Vai trò của người cao tuổi trong gia đình

Người cao tuổi là nguyên khí quốc gia, là tài sản quý báu và là nguồn lực vô giá có nhiều kinh nghiệm sống cho thế hệ trẻ hiện nay. Tuy nhiên, đa số các cuộc thảo luận trên các phương tiện truyền thông những năm gần đây, đều xoay quanh gánh nặng già hoá dân số và những thay đổi tiêu cực mà chúng ta phải đối mặt khi già đi. Điều này vô tình khiến NCT cảm thấy tự ti khi bản thân trở nên chậm chạp, kém minh mẫn hơn so với trước…
Để hiểu rõ hơn về vai trò của mình đối với con cháu sẽ giúp NCT có thêm niềm tin vào cuộc sống, cảm thấy hạnh phúc và khỏe mạnh hơn. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu về những vai trò quan trọng của người lớn tuổi trong gia đình ở bài viết dưới đây!

Người cao tuổi là kho tàng những kinh nghiệm, bài học quý giá

Mỗi một sự vật, hiện tượng hay vấn đề xảy ra trong cuộc sống thì mỗi người đều có ý kiến, quan điểm và cách nhìn nhận riêng. Nhưng để đánh giá được một cách sâu sắc, khác biệt cần phải dựa trên nhiều yếu tố khác nhau như: Kiến thức, kinh nghiệm và trải nghiệm thực tế của họ.

Trong gia đình hiện nay thường 3-4 thế hệ gồm ông bà, cha mẹ, con cái, cháu chắt, thậm chí có gia đình 5 thế hệ đồng cư. Và thường lớp thế hệ sau sẽ có cơ hội nhìn nhận, tiếp thu và thảo luận với thế hệ trước về những quan điểm khác biệt. Điều này góp phần định hình tư duy, kiến thức cũng như phát triển khả năng phản biện vấn đề.

Chính những kiến thức, những ý kiến ấy được con cháu trong gia đình tiếp thu và vận dụng trong cuộc sống, giúp họ có cái nhìn rộng hơn, hiểu biết hơn và thành công hơn.

Một gia đình “ngũ đại đồng đường” cùng vui sống hạnh phúc.
Một gia đình “ngũ đại đồng đường” cùng vui sống hạnh phúc.

NCT nhìn nhận về xã hội và mẹo vặt hằng ngày

NCT là người đã từng sống qua nhiều thế hệ. Chính vì vậy mà các giai đoạn phát triển xã hội được họ nhìn nhận một cách khác so với thế hệ trẻ trong gia đình. Có những câu chuyện, những hiện tượng được hình thành từ thế hệ của NCT. Họ sẽ có những kinh nghiệm rất quý, rất thực tế truyền lại cho thế hệ trẻ trong gia đình.

Ngoài ra, NCT còn là “chìa khóa vạn năng” của hàng nghìn mẹo vặt về cuộc sống hằng ngày. Ví dụ như về vấn đề chăm sóc con cái. Vẫn biết xã hội ngày càng phát triển, y học ngày càng hiện đại, nhưng chúng ta không thể phủ nhận những mẹo về chăm sóc con cái mà NCT truyền lại là không có ý nghĩa.

Ngoài vấn đề chăm sóc, nuôi dạy con cái, ông bà có thể cho bạn hoặc con bạn những lời khuyên hữu ích trong rất nhiều lĩnh vực khác nhau của cuộc sống, từ chuyện làm ăn, kinh doanh đến chăm sóc gia đình. Chính vì vậy, thế hệ trẻ con cháu trong nhà nên dành nhiều thời gian nói chuyện cùng ông bà trong gia đình, để được nghe và tiếp thu nhiều kinh nghiệm hay và ý nghĩa.

Cụ Nguyễn Thị Thận thường xuyên chăm sóc cháu trong gia đình có 3 thế hệ.
Cụ Nguyễn Thị Thận thường xuyên chăm sóc cháu trong gia đình có 3 thế hệ.

Vai trò của NCT đối với các thành viên trong gia đình

Dù là NCT nhưng không phải là NCT nào cũng sức yếu, mắt mờ, chân chậm cần con cháu chăm sóc. Bên cạnh đó, có rất nhiều gia đình hiện nay, con cháu trong nhà đang cần sự chăm sóc của NCT. Đa số các gia đình có bố mẹ đi làm thì con cái hầu như ông bà sẽ là người chăm cháu. Họ cho cháu ăn uống, đưa đón cháu đi học… Ngoài ra, NCT còn phụ rất nhiều công việc khác như chăm lo nhà cửa, cơm nước…

Chính vì vậy, việc để ông bà chăm sóc cháu, chăm lo cho con cái cũng sẽ giúp cho các thành viên trong gia đình gắn kết và hiểu nhau hơn. Ông bà thường có nhiều thời gian nên việc chơi đùa với các đứa trẻ cũng sẽ thoải mái, vui vẻ và khỏe mạnh hơn.

NCT là những tấm gương trong gia đình

Từ xưa đến nay, trong mỗi gia đình Việt, ông bà luôn là chỗ dựa vững chắc về tinh thần cho con cháu. Họ không chỉ nuôi dạy, truyền đạt những kinh nghiệm sống quý báu mà còn là người giữ gìn gia phong, nét đẹp truyền thống mà tổ tiên để lại.

Đa số NCT hiện nay đều là những người từng trải qua thời kì chiến tranh, đất nước còn nghèo nàn lạc hậu, khó khăn. Chính vì vậy mà những câu chuyện, những sự dạy dỗ của họ là nguồn cảm hứng cho thế hệ con cháu trong nhà. Họ dạy cho con cháu trong gia đình hiểu được những khó khăn, những hi sinh mà họ chịu đựng bao nhiêu năm để được hòa bình, được đủ đầy, hiện đại như bây giờ.

NCT hiện nay đều là những người từng trải qua thời kì chiến tranh, đất nước còn nghèo nàn lạc hậu, khó khăn. Chính vì vậy mà những câu chuyện, những sự dạy dỗ của họ là nguồn cảm hứng cho thế hệ con cháu trong nhà...

Những câu chuyện ý nghĩa sẽ giúp thế hệ trẻ hiểu ra họ có thể thay đổi cuộc sống nhờ vào sự chăm chỉ, quyết tâm và nỗ lực của bản thân. Và chính NCT là nguồn động viên khích lệ cho con cháu theo đuổi được ước mơ, làm cho xã hội ngày càng phát triển.

Chia sẻ về vai trò của NCT trong gia đình, cụ Nguyễn Thị Thận, ở phường Cảnh Thụy, tỉnh Bắc Ninh cho biết: “Năm nay tôi đã 87 tuổi. Trong gia đình tôi có 3 thế hệ chung sống nên việc giáo dục con cháu là vô cùng quan trọng. Ông bà, cha mẹ phải là những tấm gương bằng lời nói, việc làm và hành động. Người xưa có câu: Sóng trước đổ đâu, sóng sau đổ đấy, con cái có là người tốt hay không đều do cách dạy dỗ của cha mẹ”. Có thể lấy ví dụ: Trong gia đình có 3 thế hệ là ông bà, cha mẹ và con cái. Nếu cha mẹ thể hiện mình là người con hiếu thảo với ông bà thì những người con cái thấy đó để làm theo. NCT phần lớn đều muốn sống cùng con cháu. Tuy nhiên cũng có trường hợp NCT lại thích sống độc lập, sống một mình, kể cả ở vùng nông thôn. Tâm lí chung của NCT là muốn được con cháu chăm sóc lúc đau ốm, muốn con cháu hiểu những tâm tư tình cảm, nguyện vọng để cuộc sống về già thêm phần ý nghĩa. Tuy nhiên, cũng có những NCT cảm thấy không vui khi sống với con cháu vì cho rằng khó có thể hoà đồng được giữa các thế hệ. Lí do nữa là bởi con cháu không hiểu được ông bà, cha mẹ; không biết ứng xử để ông bà, cha mẹ thấy được niềm vui khi sống cùng con cháu mình.

Ánh Tuyết
(Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp thực hiện)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Đừng làm ba mẹ buồn

Đừng làm ba mẹ buồn

Ba mẹ là những người cả đời cần mẫn làm việc, sẵn sàng hi sinh cho con cái được ăn ngon, mặc đẹp, học hành tử tế.
Hạnh phúc của tuổi già

Hạnh phúc của tuổi già

Con người ta, ai rồi cũng đến tuổi già, hạnh phúc lớn nhất của người già là có sức khỏe, sống một cuộc sống vui vẻ, với một tinh thần lạc quan, yêu đời...
Cần phải biết giải tỏa cảm xúc

Cần phải biết giải tỏa cảm xúc

Trong cuộc sống, nhiều người (trong đó có NCT) không kiềm chế được những cơn thịnh nộ (nóng tính), để nó bùng phát tự do tuy có thể bị mọi người xa lánh, làm tổn thương đến mối quan hệ với mọi người, nhưng theo các chuyên gia về tâm lí, sức khỏe, chính những người này lại sống lâu hơn (!?)
Lòng tốt, việc tốt sẽ đẩy lùi cái xấu

Lòng tốt, việc tốt sẽ đẩy lùi cái xấu

Tối thứ Sáu tại nhà ga đi qua khu mỏ thuộc vùng núi ở Chicago, chỉ còn 10 phút nữa là chuyến tàu cuối cùng trong ngày sẽ chạy. Hành khách hầu hết là thợ mỏ, họ trở về với gia đình sau một tuần làm việc, vì vậy ai cũng vội vã.
Từ trụ cột năng lượng đến điểm tựa cộng đồng

Từ trụ cột năng lượng đến điểm tựa cộng đồng

Với hàng triệu tỷ đồng nộp ngân sách và hàng vạn việc làm được tạo ra, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) không chỉ là trụ cột năng lượng mà còn là điểm tựa của cộng đồng.

Tin khác

Chuyện của những người già

Chuyện của những người già
Nuôi con khôn lớn để có nơi nương tựa khi về già, nhưng cuộc sống đôi khi không như mong muốn, thậm chí còn dập tắt hi vọng. Tôi từng nghe nói “nhà của cha mẹ là nhà của con, nhà của con không phải là nhà của cha mẹ”. Ban đầu tôi không tin, cho đến khi được nghe câu chuyện của những người già, tôi mới ngộ, lời nói trên không phải không có cơ sở...

Nỗi niềm của ông bạn già

Nỗi niềm của ông bạn già
“Anh bây giờ sống để chờ chết thôi cô ạ! Nhiều đêm nằm chả ngủ được, cứ lặng đi trong nỗi cô đơn!”. Nghe ông bạn già chia sẻ, lòng tôi bỗng chùng xuống. Tính nhẩm ra ông bạn già đã 11 năm lẻ bóng trong ngôi nhà của chính mình…

Đôi điều về người khôn

Đôi điều về người khôn
Người xưa dạy: Người khôn không hơn thua với trẻ nhỏ, không cứng nhắc với người yếu thế. Người khôn không cần giữ nhiều. Không phân định đúng sai trong lúc nóng giận. Người sâu sắc không để lời khen làm lệch hướng của mình. Họ không sống, điều chỉnh theo miệng của người khác. Không bị dao động giữa những lời thị phi...

Nỗi niềm, trăn trở của người già

Nỗi niềm, trăn trở của người già
Tuổi già là quãng thời gian mà con người nhìn lại hành trình đã qua, đồng thời cũng là lúc cảm nhận rõ rệt sự thay đổi trong cơ thể, tâm trí và các mối quan hệ xung quanh. Những nỗi niềm, trăn trở, đôi khi là niềm vui giản dị, là tâm tư của những người đã đi qua nhiều giai đoạn của cuộc đời...

Về già dựa vào ai?

Về già dựa vào ai?
Điều mong muốn nhất khi về già là được sống an yên thảnh thơi cho đến khi nhắm mắt xuôi tay...

Sống tốt mỗi ngày

Sống tốt mỗi ngày
Bước qua tuổi 80, tôi nghĩ sống được đến tuổi này là hạnh phúc lắm rồi. Tôi thường nhắc mình bỏ qua mọi lo lắng phiền muộn, vui vẻ lên mà sống...

Để già mà không lão

Để già mà không lão
Tuổi già ví như mặt trời khi lên cao nhất, cũng là tuổi tích lũy được nhiều kinh nghiệm nhất vì đã ngộ ra nhiều điều trong cuộc sống...

Sống buông... là nhẹ!

Sống buông... là nhẹ!
Cuộc đời như một cuộc hành trình. Mỗi người mang vác trên vai nặng hay nhẹ đều phụ thuộc vào chính họ. Và người đời thì dạy: Muốn sống nhẹ nhàng thì phải buông tay, hay “sống buông là nhẹ”!

Mối nguy của thuốc lá điện tử dưới góc nhìn chuyên gia

Mối nguy của thuốc lá điện tử dưới góc nhìn chuyên gia
Những năm gần đây, hình ảnh thanh thiếu niên cầm trên tay chiếc thuốc lá điện tử, nhả khói với nhiều hương vị và kiểu dáng “thời thượng” không còn xa lạ. Tưởng chừng vô hại, song đằng sau làn khói trắng đó là một mối nguy mới âm thầm đe dọa sức khỏe thế hệ trẻ Việt Nam. Các chuyên gia đầu ngành trong y học, tâm lý, giáo dục và pháp lý đều bày tỏ quan ngại sâu sắc về tốc độ lan rộng và hậu quả của thuốc lá điện tử (TLĐT) đối với thanh thiếu niên hiện nay.

Thuốc lá thế hệ mới: Lời cảnh tỉnh từ một người trẻ

Thuốc lá thế hệ mới: Lời cảnh tỉnh từ một người trẻ
Chỉ vì tò mò và tin vào lời quảng cáo ‘thuốc lá điện tử an toàn, không độc hại’, Nguyễn Đức Long, 23 tuổi, đã rơi vào cơn nghiện nicotine lúc nào không hay. Câu chuyện của Long không phải cá biệt, mà là hồi chuông cảnh tỉnh cho nhiều bạn trẻ đang bị cuốn vào làn khói ảo mang tên thuốc lá thế hệ mới.

Giúp người là đức, chịu thiệt được phúc

Giúp người là đức, chịu thiệt được phúc
Trong cuộc sống, không ít người “sợ bị thiệt”, ai cũng muốn phần hơn, phần tốt về mình. Tuy nhiên, những phẩm chất đạo đức như lòng nhân ái, sự nhẫn nại, im lặng, chịu thiệt đúng lúc luôn được đề cao. Điều đó không chỉ là kim chỉ nam giúp con người sống thiện lành mà còn là nguyên tắc giúp mỗi người đạt được sự bình an...

Dạy con cần kiên trì, lấy tình thương làm gốc

Dạy con cần kiên trì, lấy tình thương làm gốc
Bà Nguyễn Thị Lợi, 68 tuổi, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn Phúc Linh, xã Xuân Vân, tỉnh Tuyên Quang, luôn được mọi người quý mến và kính trọng. Với tinh thần trách nhiệm, tận tụy trong công tác Hội, bà còn là tấm gương sáng trong phong trào “Xây dựng gia đình văn hóa”...

Chuyến tàu cuộc đời

Chuyến tàu cuộc đời
Chúng ta vẫn thường nghe nói rằng: “Cuộc đời là hành trình của một chuyến đi”, ngẫm nghĩ cho kĩ thì thấy đúng là như vậy thật, mỗi người trong chúng ta đều đi trên chuyến tàu của cuộc đời mình...

Khi già nên ở với ai?

Khi già nên ở với ai?
Sức khỏe của người già được ví như “ngọn nến trước gió”. Chính vì vậy, họ rất cần được quan tâm, trợ giúp từ mọi người, mà trước hết là từ con cái và người thân. Theo truyền thống của dân tộc ta, cha mẹ khi về già thường sống chung với con trai, còn nếu gia đình không có con trai thì cha mẹ già sẽ sống với con gái, hoặc là với các cháu... Ngày nay, xu hướng con cái tách ra sống riêng (không sống cùng cha mẹ) đã và đang xuất hiện ở nhiều gia đình.

Góc nhìn pháp lý từ vụ “xây nhầm nhà” ở Hải Phòng

Góc nhìn pháp lý từ vụ “xây nhầm nhà” ở Hải Phòng
Một ngôi nhà kiên cố mọc lên ngay trên thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng cho người khác – đó là câu chuyện “lạ” có thật gây xôn xao dư luận.
Xem thêm
Chung tay chăm lo Tết Bính Ngọ 2026 cho người nghèo, không để ai bị bỏ lại phía sau

Chung tay chăm lo Tết Bính Ngọ 2026 cho người nghèo, không để ai bị bỏ lại phía sau

Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) các tỉnh, thành phố đã đẩy mạnh hoạt động chăm lo, hỗ trợ, tặng quà Tết cho các hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ để mọi người, mọi nhà đều cóTết.
OBC Holdings chung tay mang Tết ấm Xuân sẻ chia đến học sinh lớp học tình thương phường Lái Thiêu

OBC Holdings chung tay mang Tết ấm Xuân sẻ chia đến học sinh lớp học tình thương phường Lái Thiêu

Sáng 29/01/2026, phường Lái Thiêu tổ chức chương trình Xuân sẻ chia “Lì xì yêu thương - Thiếu nhi vui Tết”, trao quà Tết cho học sinh lớp học tình thương.
Hải Phòng: Tăng cường giám sát, phòng chống bệnh do virus Nipah gây ra

Hải Phòng: Tăng cường giám sát, phòng chống bệnh do virus Nipah gây ra

Cơ quan chức năng TP Hải Phòng vừa triển khai đồng bộ các biện pháp tăng cường giám sát, phòng, chống bệnh tại các cửa ngõ vào thành phố như cảng biển, cảng hàng không.
Hải Phòng: “Chốt” 3 môn thi vào lớp 10 năm học 2026 - 2027

Hải Phòng: “Chốt” 3 môn thi vào lớp 10 năm học 2026 - 2027

Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hải Phòng vừa công bố môn thi thứ 3 kì thi tuyển sinh lớp 10 THPT năm 2026-2027.
Hành trình bền vững phấn đấu vươn lên đứng tốp đầu khối giáo dục thường xuyên của tỉnh

Hành trình bền vững phấn đấu vươn lên đứng tốp đầu khối giáo dục thường xuyên của tỉnh

Nhìn lại chặng đường gần một thập kỷ qua, từ năm học 2017–2018 đến năm học 2025–2026, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên (GDNN–GDTX) Nông Cống đã có bước phát triển mạnh mẽ, toàn diện và bền vững.
Chủ động bứt phá từ tinh thần đoàn kết và trách nhiệm

Chủ động bứt phá từ tinh thần đoàn kết và trách nhiệm

Những ngày cuối năm, khuôn viên Trường THPT Quế Võ số 1 rộn ràng hơn thường lệ. Trên những dãy nhà lớp học khang trang, tiếng giảng bài vẫn đều đặn vang lên, nhịp học tập miệt mài như suốt nhiều năm qua.
Xã Yên Thành: Hiệu quả bước đầu trong xây dựng và vận hành chính quyền hai cấp

Xã Yên Thành: Hiệu quả bước đầu trong xây dựng và vận hành chính quyền hai cấp

xã Yên Thành đã nhanh chóng ổn định tổ chức, kiện toàn bộ máy và đưa mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành hiệu quả.
Triển khai nhiệm vụ trước, trong và sau tết nguyên đán đảm bảo ổn định và phát triển bền vững

Triển khai nhiệm vụ trước, trong và sau tết nguyên đán đảm bảo ổn định và phát triển bền vững

Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã Công Chính tỉnh Thanh Hóa đã và đang triển khai đồng bộ, quyết liệt các nhiệm vụ trước, trong và sau Tết Nguyên đán, bảo đảm để Nhân dân đón Tết vui tươi, an toàn.
Hợp Minh: Nâng tầm chính quyền số

Hợp Minh: Nâng tầm chính quyền số

Với quyết tâm chính trị cao, xã Hợp Minh (Nghệ An) đã đạt nhiều kết quả nổi bật trong công tác chuyển đổi số năm 2025, từng bước xây dựng chính quyền số
Phiên bản di động