Nửa bàn chân

- Bên đấy là đất của người Trung Quốc!

Theo thói quen, Minh - chồng của Hoa - nhẩm tính:

- Từ đây sang đấy chỉ khoảng sáu trăm mét.

- Ngày bé, vào những lúc sông cạn, chúng em vẫn lội sông qua chơi với bọn trẻ bên ấy. Ở bên đấy em có đứa bạn rất thân, chẳng biết kì này có mời được nó đến dự đám cưới của chúng mình không. Dạo trước chúng em đã hẹn ước: Ai đi lấy chồng trước, người còn lại phải làm phù dâu.

- Dạo này tình hình biên giới hai nước đang căng, bạn của em có nhận được thiếp mời cũng không thể nào sang tham dự được!

Hai người chững lại khi nghe thấy tiếng hô:

- Đứng lại! Ai đi đâu vào giờ này?

Hoa rọi cây đèn pin vào người, nhanh nhẩu nói:

- Tôi là Hoa, người trong bản mình!

Trong ánh sáng của cái đèn pin vừa lóe, Hoa nhận ra một đám bạn cũ đang đứng ven đường, cô e thẹn chỉ vào Minh:

- Đây là anh Minh, chồng của mình! Là người đã đem hài cốt của anh trai mình về nhà hồi 75 ấy. Mọi người nhớ ra chưa?

Tiếng các cô gái nhao nhao:

- Trời tối quá, làm sao mà nhận được.

- Cưới từ bao giờ mà xưng là vợ chồng ngọt sớt như vậy?

Hoa thanh minh:

- Chúng mình đã về đây chơi mấy lần. Kì nghỉ phép này vợ chồng mình về nhà để tổ chức đám cưới.

Người xã đội trưởng lên tiếng:

- Sao chưa thấy làm thủ tục ở Ủy ban?

- Giấy đăng kí kết hôn, chúng em đã làm ở trong quê của anh Minh rồi!

- Thế cô không biết tin gì hay sao? Hiện tại trong bản chỉ còn có lực lượng dân quân và một số thanh niên khỏe mạnh ở lại. Còn người già, trẻ em và phụ nữ đã sơ tán hết về tuyến sau. Nhà cô cũng chẳng còn có một ai mà về!

Hoa ngập ngừng:

- Thế mà...à, em chẳng biết gì cả! Tốn bao công sức, chầu chực, nhờ vả mãi mới tìm được phương tiện về đến quê, vậy mà bây giờ chẳng gặp được ai.

- Thôi, bây giờ trời cũng đã quá khuya. Hai người đến trụ sở của xã nghỉ tạm đêm nay vậy, để đến sáng ngày mai tính tiếp. Những người có nhiệm vụ ở lại đều tập trung ở đấy cả! Hai người là chỗ quen biết tin cậy và cũng đã sống qua quân ngũ, chúng tôi chẳng dám giấu: Tình hình căng lắm, hai người không tự do đi lại như trước được đâu. Xung quanh bản đều là các bãi chông, mìn mới được gài.

Lúc yên vị ở trụ sở xã, người xã đội trưởng muốn Minh góp ý về các trận địa đã bố phòng. Nhìn vào sơ đồ Minh không khỏi giật mình, vì anh nhận ra căn nhà lẻ loi, sát bờ sông của Hoa được nằm giữa các bãi chông, mìn dày đặc. Nếu mình nghe theo Hoa đi men theo lối bờ sông để về nhà, chắc chắn sẽ sa vào mê trận này. Cũng may nước sông dâng to, ngập cả dải cát ven bờ, đã không cho phép hai người thực hiện ý định du ngoạn dọc theo triền sông. Bởi vì, chỉ cần bước chệch khỏi lối đi an toàn được đánh dấu trên bản đồ một nửa bàn chân, sẽ chạm làm bãi mìn phát nổ. Minh cũng nhận ra con suối nhỏ đổ nước ra dòng sông biên giới là lối đi an toàn còn lại.

Minh ngỏ lời:

- Trong dịp nghỉ phép này, vợ chồng chúng tôi sẽ ở lại đây cùng mọi người bố trí bằng xong trận tuyến phòng ngự này, như thế mới phát huy được sức mạnh tổng hợp tốt nhất. Nếu quân thù mò tới xâm phạm mảnh đất nơi đây, nhất định chúng sẽ bị thất bại nặng nề. Nhưng ngày mai, mọi người phải dẫn tôi đi điều nghiên xong mới có phương án cụ thể được.

*

* *

Vào buổi sáng của cái ngày cuối cùng theo dự định của hai vợ chồng Minh, sau khi ăn sáng xong họ sẽ chia tay mọi người để đi nhận nhiệm vụ mới. Trời đã tờ mờ sáng, sương sớm xà xuống thấp, che kín các nóc nhà trong xóm. Sương mù dày đặc, không nhìn thấy mặt nước của con sông vùng biên. Những ngọn đèn điện phía bên kia biên giới, mọi khi chói sáng như vậy, mà giờ đây cũng đỏ quạch.

Đứng trên chốt nhìn về căn nhà của mình thoắt ẩn, thoắt hiện trong làn sương sớm. Hoa ngỏ lời với cô bạn gác cùng:

- Mày gác tạm một mình, để tao tranh thủ chạy ù về nhà lấy một quyển sách quý, hôm rồi chưa mang theo được.

Cô bạn kinh ngạc:

- Mày định đi qua bãi mìn?

Hoa trấn an bạn:

- Thì con đường an toàn đi qua bãi mìn, bọn mình đều thuộc lòng cả! Không sao đâu mà!

Cô bạn ngần ngừ:

- Để báo lại ban chỉ huy đã, tao sợ.

Hoa cười:

- Các ông ấy biết có mà cho đi khối!

Dứt câu, Hoa săm săm bước đi. Cô bạn nói với theo:

- Mày nhớ cẩn thận đấy.

Lấy xong quyển sách, Hoa đưa mắt nhìn lại căn nhà thân thương. Chưa kịp khép cửa, cô đã bị một tốp người nhào tới khóa cứng người. Lúc định thần, Hoa thấy lũ lính Trung Quốc túm tụm xung quanh.

Đứa đối diện với cô lên tiếng:

- Chào Hoa! Chúng tao đã trở về Việt Nam để lấy lại những gì chưa kịp mang theo.

Thấy Hoa im lặng đưa mắt nhìn không chớp. Đứa kế bên hỏi:

- Mới xa nhau một thời gian ngắn, mà mày không nhận được ra chúng tao hay sao? Bạn cũ đây, tao là Đường Quốc Bảo, còn nó là Tăng Tùng Khâm. Là hai đứa bạn học đã được bố mày đổi họ tên cho. Mày nhớ ra chưa?

Hoa nhận ra chúng nó ngay từ đầu, nhưng vẫn lặng im suy tính, cô làm sao quên được hai thằng bạn cũ cùng xóm ngày xưa. Dạo đó phong trào đổi họ tên từ tiếng Hán, sang tiếng Việt lan truyền rất nhanh trong lũ trẻ con người Hoa. Bọn chúng làm mình, làm mẩy, bắt bố mẹ đổi cho bằng được. Chúng nó xin đổi với cái cớ, đi học cho dễ gọi. Chứ phát âm theo tiếng Hán, nhiều đứa khi gọi, phải uốn lưỡi đau cả mồm, lại phải dịch cả nghĩa để cho mọi người hiểu được cái tên của mình.

Thằng có tên là Chắn Sùng Hắm được phát âm theo tiếng Việt là Tăng Tùng Khâm. Còn đứa mang danh Poòng Cóng Bẩu được gọi là Đường Quốc Bảo. Chúng nó thích những cái tên mới này đến mức, ai gọi bằng tên cũ hai đứa cũng lơ đi, coi như không nghe thấy gì.

Vậy mà khi người Hoa kéo về nước ồ ạt, thằng Hắm lùa theo cả những con trâu không phải của nhà mình. Còn thằng Bẩu đồng ý với bố để lại mẹ nó, vì bà ta khi ấy đã bị mù cả hai mắt. Bố con nó sợ bà sẽ trở thành vật vướng chân, thành gánh nặng trong chặng đường vượt biên.

Tiếng thằng chỉ huy đưa Hoa trở về thực tại. Tên chỉ huy nói: “Tao biết rất rõ phạm vi bãi mìn chúng mày đã chôn! Cũng hiểu mày biết con đường an toàn đi qua nó! Vì chỉ có ai nắm rõ mới bình an đi qua được bãi mìn như mày! Không phải chúng tao không có những biện pháp vô hiệu hóa bãi mìn này, nhưng làm như vậy tốn thời gian công sức, lại không bảo đảm an toàn tuyệt đối. Bây giờ chỉ cần mày đưa chúng tao ra đến đường quốc lộ. Không, chỉ cần qua khỏi bãi mìn này thôi cũng được. Chẳng những tao sẽ cho mày tự do, muốn đi đâu thì đi, mà còn thưởng cho mày buộc tiền tệ này - Vừa nói, tên chỉ huy vừa vung vẩy bọc tiền.

Thấy Hoa im lặng đưa tay xoa bụng, tên chỉ huy tiếp tục - Mày không chịu vẫn phải đi! Những thằng bạn cũ sẽ kèm mày đi trước, chúng tao theo sau. Còn nếu như mày không chịu đi, tao sẽ trói tay, buộc chân, bắt chúng nó khiêng mày như khiêng lợn. Nếu mìn phát nổ, mày và chúng nó sẽ chết trước. Chắc chắn chúng nó được tôn vinh: Đã hi sinh vì đất nước vĩ đại! Gia đình chúng nó sẽ được ưu đãi. Còn mày chết. Bố mẹ mày chẳng có gì cả! - Y đưa mắt xuống bụng Hoa - Lại còn đứa con mày đang mang trong bụng nữa. Mày định để nó chết theo hay sao? Nhưng tao cũng hứa danh dự, sẽ thả mày ra ngay, nếu mày ngoan ngoãn làm theo yêu cầu - Tên chỉ huy hạ giọng - Mà mày trông hệt con vợ tao ở nhà. Nó cũng đang có thai! Tao sắp được làm bố rồi! Mày biết không? Vợ tao nó luôn dặn: Làm gì thì làm, phải chú ý tích đức cho con”.

Hoa đắn đo khi nghe hết những điều tên chỉ huy yêu cầu. Cô lo lắng suy tính, việc lính Trung Quốc xâm phạm biên giới bên mình đã biết chưa? Các anh ấy sẽ đối phó ra sao?

Cô nhìn lũ lính đen ngòm núp xung quanh, thầm so sánh: “Chúng đông quá, mình không đếm xiết được, trong khi đó chốt tiền tiêu của ta ở đây chỉ có vỏn vẹn một trung đội!”

Hoa đi bằng những bước chân vô định. Cô hỏi mình, rồi lại tự trả lời. Những ý nghĩ trào dâng như ngọn núi lửa sắp phun trào, Hoa muốn kìm nén nó lại. Nhưng làm sao mà cô hãm được dòng dung nham hỗn mang đang cuồn cuộn chảy.

Tiếng ai đó văng vẳng thôi thúc trong Hoa, giống như những nhát búa gõ mạnh vào trái tim cô.

“…Sao đôi chân của mình hôm nay nặng như đeo đá vậy? - Rồi cô lại nhẩm tính - Cái bẫy chông mình hướng dẫn anh Minh gài được đặt nằm ở bên bụi mẫu đơn này - Hoa nhìn vào ụ mối cạnh đường rồi tự nhủ - Còn quả mìn đầu tiên anh ấy dạy mình cách gài được để ở đây - Cô ngẩng mặt nhìn trời - Đã sáng rồi, mặt người đã tỏ, sao trận địa phía bên ta chẳng thấy có động tĩnh gì vậy? - Hoa lại ước tính - Thế là mình đã đi được non nửa bãi mìn rồi - Cô thầm thì với mọi ngươi - Đồng đội ơi! Xin mọi người hãy tha lỗi cho tôi, vì tôi đã tự động trở về nhà. Tự động đẩy mình vào hoàn cảnh trớ trêu này - Hoa đưa tay đặt lên bụng, nhè nhẹ xoa - Sao lại làm mẹ đau! Mẹ của con có thể là một người mẹ không tốt, vì chẳng biết cách bảo vệ an toàn cho con. Con ơi! Với con, mẹ có thể là người nhẫn tâm? Là kẻ bất nhân? Nhưng mẹ không thể nào bất nghĩa với cuộc đời này được! - Làn gió ban mai vuốt nhẹ mái tóc Hoa, cô thầm thì - Gió ơi! Hãy đưa những nghĩ suy này tới chỗ bố mẹ hộ tôi. Bố mẹ ơi! Con có lỗi với bố mẹ nhiều lắm! Con có thể bất hiếu với bố mẹ, nhưng không thể bất trung với tổ quốc được - Dòng suy nghĩ đưa Hoa trở lại với người chồng yêu quý - Anh Minh, em yêu anh nhiều lắm. Yêu đến nỗi trong cuộc đời này, không có gì sánh nổi. Nhưng mà một đứa ngố như em, đứa chưa được yêu bao giờ thì biết lấy cái chi để mà so sánh đây! - Hoa bình tâm suy tính - Tôi phải làm sao báo được cho mọi người biết quân địch đã tiến hành cuộc xâm lăng này đây? Chỉ còn mấy bước chân nữa là tới chỗ an toàn - Cô đưa mắt về phía trước - Đằng sau lùm cây kia là chốt của ta. Hãy nổ súng mau đi. Với khoảng cách này mà bắn sẽ có hiệu quả nhất đấy. Mọi người nghĩ gì mà vẫn im lặng vậy. Nổ súng mau đi. Tôi cầu xin mọi người, hãy nổ súng mau đi kẻo muộn - Hoa ôm bụng - Đừng đạp mẹ nữa con ơi! Đừng làm mẹ rối lòng, mất tập trung mà không đưa ra được quyết định đúng đắn. Con ơi! Chỉ cần nửa bàn chân nữa là mẹ con mình tới nơi an toàn. Và cũng chỉ cần có nửa bàn chân lệch sang bên, là mẹ con mình sẽ chạm vào quả mìn lệnh do bố mẹ cùng gài. Nhưng xin lỗi con, mẹ không thể bước thẳng để đến nơi an toàn được rồi. Không còn cách nào khác, mẹ phải chọn phương án báo động cuối cùng này! Đành phải vậy thôi! Cuộc đời ơi! Mẹ con tôi xin vĩnh biệt mọi người! Xin mọi người tha lỗi cho tôi”.

Hoa co chân, đạp thẳng vào quả mìn cuối cùng - quả mìn lệnh có công suất lớn nhất trong bãi mìn - do vợ chồng cô cùng gài. Một ánh chớp lóe lên, đan xen với những tia nắng ban mai tạo thành vầng hào quang rực sáng. Tiếng nổ vang lên, Hoa bị sức mạnh của quả mìn đẩy bay về phía trước. Còn bọn đứng sau cô, bị tung lên nằm ngổn ngang trên mặt đất. Lũ lính còn lại nháo nhào chạy tản ra xung quanh. Lửa chớp, lửa giăng như bảy sắc cầu vồng. Những tiếng nổ ầm ầm làm núi đồi chao đảo. Mặt đất vỡ vụn, khói bụi bay mù mịt. Rồi những tiếng súng từ chốt của ta vang lên dồn dập. Tụi lính còn sống sót vội vã chạy dồn hết xuống suối nước mong tìm chỗ ẩn mình. Quả mìn định hướng được giấu kĩ ở góc suối phát nổ. Lực của nó thổi dồn đám tàn quân về phía cuối con suối nhỏ. Xác của chúng chồng nên nhau đen đặc, làm tắc cả dòng chảy...