Như thấy bóng ông thuở nào

Ông nội tôi đã là người thiên cổ cách đây hơn 60 năm. Nhưng mỗi năm đến ngày giỗ ông, tôi lại thấy đâu đây bóng hình của ông trong căn nhà, trên mảnh đất nơi tôi đã từng được sinh sống bên ông nội.

Ông bà nội tôi có 4 người con (2 trai, 2 gái), bố tôi là con lớn của ông bà. Quê tôi vùng đất bãi ở huyện Thanh Trì, TP Hà Nội, trước đây một năm có vài lần nước lũ sông Hồng “vào, ra” ngập trắng đồng bãi. Những tháng nước lũ ngập tràn đồng ruộng, ông nội ngồi cả ngày trên con thuyền thúng-thả lưới bắt cá sông Hồng “mừng nước mới” phởn phơ đi kiếm ăn. Bố tôi đi kéo vó tay-quê tôi gọi là kéo chũm - rồi mang cơm trưa cho ông và lấy cá về để bà nội mang đi bán.

Cạn nước lũ, đồng bãi vào mùa vụ mới, ông nội lại cùng những ông “thợ cày” trong đội sản xuất ra đồng cày vỡ ruộng để ải mấy ngày cho dễ đập đất trồng cây, gieo hạt. Bố tôi kể, ông không chỉ được các ông bà trong đội gọi là “lão nông tri điền” mà còn là “thợ cày” rất kinh nghiệm trên những đường cày có độ sâu phù hợp với từng loại cây trồng. Có kinh nghiệm nhưng ông không giữ làm “vốn” riêng cho mình mà chỉ bảo tường tận cho những ông “thợ cày” khác và quan tâm hướng dẫn cho lớp “thợ cày” trẻ như bố tôi để tất cả các thửa ruộng của đội sản xuất đều được cày xới bảo đảm theo yêu cầu, thuận lợi cho cây trồng, hạt gieo dễ sinh trưởng phát triển. Bố tôi bảo: Đó là điều mà bố và lớp “thợ cày” của bố đã học được ở ông nội để rồi tiếp tục làm xanh những đồng bãi.

Như thấy bóng ông thuở nào

Gần 10 năm được sống với ông nội trước khi ông về với tiên tổ, từ năm học vỡ lòng là ông nội đã hay hỏi về chữ này, chữ kia, khi thì ông bảo viết chữ ra bảng cho ông xem, lúc ông lại bảo đọc cho ông nghe. Những lúc rỗi việc, ông bảo mang bảng, mang phấn ra để hai ông cháu cùng tập viết; rồi ông “khoe”: Ông cũng đã được “đi học” từ các lớp “bình dân học vụ” ở thôn nhưng viết chưa đẹp nên hai ông cháu hì hục tập viết rồi cùng cười vui vẻ... Cô tôi thấy thế nên thường nói vui với tôi: Cháu đích tôn của ông nội là được ông chăm, ông chiều lắm đấy nhá!

Còn nhớ, mỗi khi thấy ông nội đi cày ruộng về đến nhà là tôi lại bưng rá khoai lang luộc, xách ấm nước vối, cái điếu bát để ra chõng tre trước hiên nhà để ông ăn khoai, uống nước vối, hút thuốc lào. Nước vối được nấu từ lá vối khô hoặc hạt vối khô thu hái trên cây vối của nhà. Ông nội bảo: Cây vối này do cụ tổ trồng đã lâu nhưng vẫn còn rất sai nụ sai hoa. Còn nhớ, trước mỗi vụ thu hoạch ngô hằng năm là bố tôi lại bắc thang trèo lên cây bẻ các cành nụ vối, lá vối cho vào sọt dòng dây thừng thả xuống. Tôi và ông nội với mấy đứa em xúm vào tách các nhánh nụ ra cái nong phơi ngô để mẹ tôi quấn lá vối chung quanh sọt tre, xếp nụ vối vào theo lớp, mỗi lớp nụ vối lại rải một lớp lá vối mỏng lên trên. Đầy sọt, xếp một lớp lá vối phủ lên trên cùng rồi lấy mấy thanh nan tre cật cài chặt miệng sọt xếp gọn vào góc nhà. Sau vụ ngô, cả nhà lại xúm xít dỡ mấy sọt lá vối, nụ vối ra phơi riêng từng loại, cất giữ trong vại, trong chĩnh sành dùng để uống quanh năm. Trước khi cất đi, ông nội bảo mẹ tôi pha thử một ấm lá vối khô, một ấm nụ vối khô. Ông nội nhấm nháp rồi khen “được đấy” làm cả nhà ai cũng vui…

Ông nội về với tiên tổ năm tôi học lớp 4. Lúc đó tôi chưa thấm hết, chưa thấm thật sâu nỗi buồn vắng ông mà chỉ thấy một khoảng trống nơi hai ông cháu nằm mỗi tối đi ngủ trên tấm giường ghế khuôn vững chãi kê ở gian giữa bóng líu rất mát vào mùa Hè hoặc không thấy có ông ngồi trên chõng tre trước hiên nhà ăn khoai lang luộc, uống nước vối, hút thuốc lào mỗi buổi sáng…

Những năm sau, cả nhà tíu tít thu hoạch nụ vối đem ủ rồi dỡ ra phơi mà không có ông nội. Nhìn lá vối khô lại nhớ ông mà không ai nói được ra lời. Ngày giỗ ông nội hằng năm, tôi lại kể nhiều chuyện về ông cho các em và không quên chuyện ông đã cùng tôi tập viết, tập đọc từ khi tôi mới học lớp vỡ lòng làm các em cũng mong ước được tập đọc, tập viết cùng ông nội nhưng điều đó chẳng bao giờ có nữa. Mấy anh em tôi được bố mẹ lo cho học hành đến nơi đến chốn và cứ thế trưởng thành, đi làm công chức ở cơ quan, doanh nghiệp.

Năm 1975, đất nước thống nhất, tôi về học tiếp ở trường đại học cũng mới có dịp về thăm nhà sau hơn 4 năm quân ngũ. Bố tôi cho biết: Sau năm 1972, bà nội tôi mất thì cây vối cũng lụi dần rồi chết. Bố tôi đã hạ xuống, mang ngâm mấy năm ở ao bèo gần ngõ và thuê thợ xẻ và thợ mộc đóng giường cưới cho tôi, rồi giục tôi cưới vợ. Tôi bảo: Bố cứ ngâm cho thật “chín”, con còn mấy năm nữa thì phải tập trung để học cho xong đã bố ạ!.

Thời bao cấp, khi cưới vợ mang “Giấy đăng kí kết hôn” ra cửa hàng mậu dịch là được mua một cái giường cưới bằng gỗ, khổ rộng 1,4 mét, một đôi chiếu cói, hai tút thuốc lá Trường Sơn, hai gói chè vụn Hương Sơn, cùng ít bánh kẹo,…. Vì đã có giường cưới bố đóng từ gỗ cây vối do ông nội tôi để lại cho nên tôi không phải mua giường, tiết kiệm được một khoản kha khá trong thời điểm còn nhiều khó khăn thiếu thốn. Tiếc là sau mấy chục năm sử dụng, cái giường - kỉ vật từ gỗ cây vối ông nội cho đã hỏng không còn dùng được nữa.

Cứ mỗi năm trước khi Tết đến, Xuân về, vợ chồng tôi lại ra dọn cỏ, trồng hoa trên mộ ông bà nội, thắp nén hương thơm thành kính mời ông bà nội về vui Tết đón Xuân mới cùng các con, các cháu và các chắt. Trong làn khói hương thoang thoảng khắp không gian như chợt thấp thoáng bóng dáng ông bà thuở nào…

Khúc Văn Quý

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Tấm lòng vị tha của ông tôi

Tấm lòng vị tha của ông tôi

Vào dịp Quốc khánh 2/9 năm ngoái, gia đình bác cả từ Hà Nội về quê thăm ông bà tôi bằng chiếc xe ô tô 7 chỗ đen bóng, rất đẹp. Vừa vào nhà, bác cả thưa với ông bà tôi: “Nhân dịp nghỉ lễ, con đưa vợ con và các cháu về thăm ông bà.
Không thể nào quên những kỉ niệm về ông

Không thể nào quên những kỉ niệm về ông

Thời gian thấm thoắt thoi đưa, ông tôi cũng về bên đồng đội cho trọn tình vẹn nghĩa. Cách đây 13 năm về trước, trong đôi mắt của ông tôi lại lắng đọng những nỗi buồn. Ông thường thẫn thờ, đi ra đi vào mang những kỉ vật chiến trường ra hoài niệm.
Bà ngoại giỏi việc nước, đảm việc nhà

Bà ngoại giỏi việc nước, đảm việc nhà

Bà ngoại tôi sinh ra và lớn lên ở vùng quê Trung du, trong một gia đình nông dân xã Trung Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Gia đình đông anh em nên từ nhỏ hằng ngày bà đã phải đi chăn trâu cắt cỏ giúp các việc trong nhà; khi lớn lên bà tham gia sản xuất cùng với bà con.
Cảm ơn cuộc đời cho tôi làm cháu nội của ông

Cảm ơn cuộc đời cho tôi làm cháu nội của ông

Ông nội tôi tên là Trần Văn Ngần, sinh năm 1930, ở xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, TP Hà Nội; trong làng vẫn quen gọi ông tôi là ông giáo Ngần.
Những kỉ niệm đẹp về ông nội

Những kỉ niệm đẹp về ông nội

“Yến ơi! Yến! Dậy đi bốn rưỡi rồi” - Tôi giật mình tỉnh dậy. Đó là tiếng gọi của ông nội tôi. Tôi lại nằm mơ về thời đi học cấp III được ông gọi dậy đi học hằng ngày.

Tin khác

Cây mít nội trồng

Cây mít nội trồng
Một ngày chớm vào mùa Hạ, tôi trở về quê nhà, thăm lại khu vườn ngày bé. Ngồi dưới bóng mát cây mít già, nghe tiếng ve râm ran thiết tha trong tàng lá, bỗng nghe lòng nhớ nội biết bao.

Bên ông một thời

Bên ông một thời
Tôi vẫn nhớ câu nói cửa miệng mà đám bạn chăn bò ngày nhỏ vẫn thường nói với tôi bằng giọng ghen tị rằng: “Con Xuyên sướng nhất xóm mình vì có người ông tuyệt vời”. Khi ấy, tôi tủm tỉm cười lấy làm hãnh diện lắm.

Nội tôi - người vun đắp truyền thống gia đình cách mạng

Nội tôi - người vun đắp truyền thống gia đình cách mạng
Một ngày đầu Xuân Giáp Thìn 2024, tôi có dịp về nguồn thăm viếng Nghĩa trang liệt sĩ và Nhà truyền thống xã Mỹ Hạnh Nam, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An. Tại đây, nổi bật là bảng vàng ghi danh các anh hùng liệt sĩ đã hi sinh trong các cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc. Trong các chân dung Bà mẹ Việt Nam anh hùng tại nhà truyền thống có di ảnh bà nội tôi - Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Vẹn.

Những bài học từ ông nội...

Những bài học từ ông nội...
Sinh thời, ông nội tôi là người rất nghiêm khắc và cũng rất hài hước. Vốn là một thầy giáo, mê văn chương, báo chí nên ông có rất nhiều truyện ngắn, kịch ngắn, thơ, tản văn, bài báo, nhất là những bài biên khảo được đăng ở nhiều tạp chí, nguyệt san, báo văn nghệ, báo Đảng từ Trung ương đến địa phương. Ông có nhiều đầu sách để lại cho con cháu, mà tôi thích đọc nhất là sách “Hò Nam Bộ”.

Ông tôi - người lính, người anh hùng của lòng tôi

Ông tôi - người lính, người anh hùng của lòng tôi
Ngày còn bé, cả ngày tôi lẽo đẽo theo ông. Nhà khó, bố mẹ đi làm xa, một tay ông nuôi tôi khôn lớn. Khung trời kỉ niệm tuổi thơ tôi ngập tràn hình bóng trìu mến của ông và những câu chuyện chiến trường ông kể.

Vườn lá dong của bà ngoại

Vườn lá dong của bà ngoại
Nhà bà ngoại tôi ở xóm dưới cùng xã với nhà bà nội tôi. Mẹ bảo: Gần nhà bà ngoại nên cũng tiện. Khi tôi còn nhỏ, những lúc mẹ và bà nội bận việc, mẹ lại bế tôi xuống gửi bà ngoại.

Ông nội tôi, nghỉ hưu nhưng không nghỉ việc xã hội

Ông nội tôi, nghỉ hưu nhưng không nghỉ việc xã hội
Ông nội tôi là Trung tá Nguyễn Chí Sỹ, năm nay 82 tuổi đời, 62 năm tuổi Đảng, hiện ở tổ dân phố An Phú, thị trấn Chúc Sơn, huyên Chương Mỹ, TP Hà Nội.

Người đàn bà đảm đang!

Người đàn bà đảm đang!
Đó là nhận xét của Hội Phụ nữ, của bà con làng xóm láng giềng cũng như người thân trong gia đình về bà nội tôi - bà Trần Thị Lung.

Ông tôi trong mắt bà

Ông tôi trong mắt bà
Mỗi lần về thăm bà ngoại, chúng tôi vui lắm. Vui không chỉ vì thấy bà còn minh mẫn, khỏe mạnh mà còn vì được nghe bà kể chuyện về ông.

Ngồi nơi cửa nhà, nghĩ về hạnh phúc

Ngồi nơi cửa nhà, nghĩ về hạnh phúc
“Trải bao giông bão trong đời. Để yêu một sớm ngồi nơi cửa nhà”…

Ông nội

Ông nội
Tôi chợt nhớ về ông nội khi mà chính tôi cũng đã là ông nội của thằng cháu hơn 10 tuổi, có nghĩa, tôi đã làm ông nội hơn 10 năm rồi!

Bà là bóng mát che cuộc đời con

Bà là bóng mát che cuộc đời con
Mỗi khi nghĩ về bà, lòng tôi lại ngập tràn bao niềm hạnh phúc. Điều may mắn nhất của cuộc đời tôi có lẽ là được làm cháu của bà.

Ông bà tôi với bầy chim sẻ

Ông bà tôi với bầy chim sẻ
Từ mùa Xuân năm ngoái, đàn sẻ đã kéo về ngụ cư tại đây, trên chạc ba cây cóc. Bây giờ, cây cóc đã cao lớn hơn, cái khoảng không gian gọi là “nhà” của bọn sẻ cũng nhỉnh rộng hơn một chút. Và những mớ âm thanh líu chíu trên cao cũng ngày thêm dày đặc rộn ràng, vì đàn sẻ đã sinh sôi càng thêm đông đúc.

Kỉ niệm khó quên về nội

Kỉ niệm khó quên về nội
Điện thoại của nội vừa gọi tôi về quê chơi. Từ đầu mùa bần hồi nội kêu về quê chơi. Tôi hẹn lần hẹn lữa vì bận việc.

Chuyện của bà tôi

Chuyện của bà tôi
Làng Nhân Trạch, xã Thọ Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An quê tôi có biết bao bà mẹ chịu thương, chịu khó, đã đóng góp sức người, sức của cho cách mạng và các cuộc kháng chiến vệ quốc của dân tộc. Trong đó là bà nội tôi, có hai con trai (chú của tôi) hi sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ: Liệt sĩ Trần Văn Lương và liệt sĩ Trần Hữu Tương.
Xem thêm
Bà giáo già sáng bán vé số, tối mang ánh sáng tri thức cho trẻ em nghèo

Bà giáo già sáng bán vé số, tối mang ánh sáng tri thức cho trẻ em nghèo

cụ bà Nguyễn Thị Ba, men từng con hẻm nhỏ ở Bình Dương bán từng tờ vé số, bà giáo gieo mầm tri thức cho những mảnh đời bất hạnh tại lớp học tình thương.
Một mối tình bình dị và son sắt

Một mối tình bình dị và son sắt

Họ gặp và yêu nhau trong những năm tháng chiến tranh. Ngày cưới không mâm cao cỗ đầy, không sơn hào hải vị, không tiệc tùng. Quần áo chỉ là bộ đồ lính giản đơn... vậy là họ đã nên duyên vợ chồng. Mặc dù vậy mà hơn 50 năm qua, họ luôn sống hạnh phúc. Đó là chuyện tình của bà Tô Thị Thanh Bưởi, sinh 1950 và ông Nguyễn Kim Quang, sinh 1949, hiện ở xã Lộc An, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
Bí quyết trường thọ của cụ ông 110 tuổi ở Lâm Đồng

Bí quyết trường thọ của cụ ông 110 tuổi ở Lâm Đồng

Bước vào tuổi 110, nhưng cụ Vũ Đình Bảng, sinh năm 1914, ở Lâm Đồng, vẫn minh mẫn, khỏe mạnh, hàng ngày vẫn cuốc đất, làm vườn, nấu nướng và hướng dẫn, nhắc nhở con cháu đọc sách, chia sẻ kinh nghiệm trong cuộc sống. Vậy bí quyết nào giúp cụ Bảng trường thọ đến vậy? Chúng ta cùng tìm hiểu về bí quyết sống khỏe, sống ý nghĩa của cụ.
Central Retail Việt Nam bàn giao công trình lớp học tại tỉnh Quảng Ngãi

Central Retail Việt Nam bàn giao công trình lớp học tại tỉnh Quảng Ngãi

Ngày 8/4, Tập đoàn Central Retail Việt Nam đã bàn giao công trình lớp học Điểm trường thôn Quế (thuộc trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học và Trung học Cơ sở Trà Bùi), tại thôn Niên, xã Trà Bùi, huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi.
Người bị quản lý, giam giữ được sử dụng kinh sách để phục vụ nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo

Người bị quản lý, giam giữ được sử dụng kinh sách để phục vụ nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo

Nghị định số 95/2023/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 30/3; áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm và thực hiện quyền tự do tín
Gói 3.000 chiếc bánh chưng tặng trò nghèo dịp Tết ở Thanh Hóa

Gói 3.000 chiếc bánh chưng tặng trò nghèo dịp Tết ở Thanh Hóa

200 đoàn viên thanh niên các xã, thị trấn huyện Hoằng Hóa (Thanh Hóa) cùng bộ đội biên phòng gói 2.000 chiếc bánh chưng trao tặng cho trò nghèo dịp Tết.
Mâm cỗ cúng Tết Hàn thực 2024 đẹp mắt

Mâm cỗ cúng Tết Hàn thực 2024 đẹp mắt

Theo quan niệm dân gian, Tết Hàn thực diễn ra vào ngày 3/3 âm lịch - đây là dịp để người Việt hướng về nguồn cội, tưởng nhớ ân đức tổ tiên. Năm 2024, Tết Hàn thực rơi vào thứ 5 ngày 11/4 dương lịch.
Miền Bắc sắp xuất hiện nắng nóng cục bộ

Miền Bắc sắp xuất hiện nắng nóng cục bộ

Dự báo, trong khoảng từ 10-11/4, khu vực Bắc Bộ trời lạnh về đêm và sáng, nhiệt độ phổ biến từ 24-27 độ, phía tây Bắc bộ các tỉnh Lai Châu, Điện Biên, Hòa Bình, Lào Cai, Sơn La và Yên Bái trời nắng ráo nhưng không nắng nóng, nhiệt độ phổ biến từ 31-33 độ.
Ban Tổ chức Trung ương thống nhất phương án nghỉ lễ 30/4-1/5 dài 5 ngày

Ban Tổ chức Trung ương thống nhất phương án nghỉ lễ 30/4-1/5 dài 5 ngày

Ngày 9/4, Ban Tổ chức Trung ương có văn bản nêu ý kiến về phương án Bộ LĐ-TB&XH đề xuất hoán đổi ngày làm việc bình thường và làm bù sang ngày khác trong dịp nghỉ lễ 30/4-1/5 năm 2024.
Phiên bản di động