Góc nhìn pháp lý từ vụ “xây nhầm nhà” ở Hải Phòng

Luật sư Phạm Trung Kiên (Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh) cho rằng, chính quyền địa phương đã thiếu kiên quyết trong xử lý vi phạm. “Ngay khi phát hiện, UBND xã phải buộc dừng thi công, nếu không chấp hành thì báo cáo cấp trên để cưỡng chế. Thực tế, việc buông lỏng đã để sự việc đi quá xa,” ông Kiên phân tích.

Sau nhiều lần giải quyết không thành, bà Loan đã khởi kiện vụ việc ra Tòa án nhân dân khu vực 1 - Hải Phòng. Ngày 11/8, Tòa án nhân dân khu vực 1 - Hải Phòng đã xét xử sơ thẩm vụ việc và ban hành bản án số 08/2025/DS-ST về việc tranh chấp quyền sử dụng đất, yêu cầu buộc tháo dỡ công trình xây dựng trái phép.

Hiện ông Hữu cho biết sẽ nhờ “thần đèn” di chuyển căn nhà đã xây nhầm về vị trí đất của mình.

“Vừa giữ được tài sản, vừa trả lại đất cho chủ hợp pháp, như vậy sẽ tránh được tranh chấp kéo dài,” ông Hữu nói. Tuy nhiên, dư luận vẫn đặt câu hỏi: Tại sao một vụ việc rõ ràng như vậy lại kéo dài nhiều năm, gây hao tổn cả về tinh thần lẫn vật chất cho các bên liên quan?

Ngôi nhà xây nhầm gây tranh chấp đất tại Hải Phòng

Người dân địa phương, nhất là các bậc cao niên, bày tỏ sự bức xúc trước vụ việc. Một cụ cao tuổi thẳng thắn: “Không thể để chuyện xây nhầm nhà trở thành tiền lệ. Đất đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng, nhưng chính quyền xã Kiền Bái lại không kịp thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân.”

Các chuyên gia pháp lý cũng chung nhận định: cần xem xét, xử lý trách nhiệm đối với những cán bộ có thẩm quyền tại UBND xã Kiền Bái thời điểm xảy ra vụ việc. Sự buông lỏng, thiếu trách nhiệm này đã trực tiếp đẩy người dân vào tranh chấp. Nếu không làm rõ, niềm tin của người dân vào sự nghiêm minh của pháp luật chắc chắn sẽ bị suy giảm.

Các chuyên gia pháp lý cũng đồng quan điểm: Cần xử lý trách nhiệm của một số cán bộ có thẩm quyền giải quyết vụ việc ở UBND xã Kiền Bái thời điểm đó, vì sự lơ là này đã trực tiếp dẫn đến tranh chấp kéo dài.

Bài học rút ra

Vụ “xây nhầm nhà” tại Hải Phòng cho thấy một thực tế đáng lo ngại: chỉ cần sự thiếu kiên quyết trong quản lý ở cấp cơ sở cũng đủ để biến một tranh chấp dân sự thành vụ việc phức tạp, kéo dài.

Giải pháp không dừng lại ở việc di dời căn nhà hay hoàn trả đất, mà quan trọng hơn là phải siết chặt trách nhiệm của đội ngũ cán bộ địa phương, xử lý nghiêm những vi phạm và thiết lập cơ chế ngăn ngừa tái diễn.