Bình thơ - Bài thơ "Khát khao mùa Hạ" của tác giả Vũ Phong

Khát khao mùa Hạ

Dải nắng vàng hoe, hạ đã về

Chim reo thánh thót gợi đam mê

Trời cao thăm thẳm làn mây biếc

Ánh trải vàng ươm, mái tóc thề.

Đất phơi quả ngọt trĩu trang đài

Kẻ bước phong trần mỏi dặm vai

Mùa khô sao bỗng thừa dư nước

Chẳng hạt mưa buồn, lệ chờ ai.

Mặt đường đổ lửa bóng chia phôi

Bầy ve rả rích gọi nhau rồi

Chuồn ngô sà xuống dòng sông vắng

Hoàng hôn tím đỏ nhuộm chân trời.

Vi vu khúc nhạc sáo diều bay

Tiếng cuốc tìm con lạc lối gầy

Lòng bỗng bồi hồi thương tuổi dại

Ngày xưa ngây ngất những cơn say.

Gốc phượng già nua, nhắc tuổi thơ

Bàn tay khép lại vẫn đang chờ

Hương bồ kết thoảng bay theo gió

Gói cả ân tình… những ước mơ.

Vũ Phong

Bằng thể thơ thất ngôn giàu nhạc điệu, bút pháp nhân hóa tài tình, cùng hệ thống hình ảnh đối lập sâu sắc, tác giả đã chuyển hóa cảnh sắc mùa Hè thành những cung bậc cảm xúc tinh tế, đưa người đọc đồng điệu với nỗi lòng hoài niệm về một thời tuổi thơ xa vắng.

Thành công đầu tiên của bài thơ nằm ở cách tác giả sử dụng biện pháp nhân cách hóa để biến thiên nhiên vô tri thành những sinh thể mang tâm hồn, hành động như con người: “chim reo thánh thót” hòa vào cảnh vật không tĩnh lặng mà đang đối thoại, giao duyên với nhau, tạo nên khúc nhạc mở màn đầy phấn chấn.

Nghệ thuật ẩn dụ và chuyển đổi cảm giác tinh tế của bài thơ. Không dừng lại ở việc tả cảnh thuần túy, tác giả đã nâng tầm bài thơ bằng những hình ảnh ẩn dụ mang tính biểu tượng cao. Cụm từ “ánh trải vàng ươm” khiến cái nắng mùa hạ không còn là thực thể vô hình. Qua thị giác và xúc giác, nắng hiện lên đậm đặc, chín muồi như một thứ quả ngọt tràn trề sức sống.

Câu thơ “Mùa khô sao bỗng thừa dư nước/ Chẳng hạt mưa buồn, lệ chờ ai” là một sáng tạo nghệ thuật đỉnh cao. Sự đối lập giữa cái “khô” của thời tiết và cái “thừa nước” của lòng người chính là ẩn dụ cho những giọt nước mắt u uất, những nghẹn ngào từ sâu trong tâm khảm của một người từng trải.

Tác giả cụ thể hóa cái vô hình. “Hương bồ kết” thoảng bay trong gió đã “Gói cả ân tình... những ước mơ”. Biện pháp ẩn dụ chuyển đổi từ mùi hương (khứu giác) sang một chiếc túi chứa đựng (thị giác, xúc giác) đã giúp cụ thể hóa những khái niệm trừu tượng như “ân tình” và “ước mơ” của tuổi trẻ.

Bài thơ “Khát khao mùa Hạ” đã khẳng định một tư duy nghệ thuật sắc sảo và một tâm hồn nhạy cảm, tinh tế. Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa các biện pháp tu từ như nhân hóa, ẩn dụ chuyển đổi cảm giác cùng cách gieo vần chân độc vận đã tạo nên một chỉnh thể nghệ thuật hoàn mỹ, vừa giàu tính họa, vừa đậm tính nhạc.