Việt Nam cần sớm ban hành chiến lược quốc gia về kinh tế bạc

TS Trương Xuân Cừ, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Người cao tuổi Việt Nam, Đại biểu Quốc hội khóa XV

TS Trương Xuân Cừ

“Công cuộc đổi mới đất nước suốt 40 năm qua có được thành công như hôm nay, trong đó có phần đóng góp quan trọng của người cao tuổi. Trong dòng chảy mạch nguồn truyền thống dân tộc, người cao tuổi là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, mang theo những giá trị tinh thần được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước, lưu truyền bởi tổ tiên, ông cha, để truyền cảm hứng, khơi dậy ý chí tự lực, tự cường dân tộc cho con cháu và cộng đồng xã hội, tăng thêm nội lực, góp phần đưa đất nước bước tới đài vinh quang.

Người cao tuổi vừa là nhà đầu tư, vừa là cố vấn chiến lược, tận dụng tri thức và các mối quan hệ xã hội để hỗ trợ thế hệ trẻ. Họ có nhiều kinh nghiệm trong quản lý tài chính, tích lũy vốn, tài sản và giúp con cháu lập nghiệp. Trong xã hội, người cao tuổi là kho tàng tri thức sống động về văn hóa, lịch sử, khoa học - công nghệ và quản trị kinh doanh. Người cao tuổi truyền đạt cho thế hệ trẻ kiến thức, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và nâng cao năng lực xã hội; có vai trò quan trọng trong xây dựng đạo đức, lối sống và khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Người cao tuổi giữ vai trò hạt nhân trong gia đình và cộng đồng, góp phần duy trì sự ổn định của xã hội, tham gia vận động, tuyên truyền chính sách, nâng cao ý thức trách nhiệm công dân.

Người cao tuổi còn tham gia tích cực vào các hoạt động xã hội, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; nâng cao năng lực quản lý kinh tế và phát triển các mô hình sản xuất, kinh doanh, nhất là kinh doanh trực tuyến; tham gia các hoạt động thiện nguyện, xóa đói giảm nghèo, bảo vệ môi trường; giữ gìn an ninh, trật tự tại cơ sở; xây dựng hệ thống chính trị, xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh”.

Bà Trần Bích Thủy, Giám đốc Quốc gia Tổ chức Hỗ trợ người cao tuổi Quốc tế (HAI) tại Việt Nam:

Bà Trần Bích Thủy

“Để kinh tế bạc phát triển toàn diện, Việt Nam cần chuyển từ tư duy “chăm sóc thụ động” sang “trao quyền và tôn trọng lựa chọn của người cao tuổi”. Người cao tuổi không chỉ là đối tượng cần được hỗ trợ, mà còn là nhóm có khả năng đóng góp đáng kể thông qua tiêu dùng, lao động, học tập và tham gia xã hội. Vì vậy, chính sách cần thúc đẩy học tập suốt đời, tạo điều kiện để NCT tham gia cộng đồng, khởi nghiệp, chia sẻ tri thức và tiếp tục phát huy vai trò của mình. Mọi sản phẩm và dịch vụ cần được thiết kế lấy NCT làm trung tâm, thông qua tham vấn và đồng kiến tạo để bảo đảm tính phù hợp và hiệu quả.

Việt Nam cần sớm ban hành Chiến lược quốc gia về kinh tế bạc, xác định rõ phạm vi đa ngành và cơ chế phối hợp liên ngành. Chiến lược nên xây dựng trên ba trụ cột: (i) chăm sóc sức khỏe và chăm sóc dài hạn; (ii) thị trường hàng hóa - dịch vụ đáp ứng nhu cầu NCT; và (iii) môi trường xã hội hỗ trợ, bao gồm nhà ở, giao thông, lao động và học tập suốt đời. Hiện nay, các dịch vụ chăm sóc tại nhà và tập trung còn thiếu và phân tán. Do đó, cần chuẩn hóa chất lượng, phát triển nhân lực và thúc đẩy hợp tác công - tư để hình thành hệ sinh thái chăm sóc. Việc ứng dụng công nghệ, như theo dõi sức khỏe từ xa, thiết bị an toàn thông minh và hồ sơ sức khỏe điện tử sẽ đóng vai trò quan trọng trong nâng cao chất lượng chăm sóc.

Cùng với đó, thị trường sản phẩm và dịch vụ dành cho NCT cần đa dạng hơn, bao gồm tài chính - bảo hiểm chuyên biệt, việc làm linh hoạt, du lịch thân thiện, hoạt động văn hóa - giải trí, tư vấn pháp lý và tiêu dùng phù hợp với khả năng chi trả và nhu cầu của nhóm dân số cao tuổi.

Kinh tế bạc mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ hỗ trợ, thiết bị y tế gia đình, robot chăm sóc và sản phẩm tiêu dùng thân thiện. Để khai thác tiềm năng này, Nhà nước cần có chính sách ưu đãi thuế, hỗ trợ nghiên cứu - phát triển và cơ chế thử nghiệm cho các giải pháp đổi mới. Đồng thời, phải bảo vệ người cao tuổi thông qua quy định chống phân biệt tuổi tác, đảm bảo an toàn tiêu dùng, quyền tiếp cận thông tin và an ninh số.

Phát triển kinh tế bạc đòi hỏi các công cụ tài chính phù hợp như bảo hiểm chăm sóc dài hạn, quỹ hưu trí bổ sung, tín dụng tiêu dùng và mô hình thế chấp ngược. Song song đó, cần đầu tư vào đô thị thân thiện, giao thông dễ tiếp cận và nhà ở thông minh nhằm nâng cao an toàn, tự chủ và chất lượng sống của NCT”.

Ông Nguyễn Hồng Lam, Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam, Chủ tịch Tập đoàn Quế Lâm:

Ông Nguyễn Hồng Lam

“Từ thực tiến phát triển nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn do Tập đoàn Quế Lâm thực hiện, với sự tham gia, đồng hành tích cực của Hội Người cao tuổi Việt Nam, có thể khẳng định: Người cao tuổi có đủ tố chất, năng lực và phẩm chất để đảm đương sứ mệnh là chủ thể của kinh tế bạc Việt Nam trong kỷ nguyên mới, trước hết trong lĩnh vực nông nghiệp. Người cao tuổi giàu kinh nghiệm, có ý chí, nghị lực, tinh thần học hỏi, đổi mới, sáng tạo vì nền nông nghiệp Việt Nam hiện đại. Không ít người cao tuổi đã mạnh dạn chuyển đổi mô hình sản xuất, áp dụng công nghệ mới như chăn nuôi lợn, bò, gà an toàn sinh học, hữu cơ, tuần hoàn; trồng lúa, ngô, rau quả hữu cơ, tuần hoàn “5 không”. Thu gom phụ phẩm để sản xuất phân bón hữu cơ. Sự chủ động ấy thể hiện tinh thần “Tuổi cao chí càng cao”, khẳng định người cao tuổi không đứng ngoài công cuộc đổi mới mà mà vẫn là lực lượng tích cực trong phát triển nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn”.

Bà Nguyễn Thị Kim Thanh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam, Tổng Giám đốc Công ty CP Quốc tế Nhân Ái:

Bà Nguyễn Thị Kim Thanh

“Nền kinh tế bạc là xu thế mới ở Việt Nam, nhưng cũng rất hay và ý nghĩa khi tỉ lệ người cao tuổi ngày càng gia tăng. Khi tỉ lệ người cao tuổi tăng lên, chúng ta không chỉ coi chăm sóc người cao tuổi là thách thức với xã hội, mà đó là cơ hội trong nền kinh tế. Vì số người cao tuổi tăng lên tạo nguồn khách hàng tiềm năng, đòi hỏi doanh nghiệp tạo ra các dịch vụ và sản phẩm đáp ứng nhu cầu của người cao tuổi ở mọi cấp độ khác nhau.

Đang hoạt động trong lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi, bản thân chúng tôi cũng ý thức được Trước đây chúng tôi chỉ dừng ở mức chăm sóc người cao tuổi ốm đau, bệnh tật, hay cô đơn cần hỗ trợ trong cuộc sống hằng ngày. Nhưng đến nay chúng tôi định hướng lại việc tham gia chăm sóc người cao tuổi, đó là làm sao tạo ra những sản phẩm dịch vụ tốt nhằm giúp người cao tuổi có thể đầu tư về sức khỏe, chăm sóc dự phòng, để kéo dài tình trạng khỏe mạnh, hưởng thụ cuộc sống khi tuổi già như tham gia các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao và hưởng thụ sự chăm sóc tích cực hơn, không đơn thuần là khi yếu mới chăm.

Việc tham gia nền kinh tế bạc như kim chỉ nam định hướng cho các doanh nghiệp xác định lại phương hướng phát triển; xây dựng những mô hình sản phẩm dịch vụ phù hợp, đáp ứng mọi người cao tuổi ở mọi độ tuổi cũng như các tầng lớp khác nhau, trong mọi điều kiện kinh tế khác nhau”.

Bà Nguyễn Thị Kim Thanh chia sẻ bên lề Hội thảo

Bà Đặng Bảo Uyên, Phó Tổng Giám đốc đại diện thương hiệu KingSport:

Bà Đặng Bảo Uyên

“Chúng tôi rất vinh dự khi được đồng hành cùng Hội thảo “Kinh tế bạc ở Việt Nam trong kỷ nguyên mới” và góp phần chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, sức khỏe cho người cao tuổi. KingSport đã có mặt 20 năm trên thị trường, trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, đặc biệt là đối tượng người cao tuổi. Ngoài sản phẩm thiết bị y tế và thiết bị chăm sóc sức khỏe tại nhà, chúng tôi đã và đang phối hợp với các Bộ, ngành liên quan để chăm sóc thêm đời sống cho người cao tuổi.

Hơn 3 năm đồng hành cùng Hội Người cao tuổi Việt Nam, KingSport đã trao hàng nghìn máy đo huyết áp, hàng trăm thiết bị y tế khác; phối hợp với y tế cơ sở khám chữa bệnh, tặng quà cho hàng trăm nghìn người cao tuổi. Đây không chỉ là sự hỗ trợ đơn thuần, mà là tình cảm, là sự tri ân của KingSport đối với lớp người đã cống hiến cả tuổi xuân và xương máu cho độc lập tự do của Tổ quốc, xây dựng và phát triển đất nước.

Qua Hội thảo lần này chúng tôi hiểu rõ hơn nữa định hướng của Đảng, Nhà nước đối với người cao tuổi để chúng tôi biết đầu tư thêm vào nhưng lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi. Bởi khi người cao tuổi có nhiều sức khỏe, họ sẽ tiếp tục đóng góp nhiều hơn cho đất nước. Nhất là khi đất nước đang bước vào kỷ nguyên mới, kỉ nguyên vươn mình phát triển hùng cường, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc”.

Bà Đặng Bảo Uyên chia sẻ bên lề Hội thảo

[TRỰC TIẾP] Hội thảo Kinh tế bạc ở Việt Nam trong kỷ nguyên mới Sáng nay 15/11/2025, Hội thảo khoa học “Kinh tế bạc ở Việt Nam trong kỷ nguyên mới” chính thức diễn ra tại Trung tâm Hội ...

Lan tỏa góc nhìn mới về vai trò của người cao tuổi trong phát triển bền vững Sáng 15/11, tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế (Hà Nội), Hội Người cao tuổi Việt Nam phối hợp Ban Chính sách, Chiến lược Trung ...