẳng phiu, nhét vào cặp, buộc sau xe đạp đến cơ quan làm việc. Trưa về ông xuống suối giở bọc ra giặt giũ sạch sẽ rồi lại buộc sau xe chở về phơi phóng. Đêm đến ra máy nước, đứng xếp hàng chờ trực hàng giờ lấy nước về dùng. Một chậu nước phải dùng vào nhiều việc: Khi thì rửa mặt, rửa chân tay, tưới rau; khi thì vo gạo, rửa rau, tưới cây,…

Khi cô thứ tư của tôi mới sinh thì cô thứ ba mới hơn hai tuổi. Ông tôi đi công tác các xã, phải “địu” cô tôi theo. Hồi đó cô thứ ba của tôi hay bị ho, viêm phế quản, ông tôi phải mang theo thuốc, tự tiêm cho cô tôi. Có lần hết bông, ông phải lấy khăn mặt nhúng nước sôi, “sát trùng”!

Sau này, ông bà tôi được chuyển về huyện Thường Tín, TP Hà Nội, đi lại có thuận lợi hơn, nhưng nuôi bốn người con như thế vào thời điểm đó vô cùng chật vật. Ông bà phải làm thêm đủ mọi việc: Nào nuôi lợn, nuôi gà công nghiệp, cuốn thuốc lá, đan hàng thủ công, trồng rau, cấy lúa,…. Ông tôi công tác ở Phòng Giáo dục, ba giờ sáng phải dạy thồ su hào, bắp cải lên chợ Mơ, chợ Cửa Nam (cách nhà hai chục cây số) bán rồi tốc hỏa đạp về cho kịp giờ làm việc.

Khó khăn trong đời sống kinh tế như vậy, nhưng ông bà tôi vẫn lo cho bố tôi và các cô tôi (sau này là cả chị em chúng tôi) ăn học đến nơi đến chốn. Ai cũng có bằng đại học, nhiều người vươn lên học cao học .

Rồi bố tôi và các cô tôi xây dựng gia đình, có con. Nhưng gia đình các cô đều neo người, bà tôi lại phải chạy đi, chạy lại giúp đỡ trong các kì sinh nở, giúp trông nom các cháu khi còn bé dại. Thế là hết nuôi con mọn, bây giờ bà tôi lại phải trông “cháu mọn”!

Tưởng bà tôi sau đận này sẽ không phải vất vả trong chuyện trông nom trẻ con nữa. Ai dè khi chị em chúng tôi lấy chồng, lấy vợ, rồi sinh con, bố mẹ chúng tôi còn đang công tác, chị em chúng tôi cũng đi làm. Cực chẳng đã, chúng tôi lại phải nhờ cậy bà tôi. Bé thì chăm bẵm cháo sữa, cứng cáp lên lại đưa đón chắt đi nhà trẻ, mẫu giáo, tiếp tục gánh nặng “chắt mọn”!

Ông bà vất vả là thế, nhưng chẳng kêu ca, phàn nàn; lúc nào cũng vui vẻ. Ông bà luôn nhắc nhở chúng tôi phải vươn lên trong cuộc sống. Ông bà đã từng góp công lớn trong việc xây dựng nên trường lá cờ đầu về giáo dục của tỉnh Hà Giang; từng là chiến sĩ thi đua nhiều năm. Về già, ông bà tôi vẫn sắp xếp thời gian tham gia các hoạt động xã hội với dân làng, với các cụ ở địa phương. Ông tôi cùng dân làng xây dựng được “Thư viện làng Bình Vọng” nổi tiếng, với trên vạn rưỡi đầu sách, duy trì hoạt động suốt 25 năm nay, được nhiều địa phương đến tham quan học tập.

Trong một bài thơ suy ngẫm về việc vào Đảng, ông tôi viết:

... Từ theo Đảng tôi biết bao thay đổi

Vững dần trong mỗi bước đi lên

Trong gian nan tôi có được chí bền

Không chen lấn khi xếp hàng mua gạo

Nhường anh em miếng xà phòng, manh áo

Trong những ngày “tem phiếu” xét bình nhau

Việc khó khăn tôi chẳng ngại đi đầu,

Vượt thác lũ, trèo đèo tới bản Mèo, người Mán

Đưa chữ về tời từng xóm vắng

Cùng đồng bào ăn măng đắng trám đen

Chốn rừng sâu cùng với anh em

Dựng xây những mẫu hình tiên tiến

Tôi dạy cháu con cái hay tìm đến

Tránh xa những cám dỗ bất lương

Biết hờn căm và biết yêu thương

Biết vượt sóng để vẹn tròn lí tưởng...

Khánh Linh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Đôi dép cao su huyền thoại của ông tôi

Đôi dép cao su huyền thoại của ông tôi

Ông tôi là người đã trực tiếp tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ cho đến kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Bởi vậy, kí ức đậm sâu nhất trong ông là những năm tháng kháng chiến gian khổ mà hào hùng, và những kỉ vật vô giá với ông vẫn là những kỉ vật thời chiến. Trong đó, ấn tượng nhất là đôi dép cao su cùng ông đi qua hai cuộc kháng chiến trường kì của dân tộc!
Bà ngoại tôi

Bà ngoại tôi

Bà ngoại tôi mất năm bà 103 tuổi. Cả một năm sau ngày bà mất, gần như nhà ngoại lúc nào cũng có người đến thắp hương. Nhiều người đến, kể những kỉ niệm về ông bà ngoại, rồi mọi người lại cùng nhau nức nở.
Tình yêu bình dị của ông bà tôi

Tình yêu bình dị của ông bà tôi

Ông Lê Đình Bạ và vợ là bà Hoàng Thị Châu, năm nay đều đã ngoài 90 tuổi. Ông từng tham gia hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.
Chút quà của ngoại mãi còn vấn vương

Chút quà của ngoại mãi còn vấn vương

Sinh ra và lớn lên tại một miền quê nghèo của dải đất miền Trung đầy nắng gió. Tuổi thơ tôi gắn với bao kỉ niệm đẹp về bà ngoại. Đến tận bây giờ, hình ảnh của ngoại vẫn luôn in hằn trong kí ức tôi với nhiều cảm xúc khó tả.
Bà ngoại tôi là người dũng cảm

Bà ngoại tôi là người dũng cảm

Những năm 1949-1953, quê tôi bị giặc Pháp chiếm đóng; giặc Pháp và bọn tay sai ra sức đàn áp cách mạng. Cán bộ của ta phải hoạt động bí mật. Nhiều cán bộ cách mạng của ta vô cùng gian khổ mà anh dũng.

Tin khác

Hình bóng bà mãi trong tim...

Hình bóng bà mãi trong tim...
Bà nội tôi tên là Hoàng Thị Liễu, người làng Tiên Hòa, xã Hà Lĩnh, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa. Cả cuộc đời bà sống thầm lặng và dành trọn yêu thương, sự hi sinh cho gia đình, cho con cháu. Tôi cảm thấy mình may mắn và tự hào vì được là cháu của bà. Những kỉ niệm về bà, với tôi, chính là món quà quý giá, chẳng gì sánh bằng.

Ông tôi - tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước

Ông tôi - tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước
Ông tôi mất gần 10 năm nay nhưng về miền quê Đức Chánh, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi, hỏi về cụ Nguyễn Thăng Văn, ai cũng nhớ và tự hào về một người lính yêu nước thiết tha, một người con ưu tú của quê hương Đức Chánh.

Ông ngoại trong lòng tôi

Ông ngoại trong lòng tôi
Ông ngoại mất khi tôi còn rất nhỏ nhưng trong số con cháu trong nhà, tôi may mắn hơn cả, vì thường xuyên được ở cạnh và gần gũi với ông.

Những cuốn sách quý của ông tôi

Những cuốn sách quý của ông tôi
Có lẽ, niềm đam mê đọc sách trong tôi có được là từ ông. Với tôi, ông không chỉ là người yêu sách mà còn là người biết khơi dậy niềm yêu thích việc đọc cho những người xung quanh.

Chuyện về ông nội tôi

Chuyện về ông nội tôi
Ông nội tôi, cụ Hoàng Thanh Liêm, sinh ra ở làng quê nghèo thuộc xã Đốc Tín, huyện Mỹ Đức, TP Hà Nội. Thuở thiếu thời, ông được cha mẹ cho theo thầy học chữ quốc ngữ, khi trưởng thành, ông theo nghiệp “gõ đầu trẻ”.

Lòng ngoại mênh mông tựa biển trời

Lòng ngoại mênh mông tựa biển trời
Bà ngoại tôi dù đã đi về miền mây trắng từ nhiều năm trước, nhưng tấm lòng nhân hậu, vị tha của bà luôn là tấm gương sáng để con cháu chúng tôi noi theo.

Lời khuyên và điều ước của ông nội tôi

Lời khuyên và điều ước của ông nội tôi
Ông nội tôi tên Hồ Chí Trọng, người dân tộc Bru Vân Kiều mang họ Hồ ở bản miền núi Cửa Mẹc, xã Ngân Thuỷ, huyện Lệ Thuỷ, tỉnh Quảng Bình.

Từ lời chỉ dạy, khuyên bảo của ông bà ngoại

Từ lời chỉ dạy, khuyên bảo của ông bà ngoại
Cứ đến ngày húy nhật ông bà ngoại, mẹ tôi cùng các dì, các cậu lại đến nhà cậu (em trai mẹ tôi nhưng là trưởng nam của ông bà) đông đủ cùng các cháu, chắt làm giỗ, thắp nén tâm hương tưởng nhớ bậc sinh thành. Khi công việc xong xuôi, mẹ tôi cùng các dì, các cậu lại ôn những kỉ niệm về ông bà.

Thúng khoai của bà

Thúng khoai của bà
Đang hưởng thú điền viên yên lành, ngày chăm sóc cây cảnh, tối nghe cải lương, đột nhiên bà đề nghị với ba mẹ:

Đâu rồi tiếng gậy khua của bà?

Đâu rồi tiếng gậy khua của bà?
Bà nội tôi mất đã 50 năm, nhưng tôi vẫn nhớ tiếng gậy khua của bà. Nhiều lúc anh em tôi gọi điện cho nhau, rồi tự hỏi: “Đâu rồi tiếng gậy khua của bà?”

Bà giữ lửa hồng trong căn bếp ấm

Bà giữ lửa hồng trong căn bếp ấm
Hình ảnh bà nội ngồi bên bếp lửa hồng luôn in đậm trong tâm trí tôi. Tôi đã quen với hình ảnh đó suốt cả tuổi thơ của mình và bây giờ nó trở thành một miền kí ức đặc biệt trong tôi.

Tấm lòng vị tha của ông tôi

Tấm lòng vị tha của ông tôi
Vào dịp Quốc khánh 2/9 năm ngoái, gia đình bác cả từ Hà Nội về quê thăm ông bà tôi bằng chiếc xe ô tô 7 chỗ đen bóng, rất đẹp. Vừa vào nhà, bác cả thưa với ông bà tôi: “Nhân dịp nghỉ lễ, con đưa vợ con và các cháu về thăm ông bà.

Không thể nào quên những kỉ niệm về ông

Không thể nào quên những kỉ niệm về ông
Thời gian thấm thoắt thoi đưa, ông tôi cũng về bên đồng đội cho trọn tình vẹn nghĩa. Cách đây 13 năm về trước, trong đôi mắt của ông tôi lại lắng đọng những nỗi buồn. Ông thường thẫn thờ, đi ra đi vào mang những kỉ vật chiến trường ra hoài niệm.

Bà ngoại giỏi việc nước, đảm việc nhà

Bà ngoại giỏi việc nước, đảm việc nhà
Bà ngoại tôi sinh ra và lớn lên ở vùng quê Trung du, trong một gia đình nông dân xã Trung Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Gia đình đông anh em nên từ nhỏ hằng ngày bà đã phải đi chăn trâu cắt cỏ giúp các việc trong nhà; khi lớn lên bà tham gia sản xuất cùng với bà con.

Cảm ơn cuộc đời cho tôi làm cháu nội của ông

Cảm ơn cuộc đời cho tôi làm cháu nội của ông
Ông nội tôi tên là Trần Văn Ngần, sinh năm 1930, ở xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, TP Hà Nội; trong làng vẫn quen gọi ông tôi là ông giáo Ngần.
Xem thêm
Bà giáo già sáng bán vé số, tối mang ánh sáng tri thức cho trẻ em nghèo

Bà giáo già sáng bán vé số, tối mang ánh sáng tri thức cho trẻ em nghèo

cụ bà Nguyễn Thị Ba, men từng con hẻm nhỏ ở Bình Dương bán từng tờ vé số, bà giáo gieo mầm tri thức cho những mảnh đời bất hạnh tại lớp học tình thương.
Một mối tình bình dị và son sắt

Một mối tình bình dị và son sắt

Họ gặp và yêu nhau trong những năm tháng chiến tranh. Ngày cưới không mâm cao cỗ đầy, không sơn hào hải vị, không tiệc tùng. Quần áo chỉ là bộ đồ lính giản đơn... vậy là họ đã nên duyên vợ chồng. Mặc dù vậy mà hơn 50 năm qua, họ luôn sống hạnh phúc. Đó là chuyện tình của bà Tô Thị Thanh Bưởi, sinh 1950 và ông Nguyễn Kim Quang, sinh 1949, hiện ở xã Lộc An, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
Bí quyết trường thọ của cụ ông 110 tuổi ở Lâm Đồng

Bí quyết trường thọ của cụ ông 110 tuổi ở Lâm Đồng

Bước vào tuổi 110, nhưng cụ Vũ Đình Bảng, sinh năm 1914, ở Lâm Đồng, vẫn minh mẫn, khỏe mạnh, hàng ngày vẫn cuốc đất, làm vườn, nấu nướng và hướng dẫn, nhắc nhở con cháu đọc sách, chia sẻ kinh nghiệm trong cuộc sống. Vậy bí quyết nào giúp cụ Bảng trường thọ đến vậy? Chúng ta cùng tìm hiểu về bí quyết sống khỏe, sống ý nghĩa của cụ.
Tìm thấy thi thể nam sinh lớp 8 mất tích khi bơi ra biển cứu bạn ở Quảng Nam

Tìm thấy thi thể nam sinh lớp 8 mất tích khi bơi ra biển cứu bạn ở Quảng Nam

Theo Công an xã Tam Nghĩa, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam cho biết, lực lượng cứu hộ và người dân địa phương đã tìm được thi thể học sinh mất tích trong lúc bơi ra biển cứu bạn.
Bếp ăn nghĩa tình

Bếp ăn nghĩa tình

Đều đặn vào ngày mùng 1 và 15 âm lịch hằng tháng “Bếp ăn nghĩa tình” của phường 2, TP Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp luôn đỏ lửa phục vụ hộ nghèo, cận nghèo, học sinh, sinh viên, người bán vé số, giúp họ vơi bớt phần nào khó khăn trong cuộc sống...
Central Retail Việt Nam bàn giao công trình lớp học tại tỉnh Quảng Ngãi

Central Retail Việt Nam bàn giao công trình lớp học tại tỉnh Quảng Ngãi

Ngày 8/4, Tập đoàn Central Retail Việt Nam đã bàn giao công trình lớp học Điểm trường thôn Quế (thuộc trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học và Trung học Cơ sở Trà Bùi), tại thôn Niên, xã Trà Bùi, huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi.
Miền Bắc trời chuyển mưa lớn từ chiều tối nay

Miền Bắc trời chuyển mưa lớn từ chiều tối nay

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, đêm qua (14/5), ở khu vực Bắc bộ cục bộ có mưa to với lượng mưa từ 19h ngày 14/5 đến 3h ngày 15/5 có nơi trên 30mm như: Ma Ký (Lai Châu) 30.8mm, Đàm Thủy (Cao Bằng) 31.6mm, Quảng Lâm (Quảng Ninh) 56.4mm,…
Nguyên nhân vụ sạt lở khiến 3 trẻ nhỏ tử vong tại Ba Vì

Nguyên nhân vụ sạt lở khiến 3 trẻ nhỏ tử vong tại Ba Vì

Khoảng 22h20 đêm 12/5, trên địa bàn khu vực thôn 6 xã Ba Trại, huyện Ba Vì xảy ra sạt lở tại nhà dân do mưa lớn làm 3 người thiệt mạng.
Lời chúc ngày của Mẹ năm 2024 hay và ý nghĩa nhất

Lời chúc ngày của Mẹ năm 2024 hay và ý nghĩa nhất

Ngày của Mẹ năm 2024 rơi vào Chủ nhật, ngày 12/5. Những lời chúc ngày của Mẹ hay và ý nghĩa nhất sẽ là món quà tinh thần tuyệt vời gửi tặng mẹ kính yêu.
Phiên bản di động