Bảo vệ NCT trên không gian mạng: Công an, ngân hàng chủ động ngăn chặn những cú lừa bạc tỷ

Kịp thời chặn đứng những vụ lừa đảo

Sáng 22/4, Công an phường Sông Trí, tỉnh Hà Tĩnh đã ngăn chặn thành công một vụ lừa đảo qua mạng mà nạn nhân là bà H.T.V., 64 tuổi. Điều đáng nói, vụ việc được phát hiện từ sự cảnh giác của anh Nguyễn Hữu Phước, một lái xe taxi trên địa bàn. Trong lúc chở bà V. đến ngân hàng để chuyển tiền, anh nghe bà liên tục trao đổi với một người lạ về việc nhận quà từ nước ngoài. Những nội dung này khiến anh nhớ đến các buổi tuyên truyền do lực lượng công an tổ chức cho đội ngũ lái xe taxi về các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng. Nhận thấy nhiều dấu hiệu bất thường, anh Phước quyết định đưa bà V. đến trụ sở Công an phường Sông Trí thay vì ngân hàng. Tại đây, các cán bộ công an đã nhanh chóng xác minh, phân tích thủ đoạn lừa đảo và giúp bà nhận ra mình đang rơi vào một “bẫy tình” trên mạng xã hội.

Công an xã Cẩm Khê mời bà T.T.H về trụ sở để tuyên truyền, giải thích, động viên và trấn an tinh thần.

Theo lời kể của bà V., bà quen một người đàn ông tự xưng là người nước ngoài qua mạng xã hội. Sau nhiều tháng trò chuyện, đối tượng tạo dựng lòng tin rồi thông báo đã gửi cho bà một kiện hàng giá trị cùng 50.000 USD tiền mặt. Để nhận được số quà này, bà phải chuyển trước 5.000 USD tiền vận chuyển vào tài khoản do đối tượng cung cấp. Nếu không được ngăn chặn kịp thời, số tiền tích cóp của bà có thể đã mất trắng. Thành công của vụ việc không chỉ thể hiện hiệu quả của công tác tuyên truyền phòng, chống lừa đảo mà còn cho thấy vai trò quan trọng của lực lượng công an trong việc bảo vệ người dân ngay từ cơ sở.

Một vụ việc khác xảy ra tại xã Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ cho thấy vai trò đặc biệt của ngành ngân hàng trong công tác phòng ngừa lừa đảo. Chiều 28/4, nhân viên giao dịch của Ngân hàng Thương mại CP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) phát hiện một phụ nữ lớn tuổi đến làm thủ tục chuyển tiền với tâm lý bất ổn, liên tục nghe điện thoại, tỏ ra lo lắng. Dù được nhân viên ngân hàng cảnh báo về nguy cơ bị lừa đảo, bà vẫn kiên quyết yêu cầu thực hiện giao dịch. Nhận thấy dấu hiệu bất thường, ngân hàng đã chủ động liên hệ Công an xã Cẩm Khê để phối hợp xác minh. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, lực lượng công an nhanh chóng vào cuộc, xác định người phụ nữ là bà T.T.H., sinh năm 1950.

Qua trao đổi, bà H. cho biết, trước đó nhận được cuộc gọi từ một đối tượng tự xưng là cán bộ Bộ Công an. Người này thông báo bà có liên quan đến một vụ án hình sự và yêu cầu chuyển toàn bộ số tiền tiết kiệm để “phục vụ điều tra”. Đối tượng liên tục gây áp lực, đe dọa khám xét nhà và bắt giữ nếu bà không chấp hành. Trong trạng thái hoang mang, bà H. đã mang toàn bộ số tiền tiết kiệm 15,2 triệu đồng đến ngân hàng để chuyển khoản. Nhờ sự cảnh giác của giao dịch viên và sự phối hợp kịp thời của lực lượng công an, giao dịch được ngăn chặn trước khi hoàn tất.

Hình thành “lá chắn” từ cơ sở

Theo lực lượng công an, phần lớn các vụ lừa đảo hiện nay đều đánh vào tâm lý lo sợ, cả tin hoặc thiếu kiến thức công nghệ của NCT. Các đối tượng thường giả danh công an, viện kiểm sát, tòa án, nhân viên ngân hàng, nhân viên bưu điện; thông báo trúng thưởng, nhận quà từ nước ngoài hoặc mời gọi đầu tư sinh lời cao. Đặc biệt, hình thức lừa đảo tình cảm trên mạng xã hội đang có xu hướng gia tăng. Các đối tượng dành nhiều tháng để tạo dựng mối quan hệ, sau đó đưa ra những câu chuyện nhận quà, thừa kế tài sản hoặc hỗ trợ tài chính nhằm dụ dỗ nạn nhân chuyển tiền.

Trước tình hình đó, công an các địa phương đã tăng cường tuyên truyền đến từng khu dân cư, tổ dân phố, Hội NCT và các nhóm cộng đồng. Nhiều mô hình tuyên truyền được triển khai tới lái xe taxi, chủ cửa hàng, nhân viên ngân hàng và người dân nhằm xây dựng mạng lưới phát hiện sớm các dấu hiệu lừa đảo. Trong khi đó, các ngân hàng ngày càng nâng cao trách nhiệm trong việc kiểm soát giao dịch bất thường. Khi phát hiện khách hàng cao tuổi có biểu hiện bị tác động tâm lý hoặc chuyển tiền tới tài khoản lạ, nhân viên giao dịch chủ động tư vấn, xác minh và phối hợp với cơ quan công an trước khi giao dịch được thực hiện. Thực tế cho thấy, nhiều vụ việc đã được ngăn chặn ngay tại quầy giao dịch, giúp người dân tránh thiệt hại từ vài chục triệu đến hàng trăm triệu đồng.

Cơ quan công an khuyến cáo người dân, đặc biệt là NCT, tuyệt đối không chuyển tiền theo yêu cầu của người lạ qua điện thoại hoặc mạng xã hội; không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng cho bất kỳ ai. Người dân cần ghi nhớ rằng công an, viện kiểm sát, tòa án không làm việc qua điện thoại và không yêu cầu chuyển tiền để xác minh, điều tra vụ án. Khi nhận được các cuộc gọi đe dọa, yêu cầu chuyển tiền hoặc thông báo trúng thưởng, nhận quà giá trị lớn, cần bình tĩnh kiểm chứng thông tin, liên hệ ngay với cơ quan công an nơi gần nhất. Ngành ngân hàng cũng khuyến cáo khách hàng nên trao đổi với người thân trước khi thực hiện các giao dịch có giá trị lớn, đặc biệt khi giao dịch xuất phát từ yêu cầu của người lạ trên mạng.

Những vụ việc xảy ra tại Hà Tĩnh và Phú Thọ cho thấy, khi công an và ngân hàng chủ động phối hợp, nhiều vụ lừa đảo đã được ngăn chặn kịp thời. Đây không chỉ là sự bảo vệ đối với tài sản của người dân mà còn góp phần củng cố niềm tin của NCT khi tham gia môi trường số. Trong cuộc chiến chống tội phạm công nghệ cao, sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng công an, ngành ngân hàng cùng sự cảnh giác của cộng đồng đang tạo nên “lá chắn” vững chắc, bảo vệ người dân trước những chiếc bẫy ngày càng tinh vi trên không gian mạng. (Còn nữa)