Hơn 10 năm khởi kiện hành chính, quyền lợi của người cao tuổi vẫn chưa được xem xét, giải quyết dứt điểm

Theo phản ánh của bà Lê Thị Tám, 168m2 đất đang tranh chấp với nguyên đơn là ông Dương Thanh Nhàn, có nguồn gốc hợp pháp đã được UBND huyện Tam Nông cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ). Tuy nhiên, khi giải quyết tranh chấp, các cấp Toà án chưa đánh giá khách quan, toàn diện chứng cứ làm ảnh hưởng quyền và lợi ích hợp pháp của bà.

Nhà đất được UBND huyện cấp GCNQSDĐ

Thửa đất số 1004, tờ bản đồ số 1 có tổng diện tích là 430m2 được UBND huyện Tam Nông cấp GCNQSDĐ số: CH00769 ngày 24/3/1999, cho bà Lê Thị Tám. Nguồn gốc thửa đất do anh trai bà Tám đăng kí sử dụng tại UBND xã An Long từ trước năm 1982. Năm 1982, bà Tám lập gia đình và được anh trai cho sử dụng phần đất này để làm nhà ở.

Đến năm 1988, do đi làm ăn xa, bà Tám cho một người anh khác là ông Lê Văn Sáu ở nhờ. Đến năm 1990, ông Sáu vay tiền của Trung tâm tài chánh tín dụng huyện Tam Nông (sau đây gọi là Trung tâm). Do không trả được nợ vay nên Trung tâm kiện ông Sáu ra Tòa án. Năm 1991, cơ quan thi hành án huyện Tam Nông bán căn nhà trên cho ông Dương Thanh Nhàn. Sau đó ông Nhàn được UBND huyện Tam Nông cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở số: 403/GCN.

Tranh chấp bắt đầu xảy ra khi ông Nhàn cho rằng, quyền sử dụng 168m2 đất (nằm trong GCN đã cấp cho bà Tám) là của mình nên khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc bà Tám phải trả lại đất này.

Bà Lê Thị Tám cầm hồ sơ đi dự phiên toà phúc thẩm tháng 11/2023.

Bà Tám cho biết: “Về việc ông Sáu vay tiền của Trung tâm, không trả được nợ, khi giải quyết Tòa án không xem xét đến nguồn gốc đất là của ai, nhà đất không có bất cứ giấy tờ gì thể hiện đất của ông Sáu, để ông Sáu đem thế chấp để vay vốn. Nhưng Tòa án vẫn tuyên cho ông Nhàn được quyền sử dụng 168m2 đất là không có căn cứ”.

Dấu hiệu “bất thường” trong Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở

Tháng 6/2023, TAND tỉnh Đồng Tháp xét xử sơ thẩm (Bản án số: 10/2023/DS-ST ngày 19/6/2023) tuyên xử: Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn (ông Nhàn); công nhận 168m2 đất tranh chấp thuộc quyền sử dụng cho ông Nhàn. Bà Tám kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

TAND Cấp cao tại TP Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm, bác kháng cáo của bà Tám. Theo bà Tám, bản án phúc thẩm HĐXX đã không thu thập chứng cứ, chưa đánh giá khách quan, toàn diện nội dung (chứng cứ, tình tiết) của vụ án làm ảnh hưởng quyền và lợi ích hợp pháp của bà. Cụ thể:

Thứ nhất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở số: 403/GCN cấp cho ông Nhàn không ghi ngày tháng năm cấp; hơn nữa, các cơ quan có thẩm quyền huyện Tam nông đều xác nhận không có hồ sơ lưu trữ Giấy chứng nhận này(!?). Cụ thể: Theo Văn bản số: 225 ngày 19/09/2014 của Phòng Kinh tế hạ tầng huyện Tam Nông thể hiện: “Qua rà soát hồ sơ lưu trữ tại phòng, không tìm thấy hồ sơ Giấy chứng nhận số: 403 ngày 3/11/1991 của UBND huyện cấp cho ông Nhàn”.

Công văn số: 122/CV-VPĐKQSDĐĐ ngày 3/10/2014 của Văn phòng Đăng kí QSDĐ huyện Tam Nông có nội dung: “Qua tra cứu hồ sơ lưu trữ, không tìm thấy hồ sơ Giấy chứng nhận số: 403 ngày 3/11/1991 của UBND huyện cấp cho ông Nhàn”.

Từ những văn bản trên thể hiện, Giấy chứng nhận chủ quyền sở hữu nhà số: 403 có dấu hiệu bị “giả mạo” và không có cơ sở pháp lí để công nhận. Mặt khác, bà Tám có đơn yêu cầu xác minh, giám định đối với Giấy chứng nhận số: 403/GCN, nhưng Toà án cấp phúc thẩm không chấp nhận.

Thứ hai, quyền sử dụng hợp pháp đất của bà Tám được thể hiện qua một số giấy tờ như: Sổ địa chính và sổ mục kê xã An Long thể hiện 430m2 đất thổ, thửa 1004, tên chủ sử dụng Lê Thị Tám; Văn bản số 15 ngày 29/9/2015 của Văn phòng Đăng kí QSDĐ huyện, về việc xác đinh khu vực vị trí đất thửa 1004 chủ sử dụng Lê Thị Tám; Trích sao sổ địa chính số 442 ngày 16/9/2014 của Văn phòng Đăng kí QSDĐ tỉnh, người sử dụng đất là Lê Thị Tám.

Thứ ba, bà Tám yêu cầu triệu tập những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan (ông Sáu) có mặt tại Tòa án phúc thẩm để làm rõ nội dung vụ án, nhưng những người này đã không có mặt ở cấp sơ thẩm.

Ngoài ra, bà Tám cũng nêu ra nhiều điểm bất thường khác, như Tờ khai nộp thuế đất ngày 9/2/1993 của ông Nhàn không có UBND xã xác nhận, không ghi địa chỉ đất, số thửa, tờ bản đồ… Và nếu ông Nhàn có nhà đất hợp pháp thì cơ quan thuế chắc chắn sẽ liên hệ để thu thuế. Mặt khác, năm 1991, khi Nhà nước bán nhà cho ông Nhàn, thì ông Nhàn không có biên bản giao nhà xác định: Vị trí thửa đất, tờ bản đồ, tứ cận, diện tích nhà, diện tich đất... Từ năm 1991 đến nay, đã 32 năm ông Nhàn không đóng thuế sử dụng nhà và đất. Đặc biệt, cán bộ địa chính xã thời điểm đó đã trình bày không rõ vì sao ông Nhàn có Phiếu thu số: 0003722 của Sở Tài chính vật giá. Đây là tình tiết trong vụ án thể hiện có dấu hiệu “khuất tất” nhưng chưa được Tòa án làm rõ.

Được biết, người cao tuổi là bà Lê Thị Tám có đơn kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét vụ án theo thủ tục giám đốc thẩm.