Công lí đã đến với gia đình người cao tuổi

Bà Nguyễn Thị Ca, 79 tuổi, ở phường Hà Đông, TP Hà Nội, cùng chồng là ông Nguyễn Trung Thủy đều là cựu công nhân Xí nghiệp Trung đại tu ô tô từ khi đơn vị này thuộc tỉnh Hà Sơn Bình. Được xí nghiệp giao đất, gia đình phải bỏ công sức, tiền bạc san lấp thùng, hố, bùn nước thải, với chiều sâu so với mặt đường tới khoảng một mét. Sau khi san lấp mặt bằng, với sự hỗ trợ của xí nghiệp, gia đình bà Ca xây dựng nhà, ở ổn định đến thời điểm bị thu hồi, không tranh chấp và không bị cơ quan có thẩm quyền nào xử lí hành chính.

Căn cứ các tài liệu có trong hồ sơ, đất gia đình bà Ca xây nhà ở nằm trong diện tích đất Xí nghiệp Trung đại tu ô tô được Nhà nước giao từ năm 1970, cụ thể: Xí nghiệp Trung đại tu ô tô được Ủy ban hành chính (UBHC) tỉnh Hà Tây (cũ) giao 31.670m2 đất, lấy từ HTX nông nghiệp La Khê Bắc, để xây dựng xí nghiệp, bằng Quyết định số 232-QĐ/UB ngày 4/8/1970. Sau đó, UBHC tỉnh Hà Tây chấp thuận giao thêm 7.210m2 cho Xí nghiệp, bằng Quyết định số 11-QĐ/UB. Các diện tích đất này, Xí nghiệp Trung đại tu ô tô đều đã thực hiện đền bù hoa lợi ruộng đất đầy đủ. Trích lục bản đồ giải thửa thôn La Khê tỉ lệ 1/1000, có xác nhận của UBHC thị xã Hà Đông (cũ) đồng ý cho Xí nghiệp Trung đại tu ô tô sử dụng 7.210m2 đất cạnh chùa Ngòi tháng 1/1972. Như vậy, đất Xí nghiệp Trung đại tu ô tô được giao đất cạnh chùa Ngòi từ năm 1972, đến ngày 19/5/1995, UBND tỉnh Hà Tây (cũ) mới ban hành Quyết định số 225-QĐ/UB, phê duyệt phạm vi hành lang bảo vệ bờ sông Nhuệ và bờ kênh La Khê.

Bản án hành chính sơ thẩm số 10/2026/HC-ST của TAND khu vực 6 - Hà Nội.

Ngày 14/12/1979, Xí nghiệp Trung đại tu ô tô có văn bản đề nghị xét duyệt cho đơn vị được xây dựng 6 gian nhà tại vị trí đất bên bờ sông, trước Xí nghiệp để làm nhà ở cho công nhân và được chấp thuận. Đến ngày 24/9/1984, Sở Xây dựng tỉnh Hà Sơn Bình (cũ) ban hành Giấy phép xây dựng số 06/GP-XD, cho phép Xí nghiệp Trung đại tu ô tô xây dựng 6 căn hộ, theo mẫu thiết kế nhà ở gia đình khép kín. Việc sử dụng đất của Xí nghiệp Trung đại tu ô tô là hợp pháp, được thể hiện trong hệ thống bản đồ và sổ mục kê năm 1985. Cùng năm 1984, Xí nghiệp Trung đại tu ô tô giao đất cho các gia đình xây dựng nhà ở. Đến năm 1998, Nhà nước thực hiện đo đạc lại bản đồ, lập sổ mục kê, thì diện tích đất gia đình bà Ca sử dụng có 113m2/120,8m2 nằm trong thửa đất số 301, tờ bản đồ số 11, loại đất ở, chủ sử dụng bà Nguyễn Thị Ca. Sau đó căn nhà bà Ca xây dựng và sử dụng được gắn số 45 đường Ngô Quyền, phường Quang Trung, quận Hà Đông (nay là phường Hà Đông), TP Hà Nội.

Theo luật sư Vũ Văn Lợi, Giám đốc Công ty luật TNHH Hòa Lợi, người tham gia bảo vệ quyền lợi cho người khởi kiện (bà Nguyễn Thị Ca): Gia đình bà Ca được Xí nghiệp Trung đại tu ô tô giao đất từ cuối năm 1984, thuộc trường hợp giao trái thẩm quyền. Hộ bà Ca sử dụng đất từ năm 1985, được xác định trước thời điểm ngày 15/10/1993, nên đủ điều kiện được cấp GCNQSDĐ, hoặc được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất. Điều này quy định rất rõ tại Điều 23, Nghị định số 43/2014/NĐ-CP. Ngoài diện tích 106,3m2 do Xí nghiệp Trung đại tu ô tô giao, gia đình bà Ca còn mở rộng thêm diện tích đất khác, nâng tổng diện tích đất gia đình bà sử dụng lên 120,8m2. Tuy nhiên, đối với diện tích mở rộng thêm, được xác nhận là lấn chiếm hành lang bảo vệ kênh La Khê, nên không được bồi thường về đất.

Ngày 12/12/2023, UBND quận Hà Đông (cũ) ban hành Quyết định số 7166/QĐ-UBND, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chi tiết đối với hộ gia đình bà Nguyễn Thị Ca, kèm theo là phương án chi tiết, cho rằng đất gia đình bà Ca sử dụng có nguồn gốc là đất hành lang bảo vệ công trình thủy lợi kênh La Khê, nên không được bồi thường về đất, mà chỉ được hỗ trợ. Không đồng ý với Quyết định này, bà Ca làm đơn khiếu nại gửi Chủ tịch UBND quận Hà Đông (cũ). Ngày 24/5/2024, Chủ tịch UBND quận Hà Đông (cũ) ban hành Quyết định số 1996/QĐ-UBND, về giải quyết khiếu nại của gia đình bà Ca. Quyết định này kết luận, đất bị thu hồi là đất hành lang công trình thủy lợi kênh La Khê, không được bồi thường về đất và không được tái định cư bằng đất ở hoặc nhà ở. Các công trình không có giấy tờ hợp pháp xây dựng trước 15/10/1993 chỉ được bồi thường 80%, các công trình còn lại được hỗ trợ 10%.

Giải quyết như vậy buộc bà Ca khởi kiện vụ án hành chính ra tòa án, đề nghị hủy Quyết định số 7166/QĐ-UBND; hủy toàn bộ nội dung Quyết định giải quyết khiếu nại số 1996/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND quận Hà Đông (cũ); buộc UBND quận Hà Đông (cũ) ban hành lại Quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư xác định, 106,3m2 đất của gia đình bà được bồi thường 100% và được giao đất tái định cư theo quy định của pháp luật. Về các công trình trên đất, yêu cầu được bồi thường từ 80 đến 100%...

Bản án hành chính sơ thẩm số 10/2026/HC-ST của TAND khu vực 6 - Hà Nội nhận định, diện tích 106,3m2 của hộ bà Nguyễn Thị Ca được giao làm nhà ở từ năm 1984, đủ điều kiện được cấp GCNQSDĐ, đồng thời đủ điều kiện được bồi thường 100% về đất. Về tái định cư, xác định thời điểm thu hồi đất, trên đất bị thu hồi gia đình bà Ca có 2 hộ sinh sống… Từ những nhận định đó, HĐXX quyết định: Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Ca, hủy một phần Quyết định số 7166/QĐ-UBND; hủy một phần Quyết định giải quyết khiếu nại số 1996/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND quận Hà Đông (cũ); buộc UBND phường Hà Đông, TP Hà Nội (kế thừa quyền và nghĩa vụ của UBND quận Hà Đông) ban hành lại Quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư chi tiết theo đúng quy định của pháp luật, phù hợp với phần nhận định của Bản án liên quan đến yêu cầu của người khởi kiện.

Như vậy, Bản án hành chính sơ thẩm số 10/2026/HC-ST của TAND khu vực 6 - Hà Nội cho thấy đầy đủ việc phụng công thủ pháp, chí công vô tư của HĐXX, TAND khu vực 6 - Hà Nội. Rất mong phán quyết của Tòa án cũng được thực hiện thi hành án công tâm, đúng pháp luật.