Cần bảo đảm quyền lợi của người dân khi thực hiện thu hồi đất

Điều này dẫn đến nhà cửa và công trình xây dựng của họ xuống cấp trầm trọng, không thể tiếp tục sử dụng, gây gián đoạn trong các hoạt động canh tác và kinh tế khác. Những thiệt hại này không chỉ tác động tức thời mà còn kéo dài, làm suy giảm đáng kể tình hình kinh tế của các hộ dân. Từ những hộ gia đình có kinh tế ổn định, một số hộ dân đã trở thành hộ cận nghèo, đối mặt với muôn vàn khó khăn.

Bà Nguyễn Thị Sửu, 64 tuổi và các hộ dân bức xúc về việc thu hồi đất và áp giá bồi thường.

Theo bà Sửu, nguyên nhân của tình trạng trên là tại xã Bát Xát, chính quyền địa phương lập hàng loạt dự án đầu tư, trong đó có 7 dự án khiến người dân bức xúc nhất là: Dự án bố trí sắp xếp tái định cư biên giới ven sông Hồng ra khỏi vùng sạt lở huyện Bát Xát; Dự án Khu công viên và vui chơi giải trí huyện Bát Xát; Dự án tuyến đường Kim Thành, Ngòi Phát (Tỉnh lộ 156 mới); Dự án khu đô thị phía Tây Bắc; Dự án chợ Tây Bắc; Dự án sân gôn; Dự án khai thác mỏ Apatit, dự án khai thác mỏ đồng.

Cụ thể, trường hợp gia đình bà Sửu, ngày 25/2/2014, UBND huyện Bát Xát có Thông báo số: 10/TB- UBND về chủ trương thu hồi đất để thực hiện điều chỉnh, bổ sung dự án bố trí sắp xếp tái định cư biên giới ven sông Hồng ra khỏi vùng sạt lở huyện Bát Xát do ông Hoàng Đăng Khoa, Phó Chủ tịch UBND huyện Bát Xát (cũ) kí. Diện tích đất bị thu hồi là 1.944m2.

Bà Vũ Thị Thin, 60 tuổi, dân tộc Giáy bức xúc về việc thu hồi đất nhưng không có tái định cư đủ cho các hộ con của bà và còn tái định cư của bà đã ở nhiều năm nhưng chưa được trả sổ đỏ.

Đến ngày 1/11/2016, thửa đất của gia đình bà Sửu tiếp tục bị UBND huyện Bát Xát ra Thông báo thu hồi đất số: 296/TB-UBND để thực hiện Dự án Khu công viên và vui chơi giải trí huyện Bát Xát, do ông Phó Chủ tịch huyện Nguyễn Quốc Huy kí ban hành.

Ngày 15/12/2023, thửa đất nhà bà Sửu lại nằm trong Dự án thu hồi đất tại Thông báo số: 1455/TB-UBND để thực hiện dự án thành phần 2: Nâng cấp Tỉnh lộ 156 (Kim Thành- Ngòi Phát) đoạn từ cầu Quang Kim đến nút giao với đường BV32 và BV28 và san gạt mặt bằng hai bên đường với chiều sâu 50m thuộc dự án: Cầu biên giới qua sông Hồng tại xã Bản Vược và hạ tầng kết nối. Thông báo này do ông Phạm Năng Chung, Phó Chủ tịch UBND huyện Bát Xát kí.

Bà Sửu cho rằng, thửa đất của gia đình bà bị “một cổ 3 tròng” dự án hủy không có Quyết định, chỉ đến khi người dân đi khiếu tố thì đến ngày 17/12/2024 tại Văn bản số: 299/UBND-TNMT UBND huyện Bát Xát mới trả lời và kèm theo Văn bản số: 3345/UBND-QLĐT ngày 13/7/2016 của UBND tỉnh Lào Cai về việc dừng triển khai xây dựng mở rộng Khu tái định cư số 2. Bà Sửu cho rằng, đó là cách làm việc “vô nguyên tắc” và hậu quả của việc “dự án chồng dự án”; là việc đền bù cũng dang dở, sổ đỏ tái định cư dự án cũ đến bây giờ sau nhiều năm cũng không được cấp.

Cùng bức xúc về việc đền bù hỗ trợ khi thu hồi đất, ông Nguyễn Văn Đồi, ở tổ 8, xã Bát Xát cho biết: Năm 2010, gia đình ông bị thu hồi đất tại dự án chợ Trung tâm Bát Xát. Diện tích đất bị thu hồi là hơn 2 mẫu ruộng, khoảng 7.200m2 đất nhưng chỉ nhận được bồi thường là 8.000 đồng/m2, hỗ trợ là 1.000 đồng/m2. Ông Đồi cho rằng, dự án thu hồi đất là của doanh nghiệp Công ty CPĐT và PT chợ Phía Bắc thì phải thỏa thuận với người dân không thể áp giá bồi thường thấp một mét vuông đất chỉ bằng một mớ rau. “Dự án chợ được thông báo là thu hồi 7,7ha đất. Trên thực tế, chợ chỉ xây dựng một phần nhỏ, còn lại là phân lô, bán nền thu tiền. Đến nay, Dự án chợ lại được thông báo thu hồi tiếp để mở rộng nên thửa đất của mẹ tôi (cụ Bùi Thị Hồi, đã mất) có 828m2 tiếp tục nằm trong diện đất bị thu hồi”, ông Đồi bức xúc.

Bà Sửu cho biết cần minh bạch các dự án và đền bù thỏa đáng, tái định cư đúng quy định cho gia đình bà để gia đình bà bàn giao đất thu hồi.

Cũng liên quan đến việc thu hồi đất, bà La Thị Lượng, dân tộc Giáy cho biết: Thửa đất của gia đình bà nằm trong dự án thu hồi Khu đô thị mới phía Tây Bắc. Tuy nhiên, dự án không được công khai, không có biển báo tại thực địa; thu hồi nhiều ha đất của các hộ dân nhưng bồi thường áp giá rẻ (35.000/m2) trong khi dự án được phân lô, bán nền được rao với giá cao. Sổ đỏ thửa đất khác của gia đình bà được cấp gần 20 năm, nay bỗng dưng bị hủy với lý do là “trước đây cấp không đúng”…

Cùng với đó, tại Dự án làm sân gôn Sapa Grand Golf Course, người dân địa phương cũng gửi đơn, thư tố cáo chính quyền địa phương đến các cơ quan chức năng về việc thu hồi thừa nhiều hecta đất của người dân. Hay tại Dự án khai thác khoáng sản có dấu hiệu sai phạm như việc đổ chất thải nguy hại bừa bãi ra môi trường khiến hoa màu người dân thiệt hại…

Theo bà Sửu, nhìn chung các dự án đều có nhiều “bất cập” như: Dự án chồng dự án, không có Quyết định thực hiện dự án, không làm biển báo dự án, không công khai dự án, áp giá bồi thường rẻ, không tái định cư tại chỗ, cấp tái định cư không đủ cho dân, dự án dở dang, có tái định cư thì đến bây giờ vẫn không có sổ đỏ…

Liên quan đến sự việc trên, bà Lê Thị Kiều Hoa, Phó Chánh văn phòng UBND xã Bát Xát cho biết: UBND xã cũng đã có Văn bản số: 260/UBND-KT ngày 07/08/2025 trả lời, liên quan đến các nội dung của gia đình bà Sửu khiếu tố. Đối với nội dung đơn, thư của các hộ dân khác như: ông Đồi, ông Phú (vợ là bà La Thị Lượng)… cơ quan tham mưu đang làm việc để ra văn bản trả lời theo quy định.

Tại văn bản số 260/UBND-KT về việc trả lời đơn của công dân Nguyễn Thị Sửu ngày 07/08/2025 nêu rõ UBND xã Bát Xát trả lời 4 nội dung Khiếu nại của bà Sửu. Theo đó nội dung đơn Khiếu nại bà Sửu không đưa ra Quyết định Khiếu nại mà trong đơn đều là những nội dung kiến nghị. Đồng thời UBND xã Bát Xát khẳng định việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của bà Nguyễn Thị Sửu là đúng quy định pháp luật. Đơn thư của bà Sửu đã được Thanh tra huyện Bát Xát làm việc từ năm 2024 đến ngày 07/1/2025 Thanh tra huyện cũng tiếp tục có buổi làm việc và đối thoại với bà Sửu. Những nội dung kiến nghị của bà Sửu đã được UBND huyện Bát Xát cũ trả lời và đến nay UBND xã Bát Xát trả lời them rằng nội dung bà Sửu thấy việc đền bù không thỏa đáng thì có thể khởi kiện ra tòa án.

Đối với nội dung dự án dừng triển khai thì xã Bát Xát trả lời thêm rằng trong văn bản ngày 17/12/2024 của UBND huyện thì cũng đã kèm theo văn bản số 3345/UBND-QLĐT ngày 13/7/2016 của UBND tỉnh về việc dừng dự án. Còn về việc bà Sửu đã yêu cầu cấp sổ đỏ nhiều năm nhưng không được thự hiện thì UBND xã cho rằng do bà không đủ điều khiện. Các ý kiến liên quan đến việc chủ đầu tư sai phạm khi đo đạc thì UBND xã khẳng định chủ đầu tư đã thực hiện theo đúng trình tự.

Hiện nay, người dân địa phương vẫn còn nhiều bức xúc, nên chăng các cơ quan chức năng cần xem xét, kiểm tra, làm rõ, xử lí theo đúng quy định để người dân có quyền lợi hợp pháp được đảm bảo và sớm ổn định cuộc sống.