Chuyện bà tôi

Bà tôi tên là Hoàng Thị Cháu, sinh năm 1911, quê thôn Trung Bính, xã Bảo Ninh, TP Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình, cùng quê với bà Nguyễn Thị Suốt anh hùng.

Qua chuyện của nhiều người cao tuổi, trong xóm tôi có một gia đình sinh hạ được ba cô con gái và một con trai. Gia đình cụ tôi thì lại có ba con trai và một con gái út, người con gái út đó chính là bà tôi. Có lẽ sinh ra và lớn lên ở một vùng quê sông nước, các nam nữ trong làng hiểu và biết nhau hơn. Vì thế, các ông cậu tôi, lần lượt đính hôn với ba cô con gái của gia đình kia. Ba cặp vợ chồng cùng trong hai dòng tộc biết làm ăn chí thú, nên sau khi lấy nhau đều sinh con đẻ cháu và ở riêng rất hạnh phúc.

       Cụ Hoàng Thị Cháu.
Cụ Hoàng Thị Cháu.

Người trong làng chắc mẩm, bà tôi sẽ kết hôn với người con trai còn lại của gia đình ấy, cho thành “đại gia đình trong hai dòng tộc”, song ông trời không gật đầu. Tôi nghe người ta nói lại, người con trai út của gia đình ấy ngỏ lời muốn lấy bà tôi làm vợ nhưng bà tôi không nhận lời. Một thời gian sau, ông ấy cưới vợ là người cùng thôn.

Sống ở vùng ven sông, ven biển nhưng dân làng tôi không ai làm nghề chài lưới mà làm đủ nghề khác như: Lao công, mộc, nề, buôn bán,... Bà tôi chuyên mua hàng thủy sản của làng quê sông nước Bảo Ninh về các vùng nông thôn bán buôn. Khi chợ gần, khi chợ xa cho cuộc mưu sinh, bước chân nặng đôi quang gánh trên vai của bà tôi đã bôn ba tận xóm thôn của huyện Quảng Ninh và Lệ Thủy. Sau đó, bà tôi quyết định xuống chợ Cẩm Lý, cách ga Cẩm Ly về phía Nam độ vài trăm mét, lập quầy nhỏ bán hàng thủy sản (mắm, ruốc, nước mắm, cá khô) ở đây.

Trên tuyến tàu chợ Thuận Lý (Đồng Hới) - Cẩm Ly (Lệ Thủy) thời kì trước 1945, bà tôi thường được một nhân viên soát vé tàu (thuở ấy gọi là ông xu) giúp đỡ. Lâu dần thành quen, tình yêu đã nảy nở. Ông xu ấy sau là ông tôi, mặc dầu bà tôi biết rõ, ông tôi đã có vợ và 4 con ở Nghệ An.

Để khắc sâu kỉ niệm, con gái đầu của ông bà (tức cô ruột tôi) được đặt tên Cẩm Lý (Hồ Thị Cẩm Lý). Ông tôi ít khi về thăm quê bà ở Bảo Ninh, vì công việc đương chức Nhà nước của Pháp cũng khá bề bộn. Sau cô tôi, một năm sau bác tôi ra đời. Kế tiếp năm sau là đến bố tôi chào đời. Vì công chuyện buôn bán, làm ăn ở chợ xa và thương chồng nên bà tôi thường thuê người nuôi các con mình khi chỉ được vài ba tháng tuổi. Vì người giúp việc trẻ tuổi, không có kinh nghiệm, mà bác tôi bị bệnh đường ruột qua đời lúc chưa tròn 3 tuổi.

Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, kế tiếp là kháng chiến chống Pháp quyết liệt đã diễn ra. Đường tàu Nam Bắc của Pháp lập ra trước đó bị phá hoại, ông tôi phải về quê sinh sống với vợ đầu và 4 con tại xã Quỳnh Phương, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.

Đầu năm 1955, sau 10 năm xa chồng, bà tôi quyết định mang bố tôi ra Quỳnh Lưu để chồng vợ, cha con gặp lại nhau, và đó cũng là lần đầu tiên bà tôi về thăm quê chồng.

Sau gần 3 ngày chạy xe than, ô tô chở mẹ con tôi về đến bến xe Hoàng Mai (huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An). Từ đây bà tôi phải đi bộ hơn 10km mới có thể về Quỳnh Phương quê ông. Bố tôi lúc đó là cậu bé 9 tuổi, chạy lon ton theo nhịp bước của mẹ. Đi cùng đường, có một bà kém bà tôi khoảng 10 tuổi, gánh nước mắm vượt lên. Thấy bà tôi ăn vận quần áo của miền Trung (ngoài đó phụ nữ thời kì đó chỉ mặc váy) liền nhanh miệng bắt chuyện. Bà tôi chân thật kể lại hết về thân thế và gia đình ông tôi. Bà bán nước mắm liền dừng lại, thảng thốt:

- Trời ơi, chị không biết là chồng chị đã chết rồi à? Tội nghiệp cho mẹ con nhà chị từ Quảng Bình ra đây thăm chồng và thăm cha mà không được gặp.

Rồi chị lại thoăn thoắt vượt lên trước, vì không thể theo nhịp bước chậm chạp của một người mẹ dẫn con ở tuổi lên 9 đi bộ trên quãng đường dài. Bà tôi ngồi sụp xuống bên đường và khóc tủi. 10 năm đợi chờ, tưởng sắp gặp được nhau, giờ đã thất vọng, tiếng khóc thảm thiết bà tôi trong chiều hoàng hôn ấy ám ảnh bố tôi suốt đời.

Bà hỏi được nhà ông tôi cũng là lúc màn đêm bắt đầu ập xuống. Tối đó, gia đình phải đi vay gạo của hàng xóm để nấu cho bà tôi ăn. Bà vợ trước của ông tôi đã kể trong nước mắt: “Chỉ làm ông xu nhưng ông ấy bị quy chụp địa chủ, bị còng tay mang ra đình làng để dân làng đấu tố.

Hai ngày, ông ấy không được miếng khoai, miếng nước lại bị bắt quỳ trên tổ kiến lửa. Ông ấy đã qụy chết khi bị trói quỳ như thế. Mấy ông chú, bà cô liều lĩnh đến đưa ông đi chôn. Vội vội vàng vàng, chỉ biết quấn chăn và đào lỗ đặt xuống rồi lấp đất lại”.

Bà tôi khóc rưng rức, cả đêm dường như không ngủ. Sáng hôm sau bà tôi bảo: “Thôi, hôm may mẹ con ta trở lại Quảng Bình”. Trước khi quay lại bến xe Hoàng Mai, bà tôi ra mộ ông tôi thắp nén hương lòng. Nước mắt chảy tràn trên khuôn mặt đớn đau và thất vọng của người đàn bà 44 tuổi. Chỉ vỏn vẹn sống 3 năm có chồng, vì đặc trưng của công việc làm ăn của hai người, nếu cộng lại số ngày gần gũi với nhau chỉ độ vài chục bữa.

Bà tôi trở lại Quảng Bình thì lúc này công cuộc “cải tạo công thương nghiệp” ở đô thị đang diễn ra. Bà tôi, một tiểu thương nghèo nhanh chóng vào hợp tác xã thương nghiệp, biết làm ăn chí thú, thật thà, lại đã từng đóng góp của cải cho kháng chiến trước đây nên được đưa vào danh sách những cốt cán cho công cuộc “cải tạo công thương nghiệp” ở Đồng Hới.

Một thời gian sau, biết bà tôi nấu ăn giỏi, Sở Thuế vụ, rồi Liên đoàn Lao động Quảng Bình gọi vào làm cấp dưỡng cho cơ quan. Khi chiến tranh chống Mỹ xảy ra quyết liệt, bà tôi được Công an Đồng Hới, sau đó Ty Công an Quảng Bình mời vào làm cấp dưỡng cho cơ quan. Một vinh dự lớn lao, năm 1972, từ một xã viên hợp tác xã thương nghiệp, bà tôi được công nhận là nhân viên thuộc Ty Công an Quảng Bình. Đến tuổi, cơ quan công an đã làm mọi thủ tục để bà tôi được hưởng lương hưu. Năm 1990, bà tôi qua đời ở tuổi 79, vì tuổi già sức yếu.

Hồ Ngọc Diệp

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Tấm lòng vị tha của ông tôi

Tấm lòng vị tha của ông tôi

Vào dịp Quốc khánh 2/9 năm ngoái, gia đình bác cả từ Hà Nội về quê thăm ông bà tôi bằng chiếc xe ô tô 7 chỗ đen bóng, rất đẹp. Vừa vào nhà, bác cả thưa với ông bà tôi: “Nhân dịp nghỉ lễ, con đưa vợ con và các cháu về thăm ông bà.
Không thể nào quên những kỉ niệm về ông

Không thể nào quên những kỉ niệm về ông

Thời gian thấm thoắt thoi đưa, ông tôi cũng về bên đồng đội cho trọn tình vẹn nghĩa. Cách đây 13 năm về trước, trong đôi mắt của ông tôi lại lắng đọng những nỗi buồn. Ông thường thẫn thờ, đi ra đi vào mang những kỉ vật chiến trường ra hoài niệm.
Bà ngoại giỏi việc nước, đảm việc nhà

Bà ngoại giỏi việc nước, đảm việc nhà

Bà ngoại tôi sinh ra và lớn lên ở vùng quê Trung du, trong một gia đình nông dân xã Trung Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Gia đình đông anh em nên từ nhỏ hằng ngày bà đã phải đi chăn trâu cắt cỏ giúp các việc trong nhà; khi lớn lên bà tham gia sản xuất cùng với bà con.
Cảm ơn cuộc đời cho tôi làm cháu nội của ông

Cảm ơn cuộc đời cho tôi làm cháu nội của ông

Ông nội tôi tên là Trần Văn Ngần, sinh năm 1930, ở xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, TP Hà Nội; trong làng vẫn quen gọi ông tôi là ông giáo Ngần.
Những kỉ niệm đẹp về ông nội

Những kỉ niệm đẹp về ông nội

“Yến ơi! Yến! Dậy đi bốn rưỡi rồi” - Tôi giật mình tỉnh dậy. Đó là tiếng gọi của ông nội tôi. Tôi lại nằm mơ về thời đi học cấp III được ông gọi dậy đi học hằng ngày.

Tin khác

Cây mít nội trồng

Cây mít nội trồng
Một ngày chớm vào mùa Hạ, tôi trở về quê nhà, thăm lại khu vườn ngày bé. Ngồi dưới bóng mát cây mít già, nghe tiếng ve râm ran thiết tha trong tàng lá, bỗng nghe lòng nhớ nội biết bao.

Bên ông một thời

Bên ông một thời
Tôi vẫn nhớ câu nói cửa miệng mà đám bạn chăn bò ngày nhỏ vẫn thường nói với tôi bằng giọng ghen tị rằng: “Con Xuyên sướng nhất xóm mình vì có người ông tuyệt vời”. Khi ấy, tôi tủm tỉm cười lấy làm hãnh diện lắm.

Nội tôi - người vun đắp truyền thống gia đình cách mạng

Nội tôi - người vun đắp truyền thống gia đình cách mạng
Một ngày đầu Xuân Giáp Thìn 2024, tôi có dịp về nguồn thăm viếng Nghĩa trang liệt sĩ và Nhà truyền thống xã Mỹ Hạnh Nam, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An. Tại đây, nổi bật là bảng vàng ghi danh các anh hùng liệt sĩ đã hi sinh trong các cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc. Trong các chân dung Bà mẹ Việt Nam anh hùng tại nhà truyền thống có di ảnh bà nội tôi - Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Vẹn.

Những bài học từ ông nội...

Những bài học từ ông nội...
Sinh thời, ông nội tôi là người rất nghiêm khắc và cũng rất hài hước. Vốn là một thầy giáo, mê văn chương, báo chí nên ông có rất nhiều truyện ngắn, kịch ngắn, thơ, tản văn, bài báo, nhất là những bài biên khảo được đăng ở nhiều tạp chí, nguyệt san, báo văn nghệ, báo Đảng từ Trung ương đến địa phương. Ông có nhiều đầu sách để lại cho con cháu, mà tôi thích đọc nhất là sách “Hò Nam Bộ”.

Ông tôi - người lính, người anh hùng của lòng tôi

Ông tôi - người lính, người anh hùng của lòng tôi
Ngày còn bé, cả ngày tôi lẽo đẽo theo ông. Nhà khó, bố mẹ đi làm xa, một tay ông nuôi tôi khôn lớn. Khung trời kỉ niệm tuổi thơ tôi ngập tràn hình bóng trìu mến của ông và những câu chuyện chiến trường ông kể.

Vườn lá dong của bà ngoại

Vườn lá dong của bà ngoại
Nhà bà ngoại tôi ở xóm dưới cùng xã với nhà bà nội tôi. Mẹ bảo: Gần nhà bà ngoại nên cũng tiện. Khi tôi còn nhỏ, những lúc mẹ và bà nội bận việc, mẹ lại bế tôi xuống gửi bà ngoại.

Ông nội tôi, nghỉ hưu nhưng không nghỉ việc xã hội

Ông nội tôi, nghỉ hưu nhưng không nghỉ việc xã hội
Ông nội tôi là Trung tá Nguyễn Chí Sỹ, năm nay 82 tuổi đời, 62 năm tuổi Đảng, hiện ở tổ dân phố An Phú, thị trấn Chúc Sơn, huyên Chương Mỹ, TP Hà Nội.

Người đàn bà đảm đang!

Người đàn bà đảm đang!
Đó là nhận xét của Hội Phụ nữ, của bà con làng xóm láng giềng cũng như người thân trong gia đình về bà nội tôi - bà Trần Thị Lung.

Ông tôi trong mắt bà

Ông tôi trong mắt bà
Mỗi lần về thăm bà ngoại, chúng tôi vui lắm. Vui không chỉ vì thấy bà còn minh mẫn, khỏe mạnh mà còn vì được nghe bà kể chuyện về ông.

Ngồi nơi cửa nhà, nghĩ về hạnh phúc

Ngồi nơi cửa nhà, nghĩ về hạnh phúc
“Trải bao giông bão trong đời. Để yêu một sớm ngồi nơi cửa nhà”…

Ông nội

Ông nội
Tôi chợt nhớ về ông nội khi mà chính tôi cũng đã là ông nội của thằng cháu hơn 10 tuổi, có nghĩa, tôi đã làm ông nội hơn 10 năm rồi!

Bà là bóng mát che cuộc đời con

Bà là bóng mát che cuộc đời con
Mỗi khi nghĩ về bà, lòng tôi lại ngập tràn bao niềm hạnh phúc. Điều may mắn nhất của cuộc đời tôi có lẽ là được làm cháu của bà.

Ông bà tôi với bầy chim sẻ

Ông bà tôi với bầy chim sẻ
Từ mùa Xuân năm ngoái, đàn sẻ đã kéo về ngụ cư tại đây, trên chạc ba cây cóc. Bây giờ, cây cóc đã cao lớn hơn, cái khoảng không gian gọi là “nhà” của bọn sẻ cũng nhỉnh rộng hơn một chút. Và những mớ âm thanh líu chíu trên cao cũng ngày thêm dày đặc rộn ràng, vì đàn sẻ đã sinh sôi càng thêm đông đúc.

Kỉ niệm khó quên về nội

Kỉ niệm khó quên về nội
Điện thoại của nội vừa gọi tôi về quê chơi. Từ đầu mùa bần hồi nội kêu về quê chơi. Tôi hẹn lần hẹn lữa vì bận việc.

Chuyện của bà tôi

Chuyện của bà tôi
Làng Nhân Trạch, xã Thọ Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An quê tôi có biết bao bà mẹ chịu thương, chịu khó, đã đóng góp sức người, sức của cho cách mạng và các cuộc kháng chiến vệ quốc của dân tộc. Trong đó là bà nội tôi, có hai con trai (chú của tôi) hi sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ: Liệt sĩ Trần Văn Lương và liệt sĩ Trần Hữu Tương.
Xem thêm
Bà giáo già sáng bán vé số, tối mang ánh sáng tri thức cho trẻ em nghèo

Bà giáo già sáng bán vé số, tối mang ánh sáng tri thức cho trẻ em nghèo

cụ bà Nguyễn Thị Ba, men từng con hẻm nhỏ ở Bình Dương bán từng tờ vé số, bà giáo gieo mầm tri thức cho những mảnh đời bất hạnh tại lớp học tình thương.
Một mối tình bình dị và son sắt

Một mối tình bình dị và son sắt

Họ gặp và yêu nhau trong những năm tháng chiến tranh. Ngày cưới không mâm cao cỗ đầy, không sơn hào hải vị, không tiệc tùng. Quần áo chỉ là bộ đồ lính giản đơn... vậy là họ đã nên duyên vợ chồng. Mặc dù vậy mà hơn 50 năm qua, họ luôn sống hạnh phúc. Đó là chuyện tình của bà Tô Thị Thanh Bưởi, sinh 1950 và ông Nguyễn Kim Quang, sinh 1949, hiện ở xã Lộc An, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
Bí quyết trường thọ của cụ ông 110 tuổi ở Lâm Đồng

Bí quyết trường thọ của cụ ông 110 tuổi ở Lâm Đồng

Bước vào tuổi 110, nhưng cụ Vũ Đình Bảng, sinh năm 1914, ở Lâm Đồng, vẫn minh mẫn, khỏe mạnh, hàng ngày vẫn cuốc đất, làm vườn, nấu nướng và hướng dẫn, nhắc nhở con cháu đọc sách, chia sẻ kinh nghiệm trong cuộc sống. Vậy bí quyết nào giúp cụ Bảng trường thọ đến vậy? Chúng ta cùng tìm hiểu về bí quyết sống khỏe, sống ý nghĩa của cụ.
Central Retail Việt Nam bàn giao công trình lớp học tại tỉnh Quảng Ngãi

Central Retail Việt Nam bàn giao công trình lớp học tại tỉnh Quảng Ngãi

Ngày 8/4, Tập đoàn Central Retail Việt Nam đã bàn giao công trình lớp học Điểm trường thôn Quế (thuộc trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học và Trung học Cơ sở Trà Bùi), tại thôn Niên, xã Trà Bùi, huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi.
Người bị quản lý, giam giữ được sử dụng kinh sách để phục vụ nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo

Người bị quản lý, giam giữ được sử dụng kinh sách để phục vụ nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo

Nghị định số 95/2023/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 30/3; áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm và thực hiện quyền tự do tín
Gói 3.000 chiếc bánh chưng tặng trò nghèo dịp Tết ở Thanh Hóa

Gói 3.000 chiếc bánh chưng tặng trò nghèo dịp Tết ở Thanh Hóa

200 đoàn viên thanh niên các xã, thị trấn huyện Hoằng Hóa (Thanh Hóa) cùng bộ đội biên phòng gói 2.000 chiếc bánh chưng trao tặng cho trò nghèo dịp Tết.
Mâm cỗ cúng Tết Hàn thực 2024 đẹp mắt

Mâm cỗ cúng Tết Hàn thực 2024 đẹp mắt

Theo quan niệm dân gian, Tết Hàn thực diễn ra vào ngày 3/3 âm lịch - đây là dịp để người Việt hướng về nguồn cội, tưởng nhớ ân đức tổ tiên. Năm 2024, Tết Hàn thực rơi vào thứ 5 ngày 11/4 dương lịch.
Miền Bắc sắp xuất hiện nắng nóng cục bộ

Miền Bắc sắp xuất hiện nắng nóng cục bộ

Dự báo, trong khoảng từ 10-11/4, khu vực Bắc Bộ trời lạnh về đêm và sáng, nhiệt độ phổ biến từ 24-27 độ, phía tây Bắc bộ các tỉnh Lai Châu, Điện Biên, Hòa Bình, Lào Cai, Sơn La và Yên Bái trời nắng ráo nhưng không nắng nóng, nhiệt độ phổ biến từ 31-33 độ.
Ban Tổ chức Trung ương thống nhất phương án nghỉ lễ 30/4-1/5 dài 5 ngày

Ban Tổ chức Trung ương thống nhất phương án nghỉ lễ 30/4-1/5 dài 5 ngày

Ngày 9/4, Ban Tổ chức Trung ương có văn bản nêu ý kiến về phương án Bộ LĐ-TB&XH đề xuất hoán đổi ngày làm việc bình thường và làm bù sang ngày khác trong dịp nghỉ lễ 30/4-1/5 năm 2024.
Phiên bản di động