Sự chủ quan, cả tin của người có hoàn cảnh khó khăn?
Đơn khởi kiện của bà Khánh cho biết: Do chồng bà là ông Bùi Văn Đông mắc bệnh hiểm nghèo nhiều năm, gia đình khó khăn nên vợ chồng bà đồng ý chuyển nhượng cho vợ chồng ông Nguyễn Thành Tâm, bà Lê Thị Thủy (cùng trú tại thôn 12 xã Cư Yang) khu đất có diện tích khoảng 900m2 (chiều ngang 20m, dài hơn 40m) với giá 300 triệu đồng. Khu đất trên là một phần Thửa đất số 160, tờ bản đồ số 84, xã Cư Yang. Đây là 1 trong 3 thửa đất mà gia đình bà Khánh được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) số H435214 ngày 29/9/2004 (trong đó, thửa số 160 có diện tích 4.329m2).
Ngày 2/3/2022, ông Tâm, bà Thủy soạn sẵn HĐĐC để hai bên kí kết. Điều 1 của hợp đồng ghi: “Đối tượng của Hợp đồng này là số tiền 200 triệu mà bên A đặt cọc cho bên B để nhận chuyển nhượng thửa đất thuộc sở hữu của ông Bùi Văn Đông và Nguyễn Thị Hồng Khánh”. Tuy nhiên, HĐĐC không ghi rõ số thửa đất và diện tích là bao nhiêu. HĐĐC để trống 2 dòng liền kề nội dung đã đánh máy trên. Bà Khánh cho biết, trong bản hợp đồng này không có nội dung là bên mua (bên A) khi nào trả nốt số tiền 100 triệu đồng còn lại cho bên bán (bên B).
 |
| Bà Khánh cho rằng, hợp đồng đặt cọc gia đình ông Tâm điền 4.329m2 đất. |
Cũng theo hợp đồng này, tại Mục 1, Điều 2 có quy định thời hạn đặt cọc là 10 ngày kể từ ngày 2/3/2022 nhưng ở Điều 5, bên mua lại yêu cầu bên bán “Bàn giao toàn bộ tài sản trên đất cho bên B sử dụng trước ngày 2/3/2022”.
Bà Khánh cho biết thêm, do bản thân thiếu hiểu biết, tâm trạng đang lo lắng do chồng ốm nặng cộng với sự cả tin nên bà không đọc kĩ các nội dung nhưng vẫn kí vào bản HĐĐC. Đặc biệt, một số nội dung đã được viết tay vào bản hợp đồng trên. Cụ thể, ở Điều 1, sau phần ghi: “Đối tượng của Hợp đồng này là số tiền 200 triệu mà bên A đặt cọc cho bên B để nhận chuyển nhượng thửa đất thuộc sở hữu của ông Bùi Văn Đông và Nguyễn Thị Hồng Khánh”, được viết “Cụ thể: Thửa đất số 160, tờ bản đồ 84 có diện tích 4.329m2 có 100m2 đất ở, chiều ngang mặt đường liên thôn 12+13… Phía Đông giáp đất nhà ông Lê Văn Sáu; phía Nam giáp đất nhà bà Bùi Thị Hoa; phía Bắc giáp đường đi các nhà ông Đông, Thành, Sáu Diêu; phía Tây giáp sân bóng đá thôn 12”. Ở trang cuối của hợp đồng, trước chữ kí của các bên, vợ chồng ông Tâm viết: “Số tiền còn lại 100.000.000 đồng (một trăm triệu đồng chẵn) bên A sẽ thanh toán đủ cho bên B sau khi bên B hoàn thành thủ tục sang nhượng đất cho bên A”.
Bà Khánh cho biết: “Rõ ràng vợ chồng tôi chỉ đồng ý bán cho họ khoảng 900m2 là một phần Thửa đất số 160 mà họ viết thành 4.329m2. Chưa kể thửa đất số 160 toàn bộ là đất trồng cây lâu năm, không hề có mét vuông đất ở nào, vậy mà họ lại ghi trên đó có 100m2 đất ở (!?)”.
Sau khi HĐĐC được kí kết, dù hai bên chưa hoàn thành thủ tục chuyển nhượng, nhưng ông Nguyễn Thành Tâm, bà Lê Thị Thủy đã tự ý xây móng, dựng nhà kiên cố và hủy hoại phần lớn cây trồng trên Thửa đất số 160, bất chấp sự phản đối của gia đình bà Khánh.
Sự việc cần sớm được xem xét làm rõ
Sau khi phát hiện sự việc, bà Khánh đã nhiều lần gửi đơn đến UBND xã Cư Yang đề nghị chính quyền buộc vợ chồng ông Tâm tháo dỡ công trình đã xây dựng. Vào các ngày 22 và 25/4/2022, UBND xã Cư Yang tổ chức hòa giải tranh chấp đất đai giữa bà Khánh và vợ chồng ông Tâm. Trong biên bản hòa giải ngày 25/4/2022, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND xã kết luận: “Đề nghị chấm dứt, tạm dừng thi công công trình đối với nhà ông Tâm. Đề nghị nhà bà Khánh không được xâm phạm thửa đất đang sang nhượng cho ông Tâm”. Bà Khánh không đồng ý với kết luận trên do thực tế không có tài liệu thể hiện các bên đã thực hiện hợp đồng chuyển nhượng đất. Biên bản hòa giải không thống nhất được 2 bên, bà Khánh đã làm đơn khởi kiện yêu cầu TAND huyện EaKar để giải quyết theo quy định.
Ngày 11/8/2022, bà Nguyễn Thị Hồng Khánh tiếp tục có đơn khởi kiện (lần thứ 2) gửi TAND huyện EaKar yêu cầu Tòa án xem xét: Tuyên HĐĐC kí ngày 2/3/2022 là hợp đồng vô hiệu; Buộc vợ chồng ông Lê Thành Tâm, bà Nguyễn Thị Thủy phải trả lại GCNQSDĐ số H435214 ngày 29/9/2004 cho gia đình bà Khánh; Buộc vợ chồng ông Tâm, bà Thủy tháo dỡ toàn bộ móng nhà đã xây trên thửa đất 160, tờ bản đồ số 84 để trả lại đất cho gia đình bà Khánh; ông Đông, bà Khánh đồng ý trả lại số tiền 200 triệu đồng (nhận đặt cọc) của vợ chồng ông Tâm, bà Thủy.
Theo Luật sư Đoàn Quang Hưởng (Đoàn Luật sư tỉnh Đắk Lắk), HĐĐC ngày 2/3/2022 giữa gia đình bà Khánh và vợ chồng ông Tâm có nhiều điểm bất thường. Việc viết vào những phần để trống là không tuân thủ các nguyên tắc xử sự trong giao dịch dân sự. Đồng thời, giao dịch này có thể đã vi phạm điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự. Vì tại thời điểm các bên thực hiện giao dịch, ông Bùi Văn Đông có thể đã bị mất năng lực hành vi dân sự và giao dịch dân sự này vi phạm điều cấm của luật, trái đạo đức xã hội (Điều 117- Bộ luật Dân sự năm 2015).
