Hai lần Trung thu trong đời
Truyện ngắn 19/04/2026 11:30
Bên cạnh ông, thằng Nam - đứa cháu ngoại sáu tuổi vẫn hồn nhiên ríu rít, đôi bàn tay nhỏ xíu đang mải mê vun vén cho tòa lâu đài cát của mình. Hôm nay cuối tuần, con gái bận việc nên gửi cháu sang cho ông.
Cứ mỗi khi đứng trước biển vào độ hoàng hôn, lồng ngực ông lại thắt lên một cơn đau âm ỉ, nhức nhối như có ai bóp nghẹt. Ba mươi năm đã trôi qua, nhưng ký ức về một vùng biển dữ năm ấy vẫn chưa bao giờ nguôi ngoai. Cũng tại nơi đại dương cuồng nộ thế này, ông đã để tuột mất bàn tay bé nhỏ của đứa em trai duy nhất. Tiếng gào khóc xé lòng của mẹ hòa lẫn trong hơi lạnh thấu xương của nước biển đêm đó đã hóa thành một vết sẹo không bao giờ lành trong tâm khảm. Cay đắng thay, ông Tuấn vốn là người bơi giỏi nhất vùng. Ngày trẻ, ông từng làm chủ những con sóng, hiên ngang giành giải nhất trong mọi cuộc thi bơi lội của làng chài. Thế nhưng, người kình ngư kiêu hãnh ấy cuối cùng lại gục ngã trước sự nghiệt ngã của định mệnh, chẳng thể giằng lại người thân từ vòng tay lạnh lẽo của biển khơi.
Nhìn theo hướng ngón tay nhỏ xíu của cháu, tim ông bỗng như thắt lại. Cách bờ hơn năm mươi mét, ngay giữa "tử huyệt" nơi dòng chảy xa bờ đang cuộn xoáy hung hãn, hai cái chấm nhỏ đang chới với giữa những con sóng lồng lộn. Chúng vùng vẫy trong vô vọng, mỏng manh như hai chiếc lá rách trước khi sắp bị miệng vực đại dương nuốt chửng.
![]() |
| Minh họa: Bá Hiệp |
- Chết rồi! Dòng chảy xa bờ!
Ông Tuấn bật dậy như một chiếc lò xo bị nén chặt. Những thớ cơ già nua ở tuổi sáu mươi, vốn tưởng đã rệu rã theo năm tháng, đột ngột căng cứng như dây đàn dưới một luồng điện xẹt qua: "Nam! Chạy ngay vào quán ăn bác Bình trên kia, hô thật to có người đang đuối nước! Nhanh lên con!"
Chẳng kịp đợi cháu trả lời, ông lao vút đi. Đôi dép lào cũ kỹ bị vứt lại chỏng chơ trên cát, đôi bàn chân trần đạp lên những mảnh vỏ sò sắc lẹm, găm vào da thịt đau nhức, nhưng ông không còn cảm thấy gì nữa. Trong đầu ông lúc này chỉ còn hình ảnh bàn tay của đứa em trai năm xưa đang dần chìm nghỉm. Khi nước ngập đến ngang bụng, ông tung mình thực hiện một cú nhảy dài, lao thẳng vào lòng sóng dữ.
Xoạt!
Nước biển lạnh ngắt bủa vây lấy ông. Nhưng khác với sự sợ hãi của ba mươi năm trước, lần này trong lòng ông chỉ có một ngọn lửa rực cháy: Không được để mất thêm ai nữa!
Sóng đánh thẳng vào mặt, vị mặn chát của muối biển xộc vào mũi, vào họng. Ông Tuấn vận dụng kinh nghiệm của một kình ngư lão luyện, ông không bơi trực diện chống lại dòng xoáy mà bơi chéo theo hướng gió để tiếp cận. Mỗi sải tay của ông như xé toạc mặt nước Ông nhanh chóng tiếp cận được đứa trẻ đầu tiên, một cậu bé tầm mười tuổi, mắt đã trợn ngược, hai tay cào cấu trong không khí. Theo bản năng sinh tồn, cậu bé vồ lấy cổ ông Tuấn, dìm ông xuống. Trong một khoảnh khắc bị nhấn chìm, bóng tối của quá khứ bỗng chốc ập về. Cảm giác này... sự lạnh lẽo này... Nó giống hệt cái đêm định mệnh năm ấy: "Bình tĩnh! Có bác đây rồi!"
Ông Tuấn gầm lên, giọng vang rền át cả tiếng sóng. Ông khéo léo dùng khuỷu tay hích mạnh để thoát khỏi vòng vây siết nghẹt của đứa trẻ, rồi nhanh như cắt, ông vòng tay qua nách, xoay người kéo cậu bé nằm ngửa ra mặt nước để hít thở. "Bám chặt lấy vai bác, tuyệt đối không được buông!"
Ông nhìn ra xa thêm mười mét nữa. Đứa trẻ thứ hai đã bắt đầu lịm dần, chỉ còn chừa lại chỏm tóc nhấp nhô trên mặt nước. Đó là một lựa chọn tàn khốc. Nếu đưa đứa trẻ này vào bờ ngay, ông có thể cứu được một. Nếu bơi tiếp ra kia, cả ba có thể mất mạng. Nhưng trong ánh mắt của ông Tuấn lúc đó không có sự do dự. Ông gồng mình, cả thân người đổ rạp về phía trước để rẽ sóng cứu đứa nhỏ. Mọi sức lực cuối cùng của người đàn ông lục tuần được dồn vào đôi chân đạp nước. Khi chạm được vào cổ áo của đứa nhỏ, nó đã hoàn toàn bất tỉnh. Ông Tuấn kẹp đứa nhỏ vào nách, vai dìu đứa lớn. Ba con người như một cụm bọt bèo lênh đênh giữa cơn giận dữ của đại dương.
Con đường quay lại bờ giờ đây sao thấy dài quá! Có lúc, một con sóng dữ ập đến trùm kín đầu, ông Tuấn tưởng như mình đã qụy ngã. Nhưng tiếng gọi của thằng Nam trên bờ, tiếng tri hô của mọi người xa xăm vọng lại đã giữ sợi dây lý trí của ông không bị đứt. Rất nhanh sau đó, những cánh tay vạm vỡ của đám thanh niên đã vươn tới. Họ nhanh chóng đón lấy đứa bé và dìu ông vượt qua những mét nước cuối cùng. Vừa chạm chân lên cát nóng, đôi chân ông Tuấn không còn trụ vững được nữa, ông khuỵu xuống, mặc cho sóng biển vẫn còn vỗ về sau lưng.
- “Cứu… cứu chúng nó…”, ông thều thào, mặt tái mét.
Đứa lớn đã bắt đầu nôn ra nước và khóc nấc lên. Nhưng đứa nhỏ thì không. Nó nằm im lìm, da dẻ chuyển sang màu tím ngắt. Đám đông vây quanh bắt đầu xôn xao, có người đã sụt sùi: “Muộn mất rồi…”.
- Không muộn! Chưa muộn!
Ông quỳ thụp xuống bãi cát ướt sũng, đôi bàn tay thô ráp, chai sạn vốn chỉ quen với lưới chài giờ đây đang run rẩy đặt lên lồng ngực bé xíu, mỏng manh của đứa trẻ. Ông bắt đầu ép tim.
Một, hai, ba... Mỗi nhịp ấn là một lần ông dồn hết niềm hy vọng cuối cùng vào đôi tay già nua. Ông cúi xuống, đem chút hơi ấm tàn trong lồng ngực mình thổi vào đôi môi đã tái nhợt, lạnh ngắt của đứa bé.
Bốn, năm, sáu...
Ông thực hiện những thao tác ấy như một cỗ máy đã được lập trình bằng nỗi đau, mặc cho mồ hôi trộn lẫn với nước biển mặn chát chảy ròng ròng trên gương mặt hằn sâu những nếp nhăn thời gian. Trong tâm trí nhòe đi vì kiệt sức, hình ảnh Tiến - đứa em trai lém lỉnh năm xưa bỗng hiện về rõ mồn một. Ngày đó, Tiến là niềm vui của cả nhà, là cậu bé luôn có cách làm cả gia đình bật cười bằng những trò nghịch ngợm đáng yêu. Thế nhưng đêm định mệnh ấy, ông đã bất lực. Ông không biết hô hấp nhân tạo, chỉ biết ôm lấy thân hình lạnh giá của em mà gào khóc giữa biển đêm trong tuyệt vọng.
Năm phút. Mười phút. Đám đông im phăng phắc. Chỉ còn tiếng sóng vỗ rì rào. Bỗng nhiên, một tiếng “ặc” vang lên. Đứa bé co người lại, phun ra một búng nước đục ngầu, rồi nó rên lên một tiếng yếu ớt. Ông Tuấn đổ gục xuống bên cạnh nó. Ông khóc. Những giọt nước mắt hạnh phúc vỡ òa. Ba mươi năm. Vết sẹo trong lòng ông cuối cùng cũng được chữa lành bằng chính hơi thở của đứa trẻ này.
Xe cấp cứu đến. Người ta thấy một ông già mình trần, chỉ mặc chiếc quần đùi ướt sũng, khăng khăng đòi leo lên xe theo các cháu đến bệnh viện. Trên xe, ông không ngừng nắm lấy bàn tay nhỏ bé của đứa trẻ, như thể nếu ông buông ra, nó sẽ lại biến mất vào lòng biển. Tại Bệnh viện Nhi, khi bố mẹ hai đứa trẻ chạy đến, họ thấy con mình đã qua cơn nguy kịch. Họ nhào tới ôm chầm lấy con, khóc lóc thảm thiết. Khi quay lại để tìm ân nhân, thì góc hành lang đã trống không. Ông Tuấn đã lặng lẽ rời đi từ lúc nào.
Tối đó, không gian tĩnh mịch bao trùm lấy hiên nhà nhỏ. Thằng Nam nằm cuộn tròn, ngủ ngon lành trong lòng ông Tuấn như một chú mèo nhỏ. Trước khi chìm vào giấc nồng, cu cậu cứ líu lo đòi ông kể cho nghe những chuyện về cá kình, về những chuyến khơi xa... rồi ngủ quên từ lúc nào không hay trên vai ông. Bế cháu vào giường, ông Tuấn lặng lẽ bước ra phòng khách. Trên bàn, một chai rượu trắng và cái chén nhỏ đã đặt sẵn. Ông chậm rãi rót một chén đầy, chầm chậm bước ra phía sân, từ từ nghiêng chén rượu đổ xuống nền đất lạnh. Những giọt rượu trong vắt thấm nhanh vào đất, như một lời chào gửi đến quá khứ ba mươi năm dài đằng đẵng.
“Ngoại ơi, ngoại là siêu nhân hả?” - Thằng Nam mơ màng hỏi khi thức giấc giữa chừng.
Ông Tuấn xoa đầu cháu, nhìn ra phía biển đêm mênh mông, nơi những con sóng đã trở nên hiền hòa dưới ánh trăng: “Không, ngoại chỉ là một người đàn ông không muốn thua biển lần nữa thôi con”.
Ánh trăng tan ra trên mặt biển. Gió biển mang theo vị mặn mòi quen thuộc thổi tung mái tóc bạc phơ của người kình ngư già. Ông lấy từ trong túi áo ra một chiếc còi đồng cũ kỹ - kỷ vật duy nhất còn sót lại của em trai. Đặt chiếc còi lên môi, ông thổi một hồi dài hướng về phía đại dương mênh mông. Tiếng còi trong trẻo vút lên, xuyên qua màn đêm, hòa vào tiếng sóng như một lời hóa giải, một sự tạ lỗi và cũng là một lời chào tiễn biệt những nỗi đau cũ kỹ vào hư vô và chính ông đã tìm lại sự bình yên sau chuyến hành trình ngược sóng đầy bão giông.