Hội Minh thề

Năm 1561 Thái hoàng Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toản (vợ của Thái thượng hoàng Mạc Đăng Dung) lập nên ấp Lan Niểu (nay là làng Hòa Liễu, xã Thuận Thiên, huyện Kiến Thụy, TP Hải Phòng). Bà quyên góp tôn tạo ngôi chùa cổ Thiên Phúc (nay là chùa Hòa Liễu, di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2013). Phần quyên góp còn dư sau khi tôn tạo chùa, bà cho mua ruộng để chia cho dân cày và làm ruộng công, lập quỹ giúp đỡ người nghèo, neo đơn… Để phòng xảy ra tư lợi, bà cùng dân làng lập ra Hội Minh thề và Hịch Minh thề. Hội Minh thề được duy trì nghiêm cẩn trong suốt thời gian nhà Mạc trị vì. Rồi có thời gian bị lãng quên. Năm 2002 Hội Minh thề được chính quyền và Nhân dân địa phương phục dựng. Hội Minh thề được triều nhà Nguyễn thế kỷ thứ XIX sắc phong bốn chữ vàng “Mỹ tục khả phong”…

Thái hoàng Thái hậu đi lại trong căn phòng này không biết bao nhiêu lượt. Trong bà đang ngổn ngang biết bao tâm tư, suy tính. Đất nước vẫn đang ngổn ngang, chưa yên hẳn, các thế lực vẫn cát cứ, chờ dịp để nổi dậy. Ấp Lan Niểu bà đã lập xong, dân cũng ổn định cuộc sống, nhưng cần phải làm gì đó để yên lòng dân, hướng tới đắc nhân tâm để phát triển cuộc sống được vững bền. Làm gì thì làm, dứt khoát phải tính cho chu toàn mọi việc bà mới yên tâm. Dân quần cư đồng đúc là chuyện mừng, nhưng việc tín ngưỡng, tâm linh cũng phải chu tất, không thể lơ là được.

Ngẫm cuộc đời bà trải qua bao thăng trầm, vất vả mới có được ngày hôm nay. Thưở còn con gái, từ làng Chè bà sang Cổ Trai lấy chồng khi ông còn hàn vi, làm nghề chài lưới bắt cá. Cha mẹ ông phải mở quán nước ở bến đò kiếm sống qua ngày. Gia đình ông không có ruộng đất, chỉ định cư ở đây chuyên xe gai đan lưới phơi chài. Từ khi về nhà chồng, bà phải tần tảo buôn bán giúp ông ăn học, phát huy sở trường giỏi võ, giỏi vật. Bà còn mời thầy dạy binh thư, binh pháp cho ông. Vốn sẵn có truyền thống thông minh, hiếu học của tổ tiên, lại có chí quyết lập công danh, khôi phục danh tiếng dòng họ, đền đáp công lao người vợ đảm, ông học đâu nhớ đó, rồi thi đỗ Võ trạng nguyên, được xung vào quân Túc vệ. Do lập nhiều công trạng, ông được nhà vua cất nhắc rồi trở thành võ tướng. Tình hình triều chính rối ren, nhiều thế lực nổi dậy, nên ông quanh năm phải lăn lộn nơi sa trường dẹp loạn.

Hội Minh thề

Trong tình cảnh đó, một mặt bà vẫn tần tảo lo lắng gìn giữ gia cang, một mặt bà chăm bẵm, nương tựa vào tín ngưỡng, tâm linh để yên tâm sống và mong cho ông bình an, lập được nhiều chiến công. Không chỉ giúp chồng thành đạt, bà còn giúp hai em chồng và đích tử học hành tấn tới. Khi ông được nhường ngôi, dựng nên vương triều, bà được phong chính cung Hoàng hậu, cai quản nội cung. Nhờ luyện được đức tính chính trực, sáng suốt, nhân từ, bà được các cung nữ kính phục, tin tưởng, các hoàng thân quốc thích thấy vậy đều ra sức phụng sự vương triều, thượng tôn pháp chế. Vương triều yên ổn, không xảy ra hiện tượng hoàng thân quốc thích cậy thế lộng hành, không có hiện tượng người kém tài, kém đức mà được cất nhắc, tuyển dụng, hiếm triều đại đế vương nào sánh được điểm này. Sau ba năm tại ngôi, người lui về làm Thái thượng hoàng, bà thành Thái hoàng Thái hậu, việc tín ngưỡng, tâm linh vẫn chỉn chu, đâu dám sơ sài?

Tổng kết lại, bổng lộc được hưởng phần lớn bà dùng vào việc phúc đức, đóng góp công, của cho việc tu bổ, xây dựng chùa. Bà đã hưng công vào bao nhiêu chùa, bà không nhớ rõ, chỉ biết chùa ít nhất cũng mươi quan tiền, chùa nhiều nhất đến sáu nghìn lá vàng. Đất cúng tam bảo thì chùa ít mươi mẫu, chùa nhiều đến ba chục mẫu.

Lần này việc hưng công tu bổ chùa Thiên Phúc, một ngôi chùa cổ ở làng đối với Thái hoàng Thái hậu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nên phải lo thật chu toàn. Bà quay sang hỏi lão nô tài thân tín:

- Chẳng hay việc tu bổ chùa Thiên Phúc đến đâu rồi? Ta nóng ruột quá.

- Khởi bẩm Thái hoàng Thái hậu! Người cứ yên tâm, mọi việc tiến triển rất hanh thông. Chắc khoảng tháng nữa là xong đâu vào đấy. Việc này các bầy tôi đâu dám lơ là! Đám thợ và nghệ nhân làm việc miệt mài lắm – lão nô tài cung kính trả lời.

- Tình hình đất nước giờ vẫn đang rất rối ren. Mặc dù triều đình có nhiều chính sách cởi mở để phát triển kinh tế, xã hội, nhưng bên ngoài vẫn tồn tại các thế lực cát cứ, chờ cơ hội để nổi dậy chống lại triều đình. Ta phải làm gì đó để trấn an nhân tâm và lấy xã tắc làm trọng.

- Dạ! Khởi bẩm Thái hoàng Thái hậu! Người dạy chí phải.

- Chùa tu bổ xong rồi, ta muốn xuất tiền tậu ruộng cúng dâng tam bảo. Việc hưng công để tu bổ chùa khanh phải làm thật chỉn chu, minh bạch, nhớ ghi rõ tên tuổi, chức tước và số ngân lượng đóng góp, sau này còn ghi vào văn bia, để đời sau ghi nhớ.

- Khởi bẩm kết quả ngoài sự mong đợi, số ngân lượng do các thân vương, công chúa, quan tướng hưng công vượt xa dự kiến ban đầu. – Lão nô tài phấn khởi bẩm cáo.

- Tốt. Vậy số dư để tậu ruộng dùng vào việc tuần tiết lễ hội. Một phần diện tích chia cho dân đinh cày cấy hưởng lộc, một phần dùng để lập quỹ giúp đỡ người nghèo, cố nhân, quả phụ.

- Bẩm, tuân mệnh Thái hoàng Thái hậu! – Lão nô tài cung kính lui ra.

Thấm thoắt chùa đã tôn tạo xong, ruộng cũng tậu xong, Thái hoàng Thái hậu vẫn chưa yên tâm. Số ruộng bà bỏ tiền riêng cũng tậu được hai mươi lăm mẫu, tám sào, hai thước, bà dành để cúng dâng tam bảo. Nhiều người theo gương bà cũng tậu ruộng cúng chùa, tổng cộng vào cũng dễ đến cả trăm mẫu. Số ngân lượng còn dư, bà cũng đã cho tậu bốn mươi bảy mẫu để chia cho dân cày, một phần sử dụng làm ruộng công. Đó là việc đáng mừng, nhưng bà cũng thấy lo lo. Giờ công điền nhiều, lại sẽ có quỹ giúp đỡ người nghèo, tài sản của công nhiều, việc quản lí e rằng có phần phức tạp, phải làm gì đó để ngăn chặn tư tưởng tham nhũng của công. Bà cho gọi lão nô tài vào giao việc:

- Khanh cho triệu tập cuộc họp các chức sắc trong làng và toàn thể người dân, ta có điều muốn bàn.

- Bẩm tuân mệnh Thái hoàng Thái hậu! – Lão nô tài kính cẩn lui ra.

Thái hoàng Thái hậu rất hài lòng về kết quả cuộc họp, hầu hết chức sắc và dân làng đều ủng hộ ý kiến của bà. Tất cả đều thống nhất gọi sáng kiến của bà là “Hội Minh thề”, với mục tiêu thề với thần linh, đất trời và dân làng lấy chí công làm trọng, tuyệt đối không xâm phạm của công. Hội sẽ được cử hành vào ngày mười bốn tháng Giêng hằng năm. Việc xây dựng thành phần và thủ tục tiến hành Hội Minh thề đã hoàn tất. Việc soạn hịch văn cũng đã giao cho người văn hay chữ tốt thực hiện. Để cẩn trọng, bà phải duyệt lại lần cuối. Lão nô tài thân tín trịnh trọng đọc lại hịch văn cho Thái hoàng Thái hậu nghe:

- Khởi bẩm Thái hoàng Thái hậu! Xin người lắng nghe nội dung Hịch văn Hội Minh thề! – ông dọn giọng đọc:

“Nếu lấy của công làm việc công thì được các thần linh ủng hộ. Nhược bằng, có lòng tham, lấy của công làm của tư, nguyện cầu các chư vị thần linh đả tử! Y như lời thề…”, “Người nào tà tâm trộm cắp của nhau, nguyện cầu thần linh đả tử. Y như lời thề…”.

“Ai dùng của công xây dựng việc công xin thần linh ủng hộ, ngược lại người lấy của công về làm của tư, xin thần linh đả tử... làm tôi bất trung, làm con bất hiếu, xin thần linh tru diệt”.

“Mọi người trong làng từ hương chức đến nhân dân, trên là bô lão, dưới từ mười tám tuổi trở lên, ai dùng của công dùng vào việc công xin thần linh ủng hộ, ai lấy của công dùng vào việc tư, cầu thần linh đả tử… làm tôi bất trung, làm con bất hiếu, xin thần linh tru diệt”.

Thái hoàng Thái hậu rất vừa lòng lời văn trong Hịch văn Hội Minh thề này. Quả đúng như vậy, việc làm nào của con người cũng được thần linh chứng giám, nếu ai dùng của công vào việc công thần linh sẽ ủng hộ, ngược lại sẽ bị thần linh đả tử. Vậy là yên tâm, chờ ngày cử hành Hội Minh thề lần đầu tiên, làm mẫu cho các năm sau cử hành mỗi năm một lần.

Ngày mười bốn tháng Giêng rồi cũng đến. Thái hoàng Thái hậu chọn bộ y phục trang nhã, hôm nay là ngày trọng đại, có ý nghĩa quan trọng, mở đầu cho một nghi lễ mà bà cùng các quan chức, bá tánh dày công xây dựng, nên bà phải xuất hiện thật đẹp trước công chúng.

Buổi lễ bắt đầu, bà cùng chủ lễ và các vị tiền bối làm lễ dâng hương, dâng rượu, dâng nước trong tiếng nhạc réo rắt. Lễ dâng hương, rượu, nước đã xong, chủ lễ làm động tác mô phỏng việc “chỉ trời vạch đất”, rồi vẽ một vòng tròn lớn giữa sân miếu trước đài thờ. Các vị đại diện cho giới chức dịch và bô lão trong làng bước lên đài thề thắp hương làm lễ khấn vái trời đất và bách thần. Đại diện tư văn đọc Hịch văn minh thề, Hịch văn minh thề vừa dứt, phía dưới mọi người cùng hô vang “Y như lời thề”. Vị chủ lễ cầm dao bầu cắm mạnh xuống đất giữa vòng tròn, biểu thị sự quyết tâm. Một con gà trống được lựa chọn kĩ càng được đưa ra cắt tiết hòa với rượu, mọi người truyền tay nhau cùng uống, khẳng định sự đoàn kết và quyết tâm thực hiện lời thề.

Thái hoàng Thái hậu rất vui và vừa lòng với sự chuẩn bị và hành lễ trong lễ hội Minh thề đầu tiên, trong tiết xuân ấm áp. Trong không khí phấn khởi ngày đầu xuân, Thái hoàng Thái hậu ban thưởng cho các chức sắc trong làng, tiện dịp dặn dò:

- Các khanh nhớ Hội Minh thề này phải duy trì mỗi năm một lần. Đây là hoạt động tín ngưỡng, tâm linh để nhắc nhở chúng ta khi làm việc dứt khoát lấy chí công làm trọng, tuyệt đối không tham của công lấy làm của tư, đó là đạo lí của người làm quan, của chức sắc trong làng, trong tổng.

Tất cả mọi người đồng loạt dạ ran rần rần như sấm dậy. Ánh mặt trời mùa xuân trải xuống mặt đất một màu vàng đặc quánh như mật.

Truyện ngắn: Huyền thoại về mẹ Truyện ngắn: Huyền thoại về mẹ

Con đường tôi vừa đi qua trải đẫm mưa xuân. Buổi sáng ở làng quê thật yên ả thanh bình đến độ người ta có ...

Truyện ngắn của: Hoàng Linh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Dựa trên câu chuyện lịch sử có thật: Hưng đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn gác lại thù nhà, chuyên tâm phò tá triều đình nhà Trần ba lần đánh tan quân Nguyên Mông, bảo vệ đất nước...
Hội Minh thề

Hội Minh thề

Năm 1561 Thái hoàng Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toản (vợ của Thái thượng hoàng Mạc Đăng Dung) lập nên ấp Lan Niểu (nay là làng Hòa Liễu, xã Thuận Thiên, huyện Kiến Thụy, TP Hải Phòng). Bà quyên góp tôn tạo ngôi chùa cổ Thiên Phúc (nay là chùa Hòa Liễu, di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2013). Phần quyên góp còn dư sau khi tôn tạo chùa, bà cho mua ruộng để chia cho dân cày và làm ruộng công, lập quỹ giúp đỡ người nghèo, neo đơn… Để phòng xảy ra tư lợi, bà cùng dân làng lập ra Hội Minh thề và Hịch Minh thề. Hội Minh thề được duy trì nghiêm cẩn trong suốt thời gian nhà Mạc trị vì. Rồi có thời gian bị lãng quên. Năm 2002 Hội Minh thề được chính quyền và Nhân dân địa phương phục dựng. Hội Minh thề được triều nhà Nguyễn thế kỷ thứ XIX sắc phong bốn chữ vàng “Mỹ tục khả phong”…

Tin khác

Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ
Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của mỗi tuổi thơ, dịu dàng và thân thuộc.

Bà nội

Bà nội
Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế này. Nghe tiếng bố, Hiệp và Khuê, đứa mười lăm, đứa mười hai đang ở ngoài phòng học liền chạy vào. Trên bàn ăn, như có phép lạ, hiện lên sáu đĩa bánh trôi, sáu bát bánh chay, tất cả đều trắng phau.

Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn
Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại Báo Biên Phòng.

Người thầy của tôi

Người thầy của tôi
Cho tới giờ mỗi khi nhắc lại và biết ơn nhất, tôi vẫn luôn nghĩ về thầy Tiêu Âm, người thầy đã dìu dắt tôi suốt những tháng năm cấp hai và cũng là người đã cổ vũ tôi rất nhiều khi tôi đến với nghề viết.

Một vòng nhân gian

Một vòng nhân gian
Ni cô Tuệ Tâm đang quét dọn những lá vàng rụng của đêm qua. Buổi sáng không khí bao giờ cũng trong lành, tĩnh lặng như nghe được cả tiếng lá rơi. Ni cô vừa chăm chú theo từng nhát chổi đưa đi đưa lại, vừa niệm Nam mô.

Con chim sẻ cụt chân

Con chim sẻ cụt chân
Hôm nay ngày nghỉ, An được các bạn Quân, Tư rủ đi bẫy chim sẻ. Bẫy Quân mượn của anh mình. Nó biết cách bẫy, Tư có nhiệm vụ kiếm ít thóc, còn An đi theo chỉ để hụ hợ như… xách chim bắt được chẳng hạn. Sở dĩ An đi là muốn kiếm con chim, để nướng cho bà ngoại mình bồi dưỡng. Bà của An là thương binh. Trước kia bị thương ở chân, đang ốm.

Giọt nước mắt muộn màng

Giọt nước mắt muộn màng
“Ông đi đâu đấy? Chắc ông lại sang sông chứ gì?” Tôi cười, gọi khi ông Vĩ dắt xe máy đi phía sau cách tôi một quãng. Ông Vĩ quay lại nhìn tôi, gật đầu. Tôi thật ái ngại cho ông. Đúng là thân làm tội đời. Tám mốt tuổi đầu mà vẫn long đong chỗ ăn chỗ ở, sống chui sống lủi.

Day dứt

Day dứt
Chiếc Kia Morning đưa Phương Thảo vượt qua cửa khẩu Mộc Bài đến trung tâm tỉnh Battambang. Theo địa chỉ, lái xe người Việt kiều còn khá trẻ, tiếp tục đưa chị qua thị trấn huyện Sisophon, đến một làng quê yên tĩnh nằm sát chân núi gần giáp biên giới Thái Lan.

Tia nắng mùa Xuân

Tia nắng mùa Xuân
Bình phải dò dẫm hồi lâu, cố gắng lách nghiêng người giữa cái khe hở được tạo thành bởi hai dãy nhà liền kề, mới tới được vị trí cần đặt chiếc đèn pin.
Xem thêm
Đội tuyển nữ Việt Nam thưởng gần 5 tỉ đồng sau trận chung kết SEA Games 31

Đội tuyển nữ Việt Nam thưởng gần 5 tỉ đồng sau trận chung kết SEA Games 31

Tối 21/5, sau chiến thắng trước Thái Lan và giành tấm Huy chương vàng SEA Games 31, thầy trò huấn luyện viên Mai Đức Chung đã nhận thưởng 4,6 tỉ đồng.
Phường Hiệp Tân, quận Tân Phú: Xây dựng không gian văn hóa Hồ Chí Minh

Phường Hiệp Tân, quận Tân Phú: Xây dựng không gian văn hóa Hồ Chí Minh

Thiết thực chào mừng Kỷ niệm 132 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2022); và tiếp tục đẩy mạnh việc học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, Đảng ủy phường Hiệp Tân, quận Tân Phú, TP.Hồ Chí Minh, triển khai kế hoạc tổ chức Ngày hội với chủ đề “Hiệp Tân đoàn kết- phát triển- vững mạnh”.
Hội Gióng và hình tượng Cô Tướng 5 năm xuất hiện một lần

Hội Gióng và hình tượng Cô Tướng 5 năm xuất hiện một lần

Hội Gióng Phù Đổng mang đậm tính dân tộc và nét đẹp văn hóa người Việt. Việc sân khấu hoá tái hiện lại kịch trường dân gian là một điểm đặc biệt...
Ra mắt loạt sản phẩm, dịch vụ đẳng cấp, du lịch Đà Nẵng khởi sắc ấn tượng

Ra mắt loạt sản phẩm, dịch vụ đẳng cấp, du lịch Đà Nẵng khởi sắc ấn tượng

“Thay áo mới” cho các điểm đến, ra mắt những sản phẩm, dịch vụ đẳng cấp, nhiều sự kiện lễ hội dự kiến sẽ “đốt cháy hè 2022”, du lịch Đà Nẵng đã bừng tỉnh ngoạn mục sau giấc ngủ đông hai năm bởi Covid-19 và dự kiến sẽ làm nên những mốc son mới cho thành phố sông Hàn.
Hoa bằng lăng lại nở đốn tim du khách

Hoa bằng lăng lại nở đốn tim du khách

Cứ đến tầm tháng 5 là những bạn đam mê du lịch lại nôn nao chờ mùa hoa bằng lăng nở. Bình Thuận có nhiều nơi hoa bằng lăng nở rất đẹp như ở Tuy Phong và cây hoa bằng lăng được mệnh danh là “đẹp nhất Việt Nam” ở Hồng Liêm, huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận.
Xây dựng 28 tour du lịch phục vụ khách tham dự SEA Games 31 tại Hà Nội và vùng phụ cận

Xây dựng 28 tour du lịch phục vụ khách tham dự SEA Games 31 tại Hà Nội và vùng phụ cận

Trong thời gian diễn ra Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 31 (SEA Games 31) tại Việt Nam, các công ty lữ hành xây dựng 28 tour du lịch Hà Nội và vùng phụ cận, nhằm giới thiệu tới các đoàn đại biểu, vận động viên và phóng viên quốc tế dịp SEA Games 31.
Tuyển nữ Việt Nam cùng bảng với Myannar, Campuchia tại AFF Cup 2022

Tuyển nữ Việt Nam cùng bảng với Myannar, Campuchia tại AFF Cup 2022

Theo kết quả bốc thăm chiều 28/5, tuyển nữ Việt Nam nằm cùng bảng B với Myanmar, Timor Leste, Campuchia và Lào tại AFF Cup nữ 2022.
Con gái của nữ tỷ phú Madam Pang: xinh đẹp, tài năng, có 2 bằng cử nhân

Con gái của nữ tỷ phú Madam Pang: xinh đẹp, tài năng, có 2 bằng cử nhân

Con gái của Madam Pang gây ấn tượng bởi sự thông minh và nhan sắc xinh đẹp. Cô sở hữu 2 bằng cử nhân.
Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen cho 305 VĐV xuất sắc tại SEA Games 31

Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen cho 305 VĐV xuất sắc tại SEA Games 31

Ngày 27/5, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh đã ký Quyết định số 651/QĐ-TTg tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho 305 cá nhân là các vận động viên có thành tích thi đấu xuất sắc, giành Huy chương Vàng tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 31 (SEA Games 31) tổ chức tại Việt Nam năm 2022.
Ca sĩ Phương Thanh công khai bạn trai cao kém 20 tuổi

Ca sĩ Phương Thanh công khai bạn trai cao kém 20 tuổi

Bạn trai Phương Thanh gây bất ngờ khi xuất hiện trong đêm nhạc của nữ ca sĩ vào tối 27/5 ở Đà Lạt.
Thương ngày nắng về 2 tập 25: Bà Hiền đuổi mẹ Vân Khánh ra khỏi nhà

Thương ngày nắng về 2 tập 25: Bà Hiền đuổi mẹ Vân Khánh ra khỏi nhà

Vì thương con gái và 2 đứa cháu nhỏ, bà Nga sang tận nhà nói chuyện và mong bà Hiền cùng vun vén cho vợ chồng Khánh - Đức.
MC Đức Bảo, Khánh Vân dẫn bán kết Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2022

MC Đức Bảo, Khánh Vân dẫn bán kết Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2022

MC Đức Bảo và Hoa hậu Khánh Vân sẽ dẫn bán kết Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2022, diễn ra vào ngày 21/6.
Phiên bản di động