Vụ thanh niên hành hung người phụ nữ lớn tuổi ở Gia Lai qua góc nhìn pháp lý

Phụ nữ lớn tuổi bị hành hung ở quán ăn vỉa hè

Theo kết quả điều tra ban đầu, khoảng 4h40 ngày 7/4, Nguyễn Văn Ý cùng hai người bạn đến ăn bánh bèo trên đường Hoàng Văn Thụ (phường Quy Nhơn Nam). Tại đây, giữa Ý và bà T.T.L (61 tuổi, người bán hàng) phát sinh mâu thuẫn dẫn đến cãi vã. Trong lúc nóng giận, Ý đã buông lời thô tục, chửi bới, xúc phạm danh dự người phụ nữ lớn tuổi. Không dừng lại ở lời nói, đối tượng này còn dùng ghế nhựa ném vào người bà L., đồng thời dùng tay đánh vào vùng đầu, mặt, gây thương tích. Sau đó, Ý chạy ra ô tô lấy dao để đe dọa. Khi con trai bà L. có mặt can ngăn, người này tiếp tục bị Ý hành hung.

Cụ bà phục vụ trong quán ăn khuya ôm mặt khóc sau khi bị nam thanh niên dùng tay đánh vào mặt. Ảnh cắt từ clip.

Theo cơ quan công an, vụ việc đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội tại địa phương, làm dấy lên làn sóng bức xúc trong dư luận. Hành vi của Nguyễn Văn Ý mang tính chất côn đồ, hung hãn, thể hiện sự coi thường pháp luật, có dấu hiệu cấu thành tội “gây rối trật tự công cộng”. Hiện vụ việc đang được tiếp tục điều tra, làm rõ để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

Trước đó, tối 7/4, mạng xã hội Facebook lan truyền đoạn video ghi lại cảnh ba thanh niên ngồi ăn tại một quán vỉa hè trên đường Hoàng Văn Thụ. Trong quá trình ăn uống, một nam thanh niên xảy ra mâu thuẫn với người phụ nữ phục vụ, dẫn đến hành vi chửi bới, hành hung như đã nêu. Đoạn clip nhanh chóng lan rộng, gây phẫn nộ trong cộng đồng mạng, nhiều ý kiến lên án gay gắt hành vi côn đồ, thiếu kiểm soát của đối tượng.

Trao đổi với phóng viên, ông Đặng Mạnh Cường, Bí thư Đảng ủy phường Quy Nhơn Nam (tỉnh Gia Lai) cho biết, liên quan vụ việc người phụ nữ lớn tuổi bị hành hung tại quán ăn vỉa hè, Công an phường đã xác minh danh tính 3 người liên quan, đồng thời đang làm rõ các tình tiết, nguyên nhân vụ việc. “Ngay sau khi xảy ra sự việc tôi đã chỉ đạo Công an phường khẩn trương vào cuộc làm rõ. Quan điểm của địa phương là phải xử lý nghiêm để răn đe, bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn”, ông Cường nói.

Hành vi côn đồ, đối mặt nhiều tội danh, tăng nặng

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Phạm Văn Tuấn (Công ty Luật TNHH Hà Chi - Chi nhánh Đống Đa, Đoàn Luật sư TP Hà Nội) nhận định, hành vi của nam thanh niên trong vụ việc không chỉ dừng lại ở vi phạm trật tự công cộng mà còn có dấu hiệu của nhiều tội danh nghiêm trọng theo quy định của pháp luật hình sự.

Bà L. nhập viện điều trị sau khi bị nam thanh niên hành hung.

Cụ thể, theo Điều 318 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), hành vi gây rối trật tự công cộng có thể bị xử lý hình sự khi gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự xã hội. Tuy nhiên, trong trường hợp này, đối tượng còn có dấu hiệu của tội “cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác” (Điều 134) nếu xác định có thương tích; tội “làm nhục người khác” (Điều 155) do hành vi chửi bới, xúc phạm danh dự; thậm chí là tội “đe dọa giết người” (Điều 133) nếu việc sử dụng dao khiến nạn nhân có căn cứ lo sợ bị tước đoạt tính mạng. Việc định tội danh cụ thể sẽ phụ thuộc vào kết quả điều tra và giám định thương tích.

Đáng chú ý, nạn nhân trong vụ việc là NCT. Theo điểm i, khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự (sửa đổi, bổ sung năm 2017), hành vi phạm tội đối với “người già yếu” là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Đồng thời, Luật NCT năm 2009 cũng quy định rõ việc bảo vệ danh dự, nhân phẩm, thân thể của NCT, nghiêm cấm mọi hành vi ngược đãi, bạo lực, xúc phạm. Điều này cho thấy, hành vi xâm hại NCT không chỉ trái đạo đức mà còn bị pháp luật xử lý nghiêm khắc hơn.

Về ranh giới giữa xử phạt hành chính và truy cứu trách nhiệm hình sự, luật sư cho rằng pháp luật hiện hành đã có sự phân định rõ ràng. Những hành vi xô xát nhẹ, chưa gây hậu quả đáng kể có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Tuy nhiên, khi hành vi mang tính côn đồ, sử dụng hung khí nguy hiểm, gây thương tích hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự xã hội thì sẽ bị xử lý hình sự. Trong vụ việc này, việc dùng ghế nhựa, tay chân tấn công và đặc biệt là hành vi sử dụng dao đe dọa đã cho thấy dấu hiệu vượt xa ngưỡng xử phạt hành chính.

Không chỉ dừng ở trách nhiệm hình sự, người gây ra bạo lực còn phải thực hiện nghĩa vụ bồi thường dân sự. Theo Điều 584 và Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015, người gây thiệt hại phải bồi thường toàn bộ chi phí điều trị, thu nhập bị mất, tổn thất tinh thần và các chi phí hợp lý khác cho nạn nhân. Đây là cơ chế nhằm khôi phục phần nào quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm hại.

Một điểm đáng chú ý khác là vai trò của đoạn clip lan truyền trên mạng xã hội. Theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, dữ liệu điện tử như video, hình ảnh đăng tải trên mạng có thể được công nhận là nguồn chứng cứ nếu được thu thập hợp pháp và xác minh tính xác thực. Trong nhiều vụ việc, đây chính là căn cứ quan trọng giúp cơ quan chức năng nhanh chóng làm rõ bản chất hành vi vi phạm.

Từ góc nhìn rộng hơn, luật sư Phạm Văn Tuấn cho rằng, các vụ hành hung thời gian gần đây không còn là hiện tượng cá biệt mà đang phản ánh những dấu hiệu đáng lo ngại về sự xuống cấp đạo đức xã hội, cũng như những khoảng trống trong cơ chế bảo vệ người yếu thế. NCT nhóm dễ bị tổn thương, vẫn chưa được bảo vệ đầy đủ cả trên phương diện pháp lý lẫn thực tiễn.

Để ngăn chặn tình trạng này, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp: Hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng tăng cường chế tài bảo vệ người yếu thế; xử lý nghiêm minh các hành vi bạo lực nhằm tạo sức răn đe; đồng thời đẩy mạnh giáo dục đạo đức, văn hóa ứng xử trong cộng đồng. Bên cạnh đó, vai trò của gia đình, chính quyền cơ sở và cộng đồng mạng cũng cần được phát huy để kịp thời phát hiện, ngăn chặn và lên án các hành vi xâm hại NCT. “Hành hung NCT không chỉ là hành vi vô nhân đạo mà còn là tội phạm. Mọi hành vi như vậy cần phải bị xử lý nghiêm minh để bảo vệ những giá trị căn bản của xã hội”, luật sư Phạm Văn Tuấn nhấn mạnh.