Vai trò của người cao tuổi trong gia đình

Người cao tuổi là nguyên khí quốc gia, là tài sản quý báu và là nguồn lực vô giá có nhiều kinh nghiệm sống cho thế hệ trẻ hiện nay. Tuy nhiên, đa số các cuộc thảo luận trên các phương tiện truyền thông những năm gần đây, đều xoay quanh gánh nặng già hoá dân số và những thay đổi tiêu cực mà chúng ta phải đối mặt khi già đi. Điều này vô tình khiến NCT cảm thấy tự ti khi bản thân trở nên chậm chạp, kém minh mẫn hơn so với trước…
Để hiểu rõ hơn về vai trò của mình đối với con cháu sẽ giúp NCT có thêm niềm tin vào cuộc sống, cảm thấy hạnh phúc và khỏe mạnh hơn. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu về những vai trò quan trọng của người lớn tuổi trong gia đình ở bài viết dưới đây!

Người cao tuổi là kho tàng những kinh nghiệm, bài học quý giá

Mỗi một sự vật, hiện tượng hay vấn đề xảy ra trong cuộc sống thì mỗi người đều có ý kiến, quan điểm và cách nhìn nhận riêng. Nhưng để đánh giá được một cách sâu sắc, khác biệt cần phải dựa trên nhiều yếu tố khác nhau như: Kiến thức, kinh nghiệm và trải nghiệm thực tế của họ.

Trong gia đình hiện nay thường 3-4 thế hệ gồm ông bà, cha mẹ, con cái, cháu chắt, thậm chí có gia đình 5 thế hệ đồng cư. Và thường lớp thế hệ sau sẽ có cơ hội nhìn nhận, tiếp thu và thảo luận với thế hệ trước về những quan điểm khác biệt. Điều này góp phần định hình tư duy, kiến thức cũng như phát triển khả năng phản biện vấn đề.

Chính những kiến thức, những ý kiến ấy được con cháu trong gia đình tiếp thu và vận dụng trong cuộc sống, giúp họ có cái nhìn rộng hơn, hiểu biết hơn và thành công hơn.

Một gia đình “ngũ đại đồng đường” cùng vui sống hạnh phúc.
Một gia đình “ngũ đại đồng đường” cùng vui sống hạnh phúc.

NCT nhìn nhận về xã hội và mẹo vặt hằng ngày

NCT là người đã từng sống qua nhiều thế hệ. Chính vì vậy mà các giai đoạn phát triển xã hội được họ nhìn nhận một cách khác so với thế hệ trẻ trong gia đình. Có những câu chuyện, những hiện tượng được hình thành từ thế hệ của NCT. Họ sẽ có những kinh nghiệm rất quý, rất thực tế truyền lại cho thế hệ trẻ trong gia đình.

Ngoài ra, NCT còn là “chìa khóa vạn năng” của hàng nghìn mẹo vặt về cuộc sống hằng ngày. Ví dụ như về vấn đề chăm sóc con cái. Vẫn biết xã hội ngày càng phát triển, y học ngày càng hiện đại, nhưng chúng ta không thể phủ nhận những mẹo về chăm sóc con cái mà NCT truyền lại là không có ý nghĩa.

Ngoài vấn đề chăm sóc, nuôi dạy con cái, ông bà có thể cho bạn hoặc con bạn những lời khuyên hữu ích trong rất nhiều lĩnh vực khác nhau của cuộc sống, từ chuyện làm ăn, kinh doanh đến chăm sóc gia đình. Chính vì vậy, thế hệ trẻ con cháu trong nhà nên dành nhiều thời gian nói chuyện cùng ông bà trong gia đình, để được nghe và tiếp thu nhiều kinh nghiệm hay và ý nghĩa.

Cụ Nguyễn Thị Thận thường xuyên chăm sóc cháu trong gia đình có 3 thế hệ.
Cụ Nguyễn Thị Thận thường xuyên chăm sóc cháu trong gia đình có 3 thế hệ.

Vai trò của NCT đối với các thành viên trong gia đình

Dù là NCT nhưng không phải là NCT nào cũng sức yếu, mắt mờ, chân chậm cần con cháu chăm sóc. Bên cạnh đó, có rất nhiều gia đình hiện nay, con cháu trong nhà đang cần sự chăm sóc của NCT. Đa số các gia đình có bố mẹ đi làm thì con cái hầu như ông bà sẽ là người chăm cháu. Họ cho cháu ăn uống, đưa đón cháu đi học… Ngoài ra, NCT còn phụ rất nhiều công việc khác như chăm lo nhà cửa, cơm nước…

Chính vì vậy, việc để ông bà chăm sóc cháu, chăm lo cho con cái cũng sẽ giúp cho các thành viên trong gia đình gắn kết và hiểu nhau hơn. Ông bà thường có nhiều thời gian nên việc chơi đùa với các đứa trẻ cũng sẽ thoải mái, vui vẻ và khỏe mạnh hơn.

NCT là những tấm gương trong gia đình

Từ xưa đến nay, trong mỗi gia đình Việt, ông bà luôn là chỗ dựa vững chắc về tinh thần cho con cháu. Họ không chỉ nuôi dạy, truyền đạt những kinh nghiệm sống quý báu mà còn là người giữ gìn gia phong, nét đẹp truyền thống mà tổ tiên để lại.

Đa số NCT hiện nay đều là những người từng trải qua thời kì chiến tranh, đất nước còn nghèo nàn lạc hậu, khó khăn. Chính vì vậy mà những câu chuyện, những sự dạy dỗ của họ là nguồn cảm hứng cho thế hệ con cháu trong nhà. Họ dạy cho con cháu trong gia đình hiểu được những khó khăn, những hi sinh mà họ chịu đựng bao nhiêu năm để được hòa bình, được đủ đầy, hiện đại như bây giờ.

NCT hiện nay đều là những người từng trải qua thời kì chiến tranh, đất nước còn nghèo nàn lạc hậu, khó khăn. Chính vì vậy mà những câu chuyện, những sự dạy dỗ của họ là nguồn cảm hứng cho thế hệ con cháu trong nhà...

Những câu chuyện ý nghĩa sẽ giúp thế hệ trẻ hiểu ra họ có thể thay đổi cuộc sống nhờ vào sự chăm chỉ, quyết tâm và nỗ lực của bản thân. Và chính NCT là nguồn động viên khích lệ cho con cháu theo đuổi được ước mơ, làm cho xã hội ngày càng phát triển.

Chia sẻ về vai trò của NCT trong gia đình, cụ Nguyễn Thị Thận, ở phường Cảnh Thụy, tỉnh Bắc Ninh cho biết: “Năm nay tôi đã 87 tuổi. Trong gia đình tôi có 3 thế hệ chung sống nên việc giáo dục con cháu là vô cùng quan trọng. Ông bà, cha mẹ phải là những tấm gương bằng lời nói, việc làm và hành động. Người xưa có câu: Sóng trước đổ đâu, sóng sau đổ đấy, con cái có là người tốt hay không đều do cách dạy dỗ của cha mẹ”. Có thể lấy ví dụ: Trong gia đình có 3 thế hệ là ông bà, cha mẹ và con cái. Nếu cha mẹ thể hiện mình là người con hiếu thảo với ông bà thì những người con cái thấy đó để làm theo. NCT phần lớn đều muốn sống cùng con cháu. Tuy nhiên cũng có trường hợp NCT lại thích sống độc lập, sống một mình, kể cả ở vùng nông thôn. Tâm lí chung của NCT là muốn được con cháu chăm sóc lúc đau ốm, muốn con cháu hiểu những tâm tư tình cảm, nguyện vọng để cuộc sống về già thêm phần ý nghĩa. Tuy nhiên, cũng có những NCT cảm thấy không vui khi sống với con cháu vì cho rằng khó có thể hoà đồng được giữa các thế hệ. Lí do nữa là bởi con cháu không hiểu được ông bà, cha mẹ; không biết ứng xử để ông bà, cha mẹ thấy được niềm vui khi sống cùng con cháu mình.

Ánh Tuyết
(Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp thực hiện)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Khi “thể diện” trở thành... “gánh nặng”

Khi “thể diện” trở thành... “gánh nặng”

Mấy hôm nay, không khí nhà anh Nam ở một xã miền chân sóng thuộc tỉnh Ninh Bình lúc nào cũng căng như dây đàn. Tiếng bát đũa xô xát, tiếng thở dài sườn sượt của hai vợ chồng vọng ra ngoài ngõ khiến mọi người đi qua phải ái ngại. Nguyên do cũng chỉ vì cái lễ mừng thọ tuổi 80 của cụ thân sinh vào tháng sau.
Hạnh phúc lúc tuổi già

Hạnh phúc lúc tuổi già

Ở tuổi thất thập, cha mẹ tôi luôn xem niềm vui hạnh phúc lúc tuổi già là được con cháu quây quần sum họp. Niềm hạnh phúc ấy thật giản đơn khi mới đây thôi - những thanh âm ngày Kỉ niệm Giải phóng đất nước vẫn còn đó với biết bao rộn rã tiếng cười sum họp gia đình. Hết lễ, mỗi đứa một nơi ai cũng rời xa mái ấm tuổi thơ thân thương để tiếp tục cuộc sống gia đình.
Đừng làm hoen ố... tình làng nghĩa xóm

Đừng làm hoen ố... tình làng nghĩa xóm

Có một dạo, quán trà đá dưới chân hàng cây xà cừ ở tổ dân phố số 5, phường P (Hà Nội) trở thành “trung tâm thông tin” sầm uất nhất khu phố. Cứ tầm chiều muộn, mấy cụ già trong tổ lại tụ họp về đây.
Ai rồi cũng già

Ai rồi cũng già

Có một điều rất công bằng trong cuộc đời mà không ai có thể đi ngược lại: thời gian. Nó lặng lẽ trôi qua, không chờ ai, không ưu ái ai và cũng không bỏ quên ai.
“Xóm chạy thận” giữa biển lửa mùa hè

“Xóm chạy thận” giữa biển lửa mùa hè

“Xóm chạy thận” nằm ở số nhà 32 và rải rác sâu trong con ngõ nhỏ trên đường Lê Ninh, phường Vinh Hưng, tỉnh Nghệ An những ngày này như bị đặt giữa một “biển lửa” đúng nghĩa. Nắng nóng kéo dài, có thời điểm chạm ngưỡng 40 độ C, khiến cả khu trọ nhỏ bé trở nên hầm hập, ngột ngạt như không còn lối thở. Trong khu vực chỉ có khoảng 3–4 dãy nhà trọ giá rẻ, gần 80 bệnh nhân suy thận – phần lớn là những người già ngoài 60, 70 tuổi – đang tá túc, nương nhờ nhau để duy trì sự sống từng ngày.

Tin khác

Sự bao dung làm tuổi già đẹp hơn

Sự bao dung làm tuổi già đẹp hơn
Người ta thường nói, tuổi trẻ cần nhiệt huyết, còn tuổi già cần sự bình yên. Nhưng bình yên không tự nhiên mà có. Sau bao va đập của cuộc đời, sau những được - mất, hơn - thua, con người chỉ thực sự thanh thản khi học được cách bao dung.

Ở cùng con cháu nhưng vẫn cô đơn

Ở cùng con cháu nhưng vẫn cô đơn
Người ta thường nói: “Tuổi già có con cháu quây quần là phúc lớn”. Quả thật, nhìn cảnh ông bà sống cùng con cháu trong ngôi nhà đông vui, sáng nghe tiếng trẻ ríu rít, chiều thấy con cái đi về, ai cũng nghĩ đó là cuộc sống đủ đầy, viên mãn. Nhưng phía sau cánh cửa của không ít gia đình lại là những nỗi niềm khó gọi thành tên: Sống giữa đông người mà vẫn cô đơn, ở cạnh con cháu nhưng lòng cứ thấy lạc lõng.

Cuộc gọi về nhà

Cuộc gọi về nhà
Nhịp sống hiện đại khiến con người luôn phải sống vội vàng, gấp gáp. Chúng ta quen với những cuộc trò chuyện vội, những dòng tin nhắn ngắn, những lần chạm khẽ rồi trôi qua giữa vô vàn bộn bề. Ngày qua ngày, mọi thứ diễn ra nhanh đến mức cảm xúc của ta dường như cũng bị nén lại. Thế nhưng, ở một góc rất lặng của sự tất bật ấy, luôn tồn tại một số điện thoại mà chỉ cần bấm gọi, cũng đủ làm ta ấm cả một ngày dài. Đó là cuộc gọi về nhà.

Hạnh phúc lớn nhất

Hạnh phúc lớn nhất
Sang nhà ông bạn hưu hàng xóm, tôi thấy cuốn sách khổ nhỏ bằng lòng bàn tay, bìa in dòng chữ “Tích đức”. Xem lướt qua, tôi nhận ra, đó là cuốn sách ông tự làm, hơn 10 trang chứa gần 100 câu thành ngữ và ca dao được chọn trong kho tàng văn hóa dân gian.

Miếng trầu đầu câu chuyện

Miếng trầu đầu câu chuyện
Bạn tôi là một ca sĩ. Mẹ của bạn đã ở tuổi 90, có đôi hàm răng đen nguyên vẹn được nhuộm từ thời trăng tròn.

Lo sợ của tuổi già

Lo sợ của tuổi già
Càng về già con người càng thích cuộc sống đơn giản, không suy nghĩ nhiều, không suy diễn quá phức tạp, càng không ham muốn về tiền tài danh vọng, chỉ mong sao phần đời còn lại có sức khỏe, sống thanh thản và an yên.

Tuổi già đừng tự làm khổ mình

Tuổi già đừng tự làm khổ mình
Bước sang tuổi xế chiều, ta nhận ra rằng, đời người không phải mọi chuyện, mọi việc đều như ý muốn của mình, vậy hà cớ chi phải cưỡng cầu, buồn phiền khi ta đã cố gắng hết mình. Dù kết quả như thế nào thì cứ bình tâm chấp nhận, lạc quan mà sống phần đời còn lại trên thế gian này.

Khi tuổi về già

Khi tuổi về già
Đời người quá ngắn ngủi, thoáng chốc ta đã già, mọi lẽ nhân sinh trên đời không cần phải biết hết nhưng phải hiểu ta sống vì mục đích gì, như vậy thì ta mới sống thanh thản.

Hạnh phúc của cụ bà

Hạnh phúc của cụ bà
Về thăm quê, tôi được dự một buổi sinh hoạt Chi hội NCT. Các hội viên đến sớm và đông tới mức nhà văn hóa xóm chật cứng. Cụ chi hội trưởng thấy vợ mình đến muộn, không còn chỗ ngồi, liền chữa cháy bằng cách mượn chiếc ghế của quán nước bên cạnh đặt cạnh lối đi. Nhiều người thấy vậy gật đầu khen cụ chiều vợ, không ít người lắc đầu cho là nịnh đầm.

Biết người biết mình

Biết người biết mình
Thái Trạch người Trung Hoa từng nói: “Mặt trời đứng bóng thì xế, mặt trăng đã tròn thì sẽ khuyết, vật gì thịnh lắm thì suy”. Lão Tử cũng có câu: “Cố làm ra vẻ thông minh chi chẳng bằng biết người biết mình”.

Tâm tư đầy nữ tính của một nữ tác giả

Tâm tư đầy nữ tính của một nữ tác giả
Cầm trong tay tập thơ “Tiếng lòng Kim Giang” của tác giả Nguyễn Thị Kim Nhung, nghe tiêu đề tập thơ có vẻ là lạ, thôi thúc phải tìm hiểu để viết gì đó về tập thơ và nữ tác giả này. Đọc các tác phẩm thơ trong tập, điều đầu tiên nhận thấy ngoài chất nữ tính trong cấu tứ và những câu chữ ra, tác giả cho thấy lối sáng tác xuôi chiều như phong cách ca dao, dân ca, phần lớn theo thể thơ lục bát, không nặng nề về kĩ thuật tu từ, cũng không sử dụng những ngôn từ đa nghĩa, khó hiểu. Nói chung, tác giả có lối sáng tác thơ trong sáng, dễ hiểu, dễ đọc và dễ nhớ…

Có ai sống mãi được đâu

Có ai sống mãi được đâu
Ta thường nghe câu nói: “Có ai sống mãi được đâu”, đó là quy luật của đời người, vậy tại sao ta không sống một cuộc đời có ý nghĩa.

Hạnh phúc gia đình

Hạnh phúc gia đình
Thế nào là hạnh phúc gia đình? Chúng tôi đều là những người chủ gia đình trong tổ dân phố bàn về chủ đề này. Cái hay là ai cũng chọn danh ngôn và dân ca triển khai ý kiến.

Hạt giống tâm hồn

Hạt giống tâm hồn
Ngạn ngữ Nga có câu: “Nếu có hai ổ bánh mì tôi sẽ bán một ổ để mua hoa hồng, cả tâm hồn cũng cần được ăn uống”. Thật vậy, tâm hồn là nơi dễ bị tổn thương nhất của con người, đồng thời cũng là nơi cần được nuôi dưỡng nhiều nhất.

Cao tuổi chưa hẳn là già

Cao tuổi chưa hẳn là già
Người cao tuổi (NCT) chưa hẳn là già, NCT hoàn toàn khác hẳn so với người già bởi những lí do sau: NCT không sợ tuổi tác, thường xuyên tập thể dục, thể thao, đi du lịch đó đây; còn người già chỉ biết than thân trách phận, suốt ngày lo âu, buồn tủi.
Xem thêm
Người con anh dũng của quê hương Quỳ Châu

Người con anh dũng của quê hương Quỳ Châu

Trong những ngày tháng 6 đầy xúc động, tại xã Quỳ Châu, tỉnh Nghệ An, Đảng ủy, chính quyền và Nhân dân địa phương long trọng tổ chức lễ truy điệu và đón nhận hài cốt liệt sĩ Lê Huy Chiến – người con ưu tú của quê hương, sau hơn nửa thế kỷ nằm lại nơi chiến trường Quảng Trị.
Hải Phòng: Tôn vinh 62 gia đình và 260 cá nhân tiêu biểu trong phong trào hiến máu tình nguyện

Hải Phòng: Tôn vinh 62 gia đình và 260 cá nhân tiêu biểu trong phong trào hiến máu tình nguyện

Không chỉ tiếp nhận 198 đơn vị máu ngay trong buổi sáng diễn ra Ngày hội hiến máu “Giọt hồng Đất Cảng”, Chương trình Hành trình Đỏ lần thứ XIV năm 2026 tại Hải Phòng còn là dịp tri ân 62 gia đình và 260 cá nhân tiêu biểu đã bền bỉ đồng hành cùng phong trào hiến máu tình nguyện của thành phố.
Cà Mau đẩy mạnh xây dựng “mô hình số tại cơ sở”, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện

Cà Mau đẩy mạnh xây dựng “mô hình số tại cơ sở”, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, tỉnh Cà Mau đang triển khai mạnh mẽ kế hoạch xây dựng “Mô hình số tại cơ sở” năm 2026.
Đôi điều ghi nhận sau Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ở Quảng Ninh

Đôi điều ghi nhận sau Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ở Quảng Ninh

Cùng với hơn 1,2 triệu thí sinh trong cả nước, sáng 12/6, hơn 20.000 thí sinh trên địa bàn Quảng Ninh tiếp tục tham gia vào ngày thi thứ hai và cũng là ngày thi cuối cùng của Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Sau 100 phút thi với 2 bài thi môn tự chọn, các sĩ tử Quảng Ninh đã hoàn thành kỳ thi quan trọng, đánh dấu sự trưởng thành của tuổi học trò và mở ra hành trình mới.
Trường Đại học Intracom kỉ niệm 20 năm thành lập và khởi công phân hiệu tại Hà Nội

Trường Đại học Intracom kỉ niệm 20 năm thành lập và khởi công phân hiệu tại Hà Nội

Ngày 08/6/2026, Trường Đại học Intracom (Intracom Uni) tổ chức chuỗi sự kiện trọng điểm nhân dịp kỷ niệm 20 năm thành lập (08/6/2006 – 08/6/2026), đồng thời công bố bộ nhận diện thương hiệu mới và khởi công phân hiệu tại Hà Nội.
Trường Đại học Hàng hải Việt Nam tiếp nhận hệ thống mô phỏng buồng máy hiện đại do doanh nghiệp Nhật Bản tài trợ

Trường Đại học Hàng hải Việt Nam tiếp nhận hệ thống mô phỏng buồng máy hiện đại do doanh nghiệp Nhật Bản tài trợ

Sáng ngày 9/6, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam đã tổ chức lễ bàn giao Hệ thống mô phỏng buồng máy do Công ty NS United Kaiun Kaisha, Ltd. (NSU), Nhật Bản tài trợ. Chương trình có sự tham dự của Phó Cục trưởng Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam Hoàng Hồng Giang, cùng đại diện các cơ quan, doanh nghiệp, đối tác trong lĩnh vực hàng hải của nhà trường.
Người kiểm lâm kể chuyện rừng trên không gian số

Người kiểm lâm kể chuyện rừng trên không gian số

Hơn 20 năm gắn bó với công tác bảo vệ rừng tại Vườn quốc gia Cúc Phương, ông Phạm Phú Cường không chỉ là người giữ rừng mà còn là người kể chuyện về thiên nhiên. Từ những buổi tuyên truyền ở thôn bản, trường học đến các nền tảng mạng xã hội, ông đang góp
Nét đẹp bình dị của một phiên chợ quê vùng chiêm trũng

Nét đẹp bình dị của một phiên chợ quê vùng chiêm trũng

Chợ quê, chợ phiên — nơi lưu giữ bao phong tục, tập quán và nếp sinh hoạt truyền thống của người dân vùng quê chiêm trũng xứ Thanh
Giữ hồn tơ lụa Cổ Chất: Khi tiếng thoi còn neo ký ức

Giữ hồn tơ lụa Cổ Chất: Khi tiếng thoi còn neo ký ức

“Nam Định có bến đò Chè, có tàu Ngô Khách, có nghề ươm tơ…” câu ca cũ như một lời nhắc về thời vàng son của xứ tơ tằm, nối quá khứ với hiện tại. Giữa miền ký ức ấy, có một ngôi làng lặng lẽ bên dòng sông Ninh -Làng lụa Cổ Chất, từng được coi là “đất tổ” của tơ tằm vùng Nam Định cũ.
Phiên bản di động