Pháp luật 31/05/2026 12:00
Đằng sau những video thu hút hàng triệu lượt xem, những lời tung hô trong phần bình luận và các câu chuyện được quảng bá là “khỏi bệnh kỳ diệu” trên mạng xã hội lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng. Không ít người vì quá tin vào những thông tin thiếu kiểm chứng đã từ bỏ phác đồ điều trị của bác sĩ, tự chữa bệnh theo các phương pháp truyền miệng, để rồi bệnh tình ngày càng nặng, thậm chí rơi vào tình trạng nguy kịch.
Mới đây, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông tiếp nhận một bệnh nhân nam 68 tuổi ở Hà Nội trong tình trạng suy kiệt nặng. Trước đó, ông được chẩn đoán ung thư trực tràng di căn gan từ tháng 6/2025. Tuy nhiên, thay vì điều trị theo phác đồ của bác sĩ, người bệnh lại lựa chọn “chữa lành tự nhiên” sau khi xem nhiều video trên mạng xã hội. Tin vào quan niệm “bỏ đói tế bào ung thư”, ông thực hiện chế độ nhịn ăn, ăn thực dưỡng, uống nước chanh pha muối mỗi sáng, cắt hoàn toàn thịt và tinh bột. Khi xuất hiện những cơn đau ngày càng tăng ở vùng hạ sườn phải, ông tiếp tục nghe theo lời giới thiệu trên mạng để sử dụng thuốc nam không rõ nguồn gốc.
 |
| Công an tỉnh Điện Biên đọc lệnh khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt bị can để tạm giam đối với Giàng A Cu. |
Suốt nhiều tháng “tự chữa”, bệnh không thuyên giảm mà ngày càng nặng hơn. Người đàn ông sụt gần 20kg, cơ thể suy kiệt nghiêm trọng. Đến tháng 12/2025, ông nhập viện cấp cứu trong tình trạng đau bụng dữ dội, chướng bụng, tắc ruột. Các bác sĩ buộc phải phẫu thuật làm hậu môn nhân tạo để giải phóng tắc nghẽn. Kết quả kiểm tra cho thấy khối u gan di căn đã phát triển trên 10cm, đồng thời xuất hiện thêm di căn phổi. Từ một ca bệnh còn khả năng kiểm soát nếu điều trị đúng hướng, người bệnh đã bước sang giai đoạn IV với tiên lượng rất xấu.
Không chỉ ở thành phố lớn, tình trạng chữa bệnh theo mạng xã hội cũng đang len lỏi về các vùng quê. Bà Nguyễn Thị C., trú tại khu Gò Cao, xã Tiên Lương, tỉnh Phú Thọ, sau khi phát hiện có khối u ở vú đã được gia đình đưa tới Bệnh viện khu vực Cẩm Khê thăm khám. Kết quả chẩn đoán cho thấy bà mắc ung thư vú. Con cái nhiều lần động viên mẹ lên tuyến trung ương điều trị nhưng bà từ chối. Nghe theo lời quảng cáo trên mạng xã hội về các loại thuốc nam “gia truyền”, “không hóa trị”, “không đau đớn”, bà tự mua thuốc uống tại nhà với hy vọng bệnh sẽ tự khỏi. Những tháng ngày sau đó, bệnh không thuyên giảm mà ngày càng nặng hơn. Gia đình vừa mất tiền, vừa mất thời gian trong khi cơ hội điều trị hiệu quả dần khép lại. Chỉ đến khi cơ thể đau nhức kéo dài, khối u tiến triển nặng, bà mới quay lại bệnh viện thì bệnh đã ở giai đoạn cuối.
Ngày 10/5, Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Điện Biên cho biết đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Giàng A Cu (sinh năm 1990, trú xã Na Son) về tội “Sản xuất, buôn bán hàng cấm” theo Khoản 1, Điều 190 Bộ luật Hình sự. Theo điều tra, từ năm 2023, đối tượng sử dụng nhiều tài khoản Facebook và TikTok để quảng cáo, bán thuốc nam tự sản xuất, giới thiệu có thể chữa các bệnh như viêm lộ tuyến tử cung, đau dạ dày, bệnh trĩ… nhằm tạo lòng tin cho người mua. Dù không có chuyên môn y dược, chưa qua đào tạo về y học cổ truyền, biết rõ sản phẩm chưa được cấp phép lưu hành, Giàng A Cu vẫn bán thuốc cho 135 người, thu lợi bất chính hơn 123 triệu đồng. Đáng chú ý, đối tượng từng có tiền án, tiền sự liên quan hành vi mua bán thuốc trái phép nhưng tiếp tục tái phạm.
Công an tỉnh Điện Biên khuyến cáo người dân không nên tin vào các quảng cáo “thuốc gia truyền”, “thuốc nam dân tộc” tràn lan trên mạng xã hội; chỉ sử dụng thuốc có nguồn gốc rõ ràng, được cơ quan chức năng cấp phép để tránh ảnh hưởng sức khỏe và thiệt hại về tài sản.
Theo ThS.BS Nguyễn Duy Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân Quốc tế Phương Đông, với ung thư đại trực tràng di căn, nếu điều trị đúng phác đồ có thể kéo dài thời gian sống nhiều năm. Bác sĩ khẳng định chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy nhịn ăn, uống nước kiềm hay thuốc nam chữa khỏi ung thư. Ngược lại, các phương pháp này dễ khiến người bệnh suy kiệt, giảm miễn dịch, bỏ lỡ “thời gian vàng” điều trị và gây nhiều hệ lụy nguy hiểm khác.
TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc cảnh báo, việc làm theo các “bài thuốc dân gian” lan truyền trên mạng mà thiếu hiểu biết y khoa có thể dẫn tới hậu quả khôn lường.
Theo các chuyên gia, nhiều người dễ tin vào các phương pháp chữa bệnh trên mạng vì tâm lý sợ bệnh nặng, lo tác dụng phụ của thuốc, chi phí điều trị cao hoặc hy vọng tìm được cách chữa “nhẹ nhàng hơn”. Trong khi đó, mạng xã hội vẫn thiếu kiểm soát chặt chẽ với nội dung y tế. Nhiều tài khoản dựng clip giả, mặc áo blouse, thuê người quảng cáo để tạo lòng tin và tung ra những thông tin sai lệch như “thuốc Tây hại cơ thể”. Đáng lo ngại, phần lớn thuốc, phương pháp chữa bệnh trên mạng chưa được kiểm chứng, nhiều sản phẩm còn không rõ nguồn gốc, gây hại sức khỏe.
Qua những vụ việc trên, các chuyên gia khuyến cáo người dân, đặc biệt là NCT, chỉ nên xem mạng xã hội như kênh tham khảo thông tin, không thể thay thế bác sĩ và cơ sở y tế. Mỗi bệnh lý cần được thăm khám, chẩn đoán và điều trị dựa trên cơ sở khoa học. Trong thời đại số, thông tin xuất hiện chỉ sau một cú nhấp chuột, nhưng nếu thiếu tỉnh táo, người bệnh rất dễ rơi vào “bẫy” quảng cáo chữa bệnh thần kỳ và phải trả giá bằng sức khỏe, tiền bạc, thậm chí tính mạng.
