Diễn biến sự việc
Theo các tài liệu liên quan, thửa đất số 38, tờ bản đồ số 10, thuộc khu phố Phước Thành, phường Tân Hải, TP Hồ Chí Minh có nguồn gốc ban đầu của ông Trần Văn Bốn. Sau khi ông Bốn qua đời, phần đất này được các con thừa kế, trong đó ông Trần Văn Minh là người quản lý, định đoạt.
Trong năm 2024, bà Nguyễn Kim Anh, ở TP Hà Nội nhận chuyển nhượng hợp pháp thửa đất số 38 từ ông Trần Văn Minh. Đến ngày 18/11/2025, bà Nguyễn Kim Anh được cơ quan có thẩm quyền cấp GCNQSDĐ theo quy định pháp luật.
Do sinh sống tại Hà Nội, bà Kim Anh không thường xuyên có mặt tại địa phương. Trong thời gian nhà gỗ trên đất không có người ở, bà Trần Thị Thanh Chung và ông Lê Viết Quốc Hòa bị cho là đã tự ý phá khóa, vào ở và chiếm dụng toàn bộ nhà đất. Hai người này sau đó còn xây thêm công trình trên phần đất nông nghiệp.
Khi phát hiện sự việc, bà Kim Anh yêu cầu chấm dứt hành vi chiếm dụng, tháo dỡ công trình trái phép và đề nghị đo đạc, cắm mốc ranh theo GCNQSDĐ. Tuy nhiên, theo phản ánh, bà Chung và ông Hòa đã cản trở việc thực hiện quyền của chủ sử dụng đất, gây mất trật tự khu dân cư.
 |
| Ông Phan Đình Tuấn khẳng định chưa từng mua, chưa từng đứng tên sở hữu, cũng không chuyển nhượng hay bán thửa đất số 38, tờ bản đồ số 10 cho bà Trần Thị Thanh Chung và ông Lê Viết Quốc Hòa vì thửa đất này không thuộc quyền sở hữu của ông. |
Kết quả xác minh và những mâu thuẫn
Trong các buổi làm việc ngày 26/11/2025 và 28/11/2025, UBND và Công an phường Tân Hải đã tiến hành xác minh vụ việc. Tại đây, bà Trần Thị Thanh Chung cho rằng đã mua thửa đất số 38 từ ông Phan Đình Tuấn.
Tuy nhiên, tại biên bản làm việc ngày 28/11/2025, ông Phan Đình Tuấn khẳng định chưa từng mua, chưa từng đứng tên quyền sử dụng thửa đất số 38 và không có bất kỳ giao dịch chuyển nhượng nào liên quan đến bà Chung và ông Hòa.
Phía bà Chung cho rằng, thửa đất số 38 nằm trong thửa đất số 128 do bà đứng tên. Tuy nhiên, kết quả xác minh của UBND phường Tân Hải cho thấy, hai thửa đất không chồng lấn, thửa đất số 38 thuộc quyền sử dụng hợp pháp của bà Nguyễn Kim Anh.
Việc liên tục thay đổi lời khai, không chứng minh được nguồn gốc sử dụng đất hợp pháp cho thấy dấu hiệu kéo dài thời gian chiếm dụng đất, gây khó khăn cho công tác xử lý của cơ quan chức năng.
Những vấn đề pháp lý đặt ra
Theo các chuyên gia pháp lý, vụ việc cần được xem xét trên nhiều góc độ. Trước hết, hành vi phá khóa, tự ý vào ở, chiếm giữ nhà và đất khi chủ sử dụng hợp pháp vắng mặt có dấu hiệu xâm phạm chỗ ở của người khác, được quy định tại Điều 158 Bộ luật hình sự (BLHS) năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Đồng thời, việc cố tình chiếm giữ tài sản không thuộc quyền sở hữu hợp pháp có thể xem xét dưới góc độ Điều 176 BLHS về chiếm giữ trái phép tài sản.
Bên cạnh đó, việc xây dựng nhà ở trên đất nông nghiệp là hành vi sử dụng đất không đúng mục đích, theo Điều 12 và Điều 170 Luật Đất đai năm 2013. Theo Nghị định 91/2019/NĐ-CP, các công trình xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp phải bị buộc tháo dỡ, khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất. Tuy nhiên, trên thực tế, các công trình vi phạm tại thửa đất số 38 vẫn tồn tại, chưa được xử lý dứt điểm.
Đáng lưu ý, mặc dù có GCNQSDĐ, quyền và lợi ích chính đáng của người sử dụng đất vẫn chưa được bảo đảm đầy đủ, trong khi hành vi vi phạm lại bị xem xét chủ yếu dưới dạng “tranh chấp đất đai”, dẫn đến kéo dài thời gian xử lý.
Kiến nghị của chuyên gia pháp lý
Từ việc nghiên cứu, phân tích vụ việc nêu trên, với tư cách là người hành nghề luật sư, Luật sư Phạm Trung Kiên, Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh cho rằng, các cơ quan chức năng TP Hồ Chí Minh cần đặc biệt lưu ý và xem xét thực hiện một số nội dung sau:
Thứ nhất, cần tiến hành rà soát toàn diện quá trình giải quyết vụ việc, đánh giá đúng bản chất pháp lý của các hành vi phát sinh, bảo đảm việc áp dụng pháp luật được chính xác, khách quan; tránh tình trạng xử lý theo hướng hành chính hóa đối với những hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, dẫn đến bỏ lọt vi phạm hoặc làm sai lệch bản chất vụ việc.
Thứ hai, đối với các công trình xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, cần kiên quyết áp dụng các biện pháp xử lý theo đúng quy định của pháp luật về đất đai và xây dựng; trong đó bao gồm việc cưỡng chế tháo dỡ, khôi phục lại hiện trạng ban đầu của đất, nhằm bảo đảm tính nghiêm minh và thống nhất trong công tác quản lý Nhà nước.
Thứ ba, các cơ quan có thẩm quyền cần đặc biệt chú trọng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất đã được Nhà nước cấp GCNQSDĐ theo đúng quy định. Việc để tình trạng chiếm dụng, sử dụng đất trái pháp luật kéo dài không chỉ xâm phạm quyền lợi chính đáng của công dân mà còn gây bức xúc, khiếu kiện phức tạp trong xã hội.
Thứ tư, cần tăng cường vai trò giám sát của báo chí, các tổ chức xã hội và cộng đồng dân cư đối với công tác quản lý đất đai tại cơ sở, qua đó góp phần nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình của các cơ quan, cá nhân có thẩm quyền trong quá trình thực thi công vụ.
“Việc xử lý vụ việc một cách nghiêm minh, đúng pháp luật không chỉ nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc giữ vững kỷ cương, trật tự quản lý và sử dụng đất đai – một lĩnh vực nhạy cảm, tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh tranh chấp, khiếu kiện kéo dài nếu không được giải quyết dứt điểm, đúng pháp luật”, Luật sư Kiên nêu.
