Kiến nghị xem xét tính pháp lý của “Giấy tặng cho nhà” và “Giấy cam kết”

Thông tin tới Tạp chí Người cao tuổi, ông Hồ Sỹ Tân (71 tuổi, cha của ông Nhân và là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án) cho biết: Gia đình ông cho rằng hai cấp tòa tại TP Hồ Chí Minh chưa đánh giá chứng cứ một cách khách quan, đầy đủ, dẫn đến ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các con ông là bà Lan và ông Nhân, là bị đơn trong vụ án.

Đất đã được cấp Giấy chứng nhận QSDĐ

Theo đơn khởi kiện, ông Ngô Quang Trung cho biết năm 2002, ông và bà Đinh Thị Lan thỏa thuận mua chung một mảnh đất tại khu phố Đông A, phường Đông Hòa, TP Dĩ An, tỉnh Bình Dương (nay là phường Dĩ An, TP Hồ Chí Minh) với diện tích 120m². Hai bên cùng kí giấy tờ mua bán, nhưng không đo đạc thực tế. Ông Trung kí với tư cách người làm chứng, còn bà Lan là bên mua.

Bà Đinh Thị Lan và ông Hồ Sĩ Nhân tại phiên toà phúc thẩm ngày 29/10/2025.

Ông Trung cho rằng, trong diện tích 120m² này, phần đất thuộc quyền sử dụng của ông là 64m², nhưng do tin tưởng nên để bà Lan đứng tên toàn bộ trong giao dịch. Đến năm 2017, khi bà Lan được cấp Giấy chứng nhận QSDĐ đối với toàn bộ diện tích 120m², ông Trung khởi kiện, yêu cầu Tòa công nhận phần 48m² (ban đầu là 64m²) trong tổng diện tích trên là của mình.

Về phía bị đơn, bà Lan và ông Nhân trình bày: trong năm 2002–2003, gia đình bà Lan, ông Nhân đã mua toàn bộ mảnh đất 120m² với giá 36 triệu đồng, tự xây dựng nhà ở cùng 3 phòng trọ. Ông Trung sau đó thuê lại một phòng trọ để ở, đến giữa năm 2006 mới chuyển đi nơi khác. Cũng trong thời gian đó, hai bên thỏa thuận bằng lời nói để ông Trung góp vốn vào việc cho thuê phòng trọ. Sau khi được TAND tỉnh Bình Dương tuyên công nhận quyền sử dụng diện tích 120m² đất, năm 2017 bà Lan đã được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Dương cấp Giấy chứng nhận QSDĐ và tài sản gắn liền với đất số: CS13607.

Nhiều vấn đề cần được làm rõ liên quan hai tài liệu “Giấy tặng cho nhà” và “Giấy cam kết”

Trong quá trình giải quyết vụ án, ông Trung cung cấp cho Tòa hai tài liệu là “Giấy cam kết” và “Giấy tặng cho nhà” (ngày 2/9/2005). Dựa vào hai tài liệu này, TAND TP Dĩ An (nay là TAND khu vực 16 – TP Hồ Chí Minh) đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Tại phiên phúc thẩm ngày 29/10/2025, TAND TP Hồ Chí Minh tuyên y án sơ thẩm.

Tuy nhiên, bà Lan và ông Nhân cho rằng, hai tài liệu trên không có thật hoặc không hợp pháp. Theo trình bày của bị đơn, “Giấy tặng cho nhà” mà nguyên đơn nộp chỉ là bản photo, không có bản gốc, và vợ chồng bà chưa từng kí bất kì giấy tặng cho nào, đặc biệt là cho một người không có quan hệ huyết thống như ông Trung.

Điểm đáng chú ý là trong giấy tặng cho có tên người làm chứng Nguyễn Thị Sáng, cháu ruột của bị đơn. Tuy nhiên, tại thời điểm 2/9/2005, bà Sáng đang học lớp 12 ở Nghệ An, khó có thể có mặt tại Bình Dương để chứng kiến. Người làm chứng thứ hai là bà Tống Thị Kim Sang – một cái tên mà bị đơn khẳng định không quen biết, không rõ nhân thân, nghề nghiệp. “Chúng tôi nhiều lần đề nghị Tòa xác minh, triệu tập bà Sang để đối chất, nhưng nội dung này không được làm rõ. Tôi cho rằng “Giấy tặng cho nhà” ngày 2/9/2005 là không có thật”, bà Lan cho biết.

Kết luận giám định ngày 28/9/2025 của Phân viện Khoa học hình sự TP Hồ Chí Minh cho thấy, không xác định được thời điểm viết chữ kí và chữ viết, đồng thời loại mực có sự khác biệt. Phía bị đơn cho rằng đây là những chi tiết cần được Tòa đánh giá, làm rõ.

Tương tự, đối với “Giấy cam kết”, đương sự cho biết văn bản không thể hiện thời điểm lập, địa điểm, người làm chứng và nên không đủ điều kiện pháp lí để sử dụng làm chứng cứ.

Bên cạnh đó, nguyên đơn cũng không xuất trình được bất kỳ tài liệu hay chứng từ thanh toán nào chứng minh việc góp tiền mua chung đất, hay thỏa thuận bằng văn bản về việc chia QSDĐ.

Hiện trạng căn nhà vợ chồng bà Lan đang sử dụng.

Ý kiến chuyên gia pháp lí

Trao đổi với phóng viên, Luật sư Phạm Trung Kiên, Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh nhận định: “Theo Bộ luật Dân sự năm 2015 và Luật Đất đai năm 2013, việc tặng cho QSDĐ, nhà ở phải được lập thành văn bản, có công chứng, chứng thực hợp pháp và đăng kí tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thì mới có hiệu lực. Những tài liệu không có bản gốc, không xác định được thời điểm lập, thiếu chứng thực hoặc yếu tố làm chứng hợp lệ thì cần được xem xét thận trọng khi đánh giá giá trị chứng cứ”.

Luật sư Phạm Trung Kiên cho rằng: “Trong tố tụng dân sự, Tòa án có trách nhiệm đánh giá chứng cứ một cách toàn diện, khách quan. Nếu tài liệu có dấu hiệu bất thường về thời gian, chữ viết, người làm chứng, Tòa cần trưng cầu giám định bổ sung hoặc đối chất trực tiếp tại phiên tòa. Việc không làm rõ các tình tiết có thể dẫn đến ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên đương sự”.

Theo luật sư Phạm Trung Kiên, các tình tiết chưa được làm rõ như trên là cơ sở để xem xét lại vụ án theo thủ tục giám đốc thẩm, nhằm bảo đảm việc giải quyết vụ án được khách quan, đúng quy định pháp luật.

Đương sự kiến nghị xem xét vụ án theo thủ tục giám đốc thẩm

Từ những vấn đề nêu trên, bà Đinh Thị Lan và ông Hồ Sĩ Nhân đã gửi đơn kiến nghị đến cơ quan có thẩm quyền đề nghị xem xét lại vụ án theo thủ tục giám đốc thẩm, đặc biệt là đánh giá lại giá trị pháp lý của “Giấy tặng cho nhà” và “Giấy cam kết”. Hai ông bà bày tỏ mong muốn vụ việc được xem xét khách quan, toàn diện nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân theo quy định pháp luật.