VKSND Tối cao tiếp nhận đơn đề nghị giám đốc thẩm

Theo Giấy xác nhận số 1168/XN-VKSTC-V12 ngày 23/5/2026, VKSND Tối cao đã nhận đơn ngày 20/4/2026 của bà Chiêm Lạc, đề nghị xem xét kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án dân sự phúc thẩm số 1104/2025/DS-PT ngày 9/9/2025 của TAND TP Hồ Chí Minh về tranh chấp quyền sử dụng đất và lối đi chung. VKSND Tối cao xác định đơn thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan này và đã có giấy xác nhận việc tiếp nhận đơn để bà Chiêm Lạc biết.

NCT đề nghị huỷ bản án, xét xử lại từ đầu

Theo phản ánh của bà Chiêm Lạc, quá trình giải quyết vụ án có nhiều vấn đề cần được xem xét lại theo thủ tục giám đốc thẩm. Bà Lạc đề nghị xem xét kháng nghị đối với Bản án dân sự phúc thẩm số 1104/2025/DS-PT ngày 9/9/2025 của TAND TP Hồ Chí Minh và Bản án dân sự sơ thẩm số 07/2025/DS-ST ngày 18/2/2025 của TAND huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương, nay là TAND khu vực 17, TP Hồ Chí Minh.

Theo bà Chiêm Lạc, việc hủy án để xét xử lại là cần thiết nhằm làm rõ những vấn đề liên quan đến chứng cứ, trình tự tố tụng và quyền sử dụng đất đang tranh chấp.

Bà Lạc đề nghị loại bỏ khỏi hồ sơ vụ án những chứng cứ mà bà cho là có nguồn gốc bất hợp pháp; đồng thời đề nghị Tòa án cấp sơ thẩm thực hiện đúng nghĩa vụ tố tụng theo Điều 34 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, xem xét, xử lý quyết định hành chính cá biệt mà theo bà là trái pháp luật trước khi giải quyết nội dung tranh chấp dân sự.

Thửa đất nơi xảy ra tranh chấp.

Một nội dung khác được bà Lạc đề nghị xem xét là tình trạng mà bà cho rằng có thể dẫn đến “một đất hai chủ”, ảnh hưởng đến khả năng thi hành bản án trên thực tế. Bà đề nghị bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người được cấp GCNQSDĐ hợp pháp, đồng thời bảo đảm tính thống nhất trong quản lý đất đai.

Đề nghị xem xét “chứng cứ mới”

Theo danh mục tài liệu, người dân đã cung cấp bản sao Bản án dân sự phúc thẩm số 1104/2025/DS-PT ngày 9/9/2025 và bản sao Bản án dân sự sơ thẩm số 07/2025/DS-ST ngày 18/2/2025.

Trong đó, có bản sao Thông báo số 126/TB-UBND ngày 19/3/2026 của UBND TP Hồ Chí Minh, được cho là “chứng cứ mới”. Ngoài ra, còn có biên bản lấy lời khai ông Đỗ Quốc Thành, cán bộ đo đạc năm 2008, tại Bút lục 393; cùng các văn bản của UBND xã Đất Cuốc và Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai tại các bút lục 206, 200, 196.

Việc VKSND Tối cao xác nhận tiếp nhận đơn của bà Chiêm Lạc cho thấy nội dung đề nghị kháng nghị giám đốc thẩm đã được tiếp nhận để xem xét theo thẩm quyền. Giấy xác nhận này không đồng nghĩa với việc VKSND tối cao đã quyết định kháng nghị hoặc kết luận các bản án có sai phạm. Việc có kháng nghị hay không sẽ phụ thuộc vào quá trình nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ và căn cứ pháp luật của cơ quan có thẩm quyền.

Lối đi chung đang tranh chấp

Diện tích tranh chấp khoảng 2.000m² đất

Theo nội dung bản án sơ thẩm và phúc thẩm, bà Chiêm Lạc là người sử dụng các thửa đất số 69 và 71, tờ bản đồ số 36, tại xã Đất Cuốc, huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương (nay thuộc TP Hồ Chí Minh), tổng diện tích 54.744m², theo GCNQSDĐ số AN747599, số vào sổ H00742 do UBND huyện Tân Uyên cấp ngày 31/12/2008. GCNQSDĐ được cấp trên cơ sở đo đạc thực tế, xác định tọa độ, ranh giới và có sự hiện diện của các chủ sử dụng đất liền kề.

Bị đơn là bà Lê Thị Tuyết Lương, người sử dụng thửa đất số 70 liền kề, được cấp GCNQSDĐ năm 2001, nhưng không qua đo đạc thực tế. Năm 2019, bà Chiêm Lạc phát hiện bà Lương tự ý dịch chuyển ranh giới, lấn khoảng 2.000m² đất thuộc các thửa 69 và 71.

Ngày 14/11/2019, Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Bắc Tân Uyên lập sơ đồ trích lục địa chính có đo đạc chỉnh lý số 274-2019, nhưng không có mặt và không có xác nhận của bà Chiêm Lạc.

Từ trích lục này và các văn bản hành chính có dấu hiệu sai phạm, ngày 27/7/2020, Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai đã cập nhật biến động, tăng thêm 2.001,3m² vào GCNQSDĐ của bà Lương, trong đó có toàn bộ phần đất đang tranh chấp.

Bà Chiêm Lạc khởi kiện ra tòa yêu cầu bà Lương trả lại phần đất bị lấn chiếm. Bà Lương có yêu cầu phản tố, đề nghị Tòa án công nhận quyền sử dụng đối với diện tích đất đang tranh chấp.

Giấy xác nhận số 1168/XN-VKSTC-V12 ngày 23/5/2026 của VKSND Tối cao

Bản án phúc thẩm công nhận hơn 1.944m² đất

Tại phiên tòa xét xử phúc thẩm, đại diện VKSND TP Hồ Chí Minh nêu quan điểm cần điều chỉnh cách tuyên án của Bản án dân sự sơ thẩm số 07/2025/DS-ST ngày 18/2/2025 của TAND huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương, cho phù hợp với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, yêu cầu phản tố của bị đơn và phù hợp quy định pháp luật để bảo đảm việc thi hành án.

Sau khi nghiên cứu tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ kết quả tranh tụng tại phiên tòa, lời trình bày của các đương sự, luật sư và ý kiến của Kiểm sát viên, TAND TP Hồ Chí Minh đã ban hành Bản án phúc thẩm số 1104/2025/DS-PT.

Tại Bản án phúc thẩm số 1104/2025/DS-PT ngày 9/9/2025, TAND TP Hồ Chí Minh tuyên sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 07/2025/DS-ST ngày 18/2/2025 của TAND huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương (nay là TAND khu vực 17, TP Hồ Chí Minh).

Theo đó, đình chỉ xét xử đối với yêu cầu của nguyên đơn về việc buộc bị đơn tháo dỡ phần bê tông trên phần đất thuộc lối đi chung diện tích 182,8m² thuộc thửa đất số 69 tại xã Đất Cuốc, huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương.

Đình chỉ xét xử một phần yêu cầu phản tố của bà Lê Thị Tuyết Lương đối với diện tích đất 58,1m², gồm 15,4m² + 18,8m² thuộc thửa đất số 71 và 23,9m² thuộc thửa đất số 69, tờ bản đồ số 36 tại xã Đất Cuốc, huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương.

Bản án phúc thẩm đồng thời không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Chiêm Lạc đối với bị đơn bà Lê Thị Tuyết Lương về việc yêu cầu trả lại diện tích đất 2.050,5m².

Luật sư đặt vấn đề về khả năng thi hành bản án

Luật sư Lê Hà Thuý Lan (Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh) cho rằng bản án tạo ra tình trạng “một thửa đất, hai chủ sở hữu hợp pháp”, triệt tiêu khả năng thi hành án trên thực tế.

Theo luật sư, Bản án phúc thẩm tuyên công nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích 1.944,1m² cho bà Lương, nhưng lại không đồng thời tuyên hủy hoặc điều chỉnh giảm diện tích tương ứng trên GCNQSDĐ số H00742 của bà Chiêm Lạc.

Hậu quả pháp lý trực tiếp, theo lập luận này, là trên cùng một phần diện tích đất hiện đang tồn tại song song hai văn bằng pháp lý có giá trị pháp lý ngang nhau, xác lập quyền sử dụng cho hai chủ thể khác nhau.

Điều này không chỉ liên quan đến nguyên tắc quản lý, cấp GCNQSDĐ mà còn có thể gây khó khăn cho việc tổ chức thi hành án trên thực tế.

Trong trường hợp phần đất được công nhận cho bà Lương vẫn nằm trong GCNQSDĐ hợp pháp và còn hiệu lực của bà Chiêm Lạc, cơ quan Thi hành án dân sự sẽ gặp khó khăn trong việc tổ chức giao đất theo bản án.

Từ đó, bản án có nguy cơ trở thành phán quyết khó thi hành trên thực tế và đây là một trong những căn cứ cần được xem xét khi giải quyết đề nghị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm.