NCT cần cảnh giác với chiêu lừa “chuẩn hóa dữ liệu đất đai”

Đánh vào tâm lý lo mất quyền lợi về đất đai

Cuối tháng 1/2026, ông Trần Hồng Anh (phường Đại Mỗ, TP Hà Nội) nhận được cuộc gọi từ một người tự xưng là cán bộ quản lý hành chính, thông báo địa phương đang rà soát, điều chỉnh dữ liệu đất đai để rút gọn thủ tục hành chính. Đối tượng yêu cầu hôm sau ông đến UBND phường làm việc, đồng thời đề nghị gửi trước qua Zalo ảnh căn cước công dân và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để “đặt lịch” và “xử lý hồ sơ nhanh”. Nhận thấy nhiều dấu hiệu bất thường, ông Hồng Anh chủ động hỏi thêm về quy trình và đơn vị phụ trách. Khi đối phương lúng túng, trả lời không thống nhất, ông xác định đây là cuộc gọi lừa đảo và lập tức ngắt máy.

Tương tự, bà Lim Thị Kiều Lê (phường Thanh Xuân, TP Hà Nội) cũng nhận được cuộc gọi thông báo đang triển khai “làm sạch dữ liệu đất đai” theo quy định của Chính phủ. Đối tượng còn cung cấp số điện thoại của một người được gọi là cán bộ địa chính để hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ. “Tôi thấy rất lạ, đầu dây bên kia rất ồn, nghe rõ nhiều người khác cũng đang gọi cho các nạn nhân nên tôi biết đây là một ổ nhóm lừa đảo”, bà Lê kể.

Không chỉ xảy ra ở Hà Nội, thủ đoạn này đã xuất hiện tại nhiều địa phương khác trong cả nước. Các đối tượng thường mạo danh cán bộ địa chính, Văn phòng Đăng ký đất đai hoặc đơn vị phối hợp với cơ quan Nhà nước để thông báo người dân phải “chuẩn hóa hồ sơ địa chính”, “làm sạch dữ liệu sổ đỏ”, “cập nhật dữ liệu đất đai”, “sửa lỗi thông tin”...

Điểm chung của các cuộc gọi là tạo tâm lý cấp bách, yêu cầu người dân phải thực hiện ngay nếu không sẽ bị thu hồi giấy chứng nhận, xử phạt hoặc ảnh hưởng đến việc chuyển nhượng, mua bán đất. Sau khi tạo được lòng tin, các đối tượng yêu cầu nạn nhân gửi ảnh căn cước công dân, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc truy cập các đường link giả mạo cổng dịch vụ công để khai báo thông tin. Nhiều trường hợp còn bị dụ cài đặt ứng dụng lạ, cung cấp mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc chuyển các khoản tiền với danh nghĩa “phí cập nhật dữ liệu”, “phí xử lý hồ sơ”.

Mới đây, bà Nguyễn Thị Thủy, ở xã Bình Chánh, TP Hồ Chí Minh, cũng suýt trở thành nạn nhân khi được thông báo sổ đỏ chưa được cập nhật lên hệ thống. Lo ngại sau này không thể thực hiện các giao dịch về đất đai, bà làm theo hướng dẫn cài đặt ứng dụng trên điện thoại. May mắn, người thân phát hiện kịp thời và yêu cầu gỡ bỏ ứng dụng trước khi thông tin cá nhân bị đánh cắp.

Thực tế, nhiều UBND xã, phường trong cả nước đã liên tục phát đi cảnh báo về tình trạng các đối tượng mạo danh cán bộ địa chính để lừa đảo. Điều đáng lo ngại là các đối tượng luôn bám sát những chủ trương mới về chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính để dựng lên những kịch bản có vẻ hợp pháp, khiến nhiều người dân, nhất là NCT, dễ mất cảnh giác.

Đừng để mất tài sản vì cuộc gọi “chuẩn hóa dữ liệu đất đai”

Trao đổi với phóng viên, luật sư Phạm Văn Tuấn, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho rằng, đây là thủ đoạn lừa đảo sử dụng công nghệ cao, lợi dụng niềm tin của người dân đối với cơ quan Nhà nước cũng như tâm lý lo ngại ảnh hưởng đến quyền sử dụng đất nếu không kịp thời thực hiện theo yêu cầu.

Theo luật sư, mọi thủ tục hành chính về đất đai đều được thực hiện trực tiếp tại cơ quan có thẩm quyền hoặc thông qua cổng dịch vụ công chính thức theo quy định. Cơ quan Nhà nước không yêu cầu người dân gửi bản chụp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, căn cước công dân qua Zalo, Facebook hay các nền tảng mạng xã hội để giải quyết hồ sơ. “Nếu người dân cung cấp hình ảnh giấy tờ tùy thân, sổ đỏ, mã OTP hoặc thông tin tài khoản ngân hàng cho người lạ thì rất dễ bị chiếm đoạt tài sản. Không chỉ vậy, các dữ liệu cá nhân này còn có thể bị sử dụng để thực hiện nhiều hành vi vi phạm pháp luật khác”, luật sư Phạm Văn Tuấn cảnh báo.

Trước thực trạng này, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao khuyến cáo người dân, nhất là NCT nâng cao cảnh giác với các cuộc gọi, tin nhắn về thủ tục đất đai. Mọi giao dịch chỉ thực hiện tại cơ quan có thẩm quyền hoặc qua cổng dịch vụ công chính thức; tuyệt đối không gửi giấy tờ cá nhân, truy cập đường link lạ, cài đặt ứng dụng theo hướng dẫn qua điện thoại, cung cấp mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc chuyển tiền để “xử lý hồ sơ”, “cập nhật dữ liệu”, “xác minh thông tin”…

Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc đã lỡ cung cấp thông tin cá nhân, người dân cần nhanh chóng trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất để được hỗ trợ, đồng thời liên hệ ngân hàng nếu có nguy cơ lộ thông tin tài khoản nhằm kịp thời ngăn chặn thiệt hại. Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được triển khai mạnh mẽ ở nhiều lĩnh vực, tội phạm công nghệ cao cũng liên tục thay đổi phương thức hoạt động, lợi dụng các chủ trương mới để tạo dựng những kịch bản lừa đảo ngày càng tinh vi. Bởi vậy, cùng với việc hoàn thiện nền hành chính số, mỗi người dân cần chủ động kiểm chứng thông tin từ cơ quan có thẩm quyền, không làm theo hướng dẫn qua điện thoại của người lạ. Sự tỉnh táo và thói quen xác minh thông tin chính là “lá chắn” hữu hiệu để bảo vệ tài sản, dữ liệu cá nhân và quyền lợi hợp pháp của chính mình.

Với NCT, chỉ một cuộc gọi xác minh tới UBND xã, phường hoặc Văn phòng Đăng ký đất đai trước khi thực hiện bất kỳ yêu cầu nào cũng có thể giúp tránh được những thiệt hại đáng tiếc về tài sản và dữ liệu cá nhân.