Công tác trợ giúp pháp lý cho NCT tại Thanh Hóa

Thực tế cho thấy, nhiều người cao tuổi vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các quy định của pháp luật như: Giải quyết tranh chấp đất đai, thừa kế, chế độ chính sách hay bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của mình.

Vì vậy, hoạt động Trợ giúp pháp lý cho người cao tuổi không chỉ là hỗ trợ về mặt pháp luật mà còn thể hiện tính nhân văn, trách nhiệm của xã hội trong việc chăm lo, bảo vệ nhóm đối tượng dễ bị tổn thương. Thông qua công tác tuyên truyền, tư vấn và hỗ trợ pháp lý miễn phí, người cao tuổi có thêm điều kiện để sống an tâm, tự tin và được bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp trong cuộc sống hằng ngày.

Công tác Trợ giúp pháp lý đối với người cao tuổi luôn được đặt lên ưu tiên hàng đầu trong thời đại mới, nhất là trong tình hình phức tạp của xã hội có liên quan đến pháp luật và ảnh hưởng trực tiếp đến người cao tuổi.

Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

Thực tế trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa trong những năm gần đây được triển khai khá đồng bộ, gắn với chính sách an sinh xã hội và bảo vệ nhóm yếu thế. Trọng tâm là hỗ trợ miễn phí cho người cao tuổi thuộc diện khó khăn về tài chính, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người có công, người khuyết tật và các đối tượng dễ bị tổn thương khác.

Một dấu mốc quan trọng là việc UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2869/QĐ-UBND năm 2022 về Kế hoạch thực hiện chính sách trợ giúp pháp lý cho người cao tuổi giai đoạn 2022–2030. Kế hoạch đặt mục tiêu nâng cao chất lượng trợ giúp pháp lý, tăng cường truyền thông để người cao tuổi biết và tiếp cận dịch vụ pháp lý miễn phí của Nhà nước.

Trong thực tiễn, công tác TGPL đối với người cao tuổi tại Thanh Hóa được triển khai thông qua nhiều hình thức như:

- Tư vấn pháp luật miễn phí;

- Tham gia tố tụng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người cao tuổi;

- Đại diện ngoài tố tụng;

- Truyền thông pháp luật tại cơ sở;

- Tổ chức tập huấn cho cán bộ hội người cao tuổi và cộng tác viên pháp luật.

Trong những năm qua, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức các hội nghị tập huấn Luật Trợ giúp pháp lý cho cán bộ Hội Người cao tuổi và Hội Người khuyết tật ở các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh (từ thời điểm chưa sáp nhập chính quyền địa phương hai cấp). Nội dung tập huấn tập trung vào:

- Đối tượng được TGPL;

- Quyền và nghĩa vụ của người được trợ giúp;

- Quy trình yêu cầu TGPL;

- Các lĩnh vực được hỗ trợ như dân sự, đất đai, hôn nhân gia đình, hình sự, hành chính…v.v.

Bên cạnh hoạt động tuyên truyền, đội ngũ TGPL thuộc các Chi nhánh, Trung tâm còn trực tiếp tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nhiều người cao tuổi trong các vụ việc tranh chấp dân sự, thừa kế, đất đai và khiếu nại hành chính. Các cấp địa phương đánh giá đây là “điểm tựa pháp luật” cho các nhóm yếu thế trong xã hội.

Sau hơn 9 năm thực hiện Luật Trợ giúp pháp lý 2017, Thanh Hóa đã đạt nhiều kết quả tích cực. Theo thống kê được công bố cuối năm 2025, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh đã thực hiện gần 8.000 vụ việc trợ giúp pháp lý, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận công lý cho người dân, đặc biệt là người cao tuổi và các đối tượng yếu thế.

Tuy nhiên, công tác TGPL cho người cao tuổi trên địa bàn tỉnh vẫn còn một số khó khăn như:

- Nhiều người cao tuổi ở vùng sâu, vùng xa chưa biết quyền được TGPL;

- Điều kiện đi lại hạn chế;

- Thiếu kỹ năng tiếp cận thông tin pháp luật;

- Số lượng trợ giúp viên pháp lý còn mỏng so với nhu cầu thực tế.

Để nâng cao hiệu quả trong thời gian tới, tỉnh Thanh Hóa đang chú trọng:

- Tăng cường truyền thông pháp luật tại cơ sở;

- Phối hợp giữa ngành tư pháp với Hội Người cao tuổi;

- Tăng cường công tác truyền thông về TGPL;

- Nâng cao chất lượng đội ngũ trợ giúp viên pháp lý;

- Ứng dụng công nghệ thông tin trong tư vấn và tiếp nhận yêu cầu TGPL.

- Tăng cường phối hợp liên ngành với các cơ quan tiến hành tố tụng, UBND các xã để kịp thời phát hiện và hỗ trợ pháp lý cho người cao tuổi ngay từ giai đoạn đầu tiên.

Có thể thấy, TGPL cho người cao tuổi không chỉ góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chính họ mà còn lan tỏa giá trị nhân văn, thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội đối với thế hệ đi trước.

Để công tác này phát huy hiệu quả, ý nghĩa hơn nữa cần có sự chung tay của các cấp, ngành, địa phương cùng đội ngũ làm công tác TGPL trong việc đưa kiến thức pháp luật đến gần hơn với người cao tuổi. Khi được lắng nghe, hỗ trợ và bảo vệ đúng pháp luật, người cao tuổi sẽ có thêm niềm tin, sự an tâm để tiếp tục sống vui, sống khỏe, sống có ích.