Một phần mộ lần lượt mang tên hai Liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Kỳ Anh, Hà Tĩnh: Tiếp tục giám định ADN để làm rõ danh tính

Một phần mộ lần lượt mang tên hai Liệt sĩ

Tạp chí Người cao tuổi nhận được đơn của ông Hoàng Đình Hoan, 62 tuổi, trú tại thôn 13 Tân Sơn, xã Quỳnh Tam, tỉnh Nghệ An, phản ánh việc gia đình tìm kiếm phần mộ của cô ruột là Liệt sĩ Hoàng Thị Minh tại Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Kỳ Anh (trước đây), tỉnh Hà Tĩnh nhưng đến nay danh tính phần mộ vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Theo hồ sơ và thông tin ông Hoan cung cấp, Liệt sĩ Hoàng Thị Minh tham gia lực lượng Thanh niên xung phong năm 1963, thuộc đơn vị 216, Tổng đội Thanh niên xung phong 43, Bộ Giao thông vận tải, đóng tại xã Kỳ Lâm, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh. Liệt sĩ hy sinh ngày 6/4/1966, được an táng tại khu vực xã Kỳ Lâm; sau đó phần mộ được quy tập về Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Kỳ Anh.

Năm 1978, Hà Tĩnh thực hiện việc quy tập mộ Liệt sĩ về các nghĩa trang. Gia đình ông Hoan tìm kiếm phần mộ Liệt sĩ Hoàng Thị Minh nhưng không thấy phần mộ mang tên.

Sau nhiều năm thu thập thông tin từ đồng đội, nhân chứng và những người từng tham gia công tác quy tập mộ Liệt sĩ tại địa phương, năm 2005, gia đình ông Hoan cho rằng phần mộ số 7, lô số 1, tại Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Kỳ Anh, khi đó mang bia “Liệt sĩ vô danh”, chính là nơi an táng hài cốt Liệt sĩ Hoàng Thị Minh.

Ông Hoàng Đình Hoan, 62 tuổi, nguyên cựu CAND và vợ là bà Bùi Thị Hà mong mỏi vụ việc sớm có kết luận cuối cùng.

Từ đó, gia đình ông Hoan thường xuyên hương khói cho phần mộ và làm thủ tục đề nghị cơ quan chức năng xác minh, gắn bia mang tên Liệt sĩ Hoàng Thị Minh.

Khi đề nghị của thân nhân Liệt sĩ Hoàng Thị Minh đang được các cơ quan chức năng xem xét giải quyết, năm 2008, ngôi mộ đó lại được cán bộ gắn bia mới, mang tên “Liệt sĩ Lê Đức Lợi”, quê Kỳ Sơn, Kỳ Anh, Hà Tĩnh. Nguyên nhân là do thân nhân của Liệt sĩ Lê Đức Lợi cho rằng đã cất bốc hài cốt Liệt sĩ Lợi từ Nghĩa trang Liệt sĩ Mũi Nai về Hà Tĩnh, được Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ,BT&XH), UBND huyện Kỳ Anh chấp thuận cấp ngôi mộ số 7, lô số 1 tại Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Kỳ Anh để an táng.

Và từ đây, việc tranh chấp ngôi mộ Liệt sĩ giữa thân nhân Liệt sĩ Hoàng Thị Minh và Liệt sĩ Lê Đức Lợi đã xảy ra.

Nhiều kết quả giám định, danh tính phần mộ vẫn chưa thống nhất

Trước sự việc trên, ngày 8/1/2013, Sở LĐTBXH tỉnh Hà Tĩnh đã có công văn gửi đến 3 cơ quan là: Bộ Tư lệnh Quân khu 9, Bộ CHQS tỉnh Kiên Giang, Sở LĐ,BT&XH tỉnh Kiên Giang, đề nghị: “Cung cấp thông tin việc cất bốc mộ Liệt sĩ Lê Đức Lợi từ Nghĩa trang Liệt sĩ Mũi Nai về Hà Tĩnh năm 1988”.

Cả ba cơ quan, gồm Cục Chính trị - QK9, Bộ CHQS và Sở LĐ,BT&XH tỉnh Kiên Giang đều có công văn trả lời với nội dung: “Kiểm tra toàn bộ hồ sơ lưu trữ danh sách mộ Liệt sĩ (biết tên) tại Nghĩa trang Liệt sĩ Mũi Nai cũ và Nghĩa trang Liệt sĩ các tỉnh, thành phố trên địa bàn QK9 không thấy có tên Liệt sĩ Lê Đức Lợi và tỉnh cũng không làm thủ tục và ký hồ sơ di chuyển hài cốt Liệt sĩ Lê Đức Lợi về Hà Tĩnh. Hơn nữa, hàng mộ số 12b, ngôi mộ số 11 tại Nghĩa trang Liệt sĩ Mũi Nai, Hà Tiên, Kiên Giang từ trước đến nay là mộ Liệt sĩ Lê Quảng Thuấn, quê An Ninh, Kinh 5, Hải Hưng (cũ), hy sinh ngày 25/2/1981, chứ không phải mộ Liệt sĩ Lê Đức Lợi.

Kết quả ADN do Cục Người có công của Bộ lao động thương binh xã hội phối hợp thực hiện lấy mẫu với Công ty CNC GENE Việt cho kết quả ông Hoàng Đình Hợi là em trai Liệt sỹ hoàn toàn trùng khớp chuỗi AND

Có thể thấy, qua 3 văn bản trả lời của 3 cơ quan trên đều khẳng định mộ của Liệt sĩ Lê Đức Lợi không có trong Nghĩa trang Liệt sĩ Mũi Nai, Hà Tiên, Kiên Giang và không được các cơ quan có thẩm quyền cho cất bốc về Hà Tĩnh năm 1988.

Tiếp đó, ngày 25/12/2014, UBND tỉnh Hà Tĩnh có văn bản đề nghị Cục Người có công - Bộ LĐ,BT&XH tiến hành thực hiện giám định AND (sinh phẩm hài cốt Liệt sĩ và mẫu sinh phẩm của thân nhân 2 Liệt sĩ Hoàng Thị Minh và Lê Đức Lợi. Cơ quan giám định là Trung tâm giám định Công nghệ cao Gene Việt kết luận, ông Hoàng Đình Hợi (thương binh) là em Liệt sĩ Hoàng Thị Minh có quan hệ huyết thống theo dòng mẹ. Còn ADN của ông Lê Hồng Đức, là anh trai của Liệt sĩ Lê Đức Lợi không cùng huyết thống.

Căn cứ kết quả giám định ADN đã được Cục Người có công thông báo, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã có Công văn số: 666/SLĐTBXH đề nghị UBND huyện Kỳ Anh thông báo với thân nhân của 2 gia đình Liệt sĩ Lê Đức Lợi và Liệt sĩ Hoàng Thị Minh. Chỉ đạo các phòng, ban liên quan làm thủ tục gắn lại bia “Liệt sĩ Hoàng Thị Minh” tại ngôi mộ số 7, lô số 1, nghĩa trang liệt sĩ huyện Kỳ Anh.

Câu chuyện tranh chấp ngôi mộ liệt sĩ tưởng chừng đến đây là kết thúc. Thế nhưng, đại diện thân nhân gia đình Liệt sĩ Lê Đức Lợi không đồng ý với kết quả của Cục Người có công nên viết đơn tố cáo gửi UBND huyện Kỳ Anh; Cục Người có công; Thanh tra Bộ LĐ,BT&XH yêu cầu xét nghiệm lại AND. Gia đình Liệt sĩ Hoàng Thị Minh bức xúc cho rằng phía gia đình ông Lê Hồng Đức khởi kiện nhưng đến khi đi lấy mẫu xét nghiệm lại lần 2, lần 3 thì không lấy mẫu mà chỉ lấy mẫu gia đình nhà ông Hoan là vô lý và lần lấy mẫu lần 3 thì chú ông Hoan là thương binh Hoàng Đình Hợi đã qua đời. Kết quả xét nghiệm lần 2, lần 3 lại cho ra kết quả không khớp.

Tiếp tục giám định AND trong Chiến dịch 500 ngày đêm

Liên quan đến vụ việc, bà Đặng Thúy Anh, Chủ tịch UBND xã Kỳ Khang cho biết, đối với ngôi mộ số 7 mà gia đình Liệt sĩ Minh khiếu tố nhiều năm, UBND cũng nắm được. Tuy nhiên, do có 3 kết quả khác nhau nên hiện nay trong Chiến dịch 500 ngày đêm của Chính phủ, các cơ quan chức năng đã lấy mẫu lại của ngôi mộ Liệt sỹ và đang chờ kết quả lần lấy mẫu này.

Theo ông Trịnh Văn Ngọc, Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Hà Tĩnh, hiện đã chỉ đạo Phòng Người có công xem xét xử lý vụ việc của gia đình Liệt sĩ Minh. Phía Phòng Người có công, đại diện là ông Đặng Công Nam cho biết, trong tuần tới Phòng sẽ tổ chức buổi làm việc mời tất cả các bên liên quan đến để làm việc. Ông Nam cũng thông tin, hiện đang trong Chiến dịch 500 ngày đêm nên cũng đã lấy mẫu Liệt sỹ tại ngôi mộ số 7 để làm xét nghiệm AND.

Trước ý kiến của gia đình ông Hoan, bức xúc về việc lấy mẫu Liệt sỹ nhưng không thông báo cho phía gia đình để đảm bảo việc thờ cúng thì ông Nam cho rằng, vì chưa xác định tên mộ Liệt sĩ nên không thông báo.

Vụ việc đã kéo dài nhiều năm, trong khi các tài liệu và kết quả giám định được các bên viện dẫn chưa tạo được sự thống nhất. Vì vậy, việc cơ quan chức năng tiếp tục giám định, đối chiếu hồ sơ và làm rõ danh tính phần mộ là cần thiết. Dù kết quả thế nào, điều gia đình các Liệt sĩ cần là một kết luận khách quan, khoa học, đúng quy định, để danh tính người đã hy sinh được xác định rõ ràng và những người thân đã chờ đợi nhiều năm có được câu trả lời thỏa đáng.