Bình thơ - Bài thơ "Hạ Long sơn thủy" của Nguyễn Ánh Hồng

Biển biếc gió ru rộn bến bờ

Chiều xuống hoàng hôn buông tóc núi

Đêm về sóng nước khoả trăng mờ.

Vần thơ khắc đá khơi tình đất

Nguyên khí lưu danh gợi ước mơ

Cảnh vật, nụ cười lan toả nắng

Một vùng di sản đỏ màu cờ.

Ngay từ mở đầu: “Hạ Long sơn thủy đẹp không ngờ”, tác giả đã cất lên tiếng reo đầy ngạc nhiên và xúc động. Vẻ đẹp ấy vượt ngoài trí tưởng tượng, khiến tác giả phải rung lên bằng tất cả sự chân thành. Cách nói giản dị mà đậm cảm xúc này đã tạo một điểm nhấn mạnh mẽ, mở ra hành trình khám phá vẻ đẹp Hạ Long.

Tiếp nối mạch cảm xúc ấy, câu thơ thứ hai: “Biển biếc gió ru rộn bến bờ”, đem đến một không gian thiên nhiên tràn đầy sức sống. “Biển biếc” không chỉ gợi sắc xanh mênh mang, mà còn gợi cảm giác trong trẻo, rộng mở. Từ “ru” tạo âm hưởng êm đềm, còn “rộn” lại mang sắc thái sống động. Hai trạng thái tưởng như đối lập ấy lại hòa quyện, khiến cảnh biển Hạ Long hiện lên vừa dịu dàng vừa tràn trề nhịp thơ. Qua đó, người đọc không chỉ nhìn thấy biển, mà còn cảm nhận được hơi thở của gió, tiếng vỗ bờ của sóng và sự bình yên đang lan rộng.

Sang câu “Chiều xuống hoàng hôn buông tóc núi”, tác giả sử dụng hình ảnh nhân hóa đầy gợi cảm. Hoàng hôn được ví như mái tóc mềm mại rơi xuống sườn núi, khiến cảnh sắc trở nên lãng mạn. Hạ Long không chỉ hùng vĩ trong dáng núi, trong sông biển, mà còn đẹp một cách dịu dàng và sâu lắng trong ánh chiều buông. Tính hình tượng cao của câu thơ làm cho người đọc dễ dàng hình dung khoảnh khắc ngày tàn nhẹ rơi trên núi đá để lại cảm giác vừa lưu luyến vừa thanh thản.

Đến câu “Đêm về sóng nước khoả trăng mờ”, không gian đổi sang vẻ đẹp huyền ảo của đêm Hạ Long. Chỉ một chuyển động “khỏa” nhẹ của sóng nước, ánh trăng trở nên mờ ảo, lung linh. Cảnh đêm vì thế mà vừa thực vừa mơ, gợi cho người đọc cảm giác yên bình, tĩnh lặng nhưng đầy thi vị, một vẻ đẹp không ồn ào mà lặng lẽ thấm vào lòng người bằng sự tinh khiết và trong trẻo của thiên nhiên. Chính sự lặng lẽ ấy lại khiến cho vẻ đẹp trở nên sâu bền, đủ sức ở lại thật lâu trong cảm xúc.

Tiếp đó, hai câu kết của bài thơ không chỉ dừng lại ở cảnh đẹp mà còn chạm đến những giá trị tinh thần” “Vần thơ khắc đá khơi tình đất/ Nguyên khí lưu danh gợi ước mơ”. Hình ảnh “khắc đá” gợi sự vĩnh cửu như muốn nói rằng vẻ đẹp của Hạ Long và tình đất không thể phai mờ. “Tình đất” ở đây là tình quê, là cội nguồn, là sức mạnh gắn bó con người với nơi chôn nhau cắt rốn. Còn “nguyên khí” chính là sức sống, là tinh thần của dân tộc - thứ được nuôi dưỡng từ thiên nhiên, từ lịch sử, từ những giá trị bền chặt của đất trời.

Bài thơ không chỉ ngợi ca cảnh sắc Hạ Long mà còn khơi gợi tình yêu quê hương, khẳng định giá trị tinh thần mà thiên nhiên mang lại. Với hình ảnh đẹp, cảm xúc chân thành và ngôn ngữ giàu sức gợi cảm, ta hiểu rằng Hạ Long không chỉ là di sản của thế giới, mà còn là món quà tinh thần vô giá đối với mỗi người dân đất Việt.