Cần xem xét việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thỏa đáng cho người bị thu hồi đất

Ông Nguyễn Văn Hải cho biết: Năm 2000, gia đình ông vay mượn bạn bè, người thân mua căn nhà cấp 4 của bà Lưu Thị Lan Anh, người cùng thôn, ở số 62, thôn Bến Bính B, xã Tân Dương, trên diện tích đất 183m2, ngoài nhà cấp 4 còn có sân, cổng sắt, bể nước mưa, giếng khoan, công trình phụ, bếp, nhà vệ sinh. Căn nhà này có nguồn gốc do người dân cùng thôn khai hoang từ trước những năm 1990, mua bán qua nhiều chủ đều bằng giấy viết tay, cuối cùng là bà Anh, nên nhà đã cũ, dột nát, xuống cấp. Việc mua bán này có xác nhận của Trưởng thôn Bến Bính B.

Do thỏa thuận khi mua bán, bên bán phải có trách nhiệm xin xác nhận của UBND xã nhưng chưa thực hiện được nên một thời gian sau bà Anh mới viết giấy viết tay cho gia đình ông (bà Hà đứng tên). Từ đó đến nay, gia đình thường xuyên đóng góp đầy đủ các khoản kinh phí, chấp hành các quy định của địa phương, thực hiện nghiêm các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về nhà đất.

Ông Nguyễn Văn Hải và bà Nguyễn Hải Hà trình bày với phóng viên.

Đến năm 2017, UBND huyện Thủy Nguyên tiến hành thu hồi đất của một số hộ dân có đất nằm trong dự án, trong đó có gia đình bà Hà. Theo biên bản kiểm kê, cây cối, hoa màu, vật kiến trúc,… trên đất khi thu hồi, giải phóng mặt bằng đối với gia đình bà Hà vào ngày 9/5/2017, khu đất này nằm tại thửa đất 250, tờ bản đồ số 08, diện tích 196,6m2, giáp với các hộ ông Phạm Văn Cường và ông Long. Trên thửa đất có nhà ở, các công trình phụ như bếp, nhà tắm, nhà vệ sinh… Văn bản này cũng nêu rõ: “Biên bản này là cơ sở để lập phương án bồi thường, hỗ trợ về đất đai, cây cối hoa màu, tài sản vật kiến trúc… theo quy định” và đã được lãnh đạo UBND xã Tân Dương, Trung tâm Phát triển quỹ đất, Ban Quản lí dự án và các thành viên tham gia cùng kí xác nhận.

Tuy nhiên, đến ngày 14/9/2019, gia đình bà Hà nhận được phương án bồi thường số 37/PA-TCT của UBND huyện Thủy Nguyên. Nhận thấy việc đền bù không thỏa đáng và chưa thật sự đúng với nguồn gốc đất của mình, bà Hà đã làm đơn khiếu nại lên UBND huyện Thủy Nguyên, yêu cầu UBND huyện Thủy Nguyên thu hồi lại phương án thu hồi đất và giải quyết tái định cư cho gia đình. Bà Hà cho rằng, gia đình vẫn chưa nhận được câu trả lời theo đúng luật, trong khi quy định thời gian thụ lí không quá 10 ngày kể từ ngày nhận đơn.

Ngày 6/10/2021, bà Hà tiếp tục nhận được Phương án bồi thường số 528/TB-UBND của UBND huyện Thủy Nguyên. Theo phương án này, bà Hà chỉ được hỗ trợ 71.562.000 đồng tiền đất đai; 1.200.000 đồng cho cây cối, hoa màu và 90.911.091 đồng tiền vật kiến trúc. Điều này đồng nghĩa với việc căn nhà cấp 4 và các công trình phụ được bà Hà mua từ những năm 2000 trên diện tích 196,6m2 chỉ được chính quyền huyện Thủy Nguyên đền bù “vỏn vẹn” 163.673.091 đồng và không được bố trí tái định cư.

Ngôi nhà là nơi ở duy nhất của gia đình bà Nguyễn Hải Hà

Bà Hà cho rằng, với cách giải quyết này, vô hình trung UBND huyện Thủy Nguyên đã tước đi quyền lợi hợp pháp được bồi thường bằng đất ở tái định cư của người dân, gây tổn thất về kinh tế, tinh thần cho người bị thu hồi đất.

“Tôi hiện đang sinh sống cùng bố đẻ, 2 con tại xã Tân Dương và không có đất ở, nhà ở nào khác. Điều đó có nghĩa là gia đình tôi đủ điều kiện được cấp đất tái định cư, tuy nhiên, huyện Thủy Nguyên chưa xem xét thấu tình, đạt lí để cấp tái định cư cho gia đình tôi”, bà Hà chia sẻ.

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Sinh Xuyên, Trưởng thôn Bến Bính B, xã Tân Dương xác nhận, bà Hà mua đất này của bà Anh. Bà Anh là con gái ông Lưu Văn Bôn và cách đây hơn 30 năm, người dân địa phương đã biết gia đình ông Bôn sinh sống ở đây. Theo quy định thì người mới mua đất cũng phải được hưởng quyền lợi từ chủ cũ, không phải cứ người mới mua thì tính theo người mới, để không công nhận là không đúng.

Ông Nguyễn Sinh Xuyên, Trưởng thôn Bến Bính B cho rằng gia đình bà Hà cần được hưởng tái định cư

Ông Xuyên cũng cho biết thêm: Đối với trường hợp bà Hà mua đất của bà Anh từ năm 2000, nhưng do hoàn cảnh gia đình bận công việc, phải thường xuyên đi làm xa, các cháu cũng đi học, ít ở nhà, nên có những lần xã xuống kiểm tra, cho rằng gia đình bà không ăn ở thường xuyên. Ông Xuyên cũng xác nhận, mặc dù bận làm ăn xa nhưng các nghĩa vụ tại địa phương, gia đình bà Hà vẫn tham gia đầy đủ. Đồng thời cho biết, những người cao tuổi và lãnh đạo trong thôn công nhận bà Hà có đầy đủ điều kiện để được bố trí tái định cư.

Ông Xuyên cho rằng: “Quan điểm của thôn là đồng ý cho bà Hà được công nhận là đất ở và những người ở đây, những người cao tuổi công nhận nằm trong diện được cấp đất tái định cư”.

Được biết, hiện gia đình bà Hà đang gặp rất nhiều khó khăn, chưa có chỗ ở ổn định, phải làm thuê làm mướn kiếm sống qua ngày. Nhưng mới đây, ngày 25/5/2022, UBND huyện Thủy Nguyên đã ban hành quyết định cưỡng chế thu hồi đất đối với bà Hà, thời gian áp dụng thực hiện cưỡng chế từ ngày 10/6/2022, khiến gia đình bà Hà vô cùng lo lắng và bất an.

Ông Đào Quang Tuyền, Phó chủ tịch UBND xã Tân Dương cho biết: Hiện xã đang đẩy mạnh việc vận động người dân tại Dự án Bắc sông Cấm. Các lãnh đạo xã thường xuyên đi làm nhiệm vụ tại đây nên các trường hợp đơn thư cụ thể thì đề nghị liên hệ qua điện thoại.

Thiết nghĩ, chính quyền địa phương cần xem xét lại nguồn gốc đất và gia cảnh thực tế của bà Nguyễn Hải Hà để có chính sách bồi thường, hỗ trợ thỏa đáng, bảo đảm quyền lợi công bằng cho người dân.