Già hóa dân số và sinh kế của người cao tuổi

Là 1 trong 10 nước có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới, Việt Nam đang đứng trước những thách thức to lớn của quá trình già hóa dân số nhanh chóng và vấn đề sinh kế, tạo môi trường thuận lợi để NCT tiếp tục được đóng góp, cống hiến cho xã hội…

Hiện cả nước có hơn 11 triệu NCT, chiếm khoảng 11,86%. Theo dự báo, trong 10 năm nữa, NCT sẽ chiếm 17% dân số, đến năm 2038 là 20% và đến năm 2050 sẽ là 25%.

Một xu hướng khá phổ biến gần đây trên thị trường lao động, số NCT ngày càng chiếm tỉ lệ cao hơn. Theo thống kê, cứ 10 lao động lớn tuổi tại các đô thị thì có 7 lao động làm việc trong khu vực phi chính thức.

Chất lượng cuộc sống ngày càng nâng lên, với tuổi nghỉ hưu như hiện nay, rất nhiều NCT vẫn còn sức khỏe và khả năng để làm những công việc phù hợp giúp tinh thần vui vẻ đồng thời có thêm thu nhập cải thiện cuộc sống. Bên cạnh đó, một bộ phận không nhỏ NCT không có lương hưu, họ vẫn phải đi làm để có tiền trang trải cuộc sống...

Theo báo cáo tại Diễn đàn Sinh kế và khởi nghiệp đối với NCT tổ chức mới đây, để NCT tìm được công việc phù hợp không phải dễ dàng, trong khi các quy định về lao động lớn tuổi ở nước ta vẫn khá hạn chế và thị trường lao động dành riêng cho đối tượng này chưa được hình thành.

Già hóa dân số và sinh kế của người cao tuổi

Hiện, người lao động trong nhóm từ 45 tuổi trở lên có rất ít lựa chọn việc làm, còn nhóm từ 60 tuổi trở lên hầu như không có việc làm cần đến họ qua các kênh tuyển dụng chính thức. Với người lao động từ 50 tuổi trở lên, công việc họ tìm được chủ yếu tập trung vào các việc, như: Bảo vệ, giúp việc gia đình, chăm sóc người già... Bên cạnh đó, nhiều NCT có khả năng, kinh nghiệm, muốn đầu tư SXKD nhưng lại thiếu vốn.

Đặc biệt, vừa qua do tác động của đại dịch Covid-19 khiến cho cuộc sống của NCT lại càng khó khăn hơn, nhiều NCT bị mất sinh kế, thu nhập giảm sút nghiêm trọng.

Chính vì vậy, việc phát huy sinh kế và khởi nghiệp cho NCT, đặc biệt là trong bối cảnh khi Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số và tác động của đại dịch Covid-19 hiện nay, được đặt ra như một nhiệm vụ cấp bách, vừa bảo đảm quyền làm việc, đóng góp cho xã hội của NCT, vừa tận dụng được kinh nghiệm và chất xám của lực lượng lao động đặc biệt này, góp phần bảo đảm mục tiêu an sinh xã hội của đất nước.

TS Nguyễn Hải Hữu, Phó Chủ tịch Hiệp hội Giáo dục nghề nghiệp và nghề Công tác xã hội Việt Nam, cho rằng, không phải tất cả NCT đều cần chính sách hỗ trợ về sinh kế, nhất là những NCT làm chủ doanh nghiệp, có nguồn thu nhập cao, ổn định. Nhưng đối với nhóm NCT còn khả năng tham gia hoạt động kinh tế, cần có thu nhập để bảo đảm cuộc sống và thực hiện quyền sống độc lập, như NCT thu nhập thấp, NCT thuộc diện nghèo sống độc lập, NCT cư trú ở vùng đặc biệt khó khăn…, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ về sinh kế cụ thể cho họ. Cũng cần có sự ưu tiên, khác biệt giữa chính sách hỗ trợ về sinh kế đối với NCT với các lứa tuổi khác. Chính sách hỗ trợ sinh kế cho NCT ở vùng đặc biệt khó khăn không giống với chính sách hỗ trợ NCT ở vùng đồng bằng, thành thị...

Theo đó, cần có chính sách vay vốn với lãi suất ưu đãi, không phải thế chấp tài sản và có sự bảo lãnh của Hội NCT cấp xã để sản xuất kinh doanh quy mô vừa và nhỏ. Chính sách miễn giảm phí học nghề để chuyển đổi nghề nghiệp phù hợp với tình thực tế của địa phương nơi NCT cư trú. Chính sách miễn giảm phí tham gia các khóa học về khuyến nông- khuyến lâm - khuyến ngư để nâng cao nhận thức - kĩ năng sản xuất kinh doanh phù hợp với tình thực tế của địa phương nơi NCT cư trú. Chính sách bảo hộ SXKD trong lĩnh vực nông nghiệp trong trường hợp họ gặp rủi ro, đặc biệt là rủi ro do thiên tai, dịch bệnh thông qua chính sách trợ cấp bù đắp thiệt hại...

Có thể thấy, chính sách hỗ trợ sinh kế là tiền đề quan trọng giúp NCT tự bảo đảm thu nhập, giảm thiểu mức độ phụ thuộc vào sự giúp đỡ của con cháu, thực hiện quyền sống độc lập cũng như các quyền khác của NCT. Do vậy, Nhà nước cần có định hướng và lộ trình xây dựng và thực hiện chính sách này phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội của đất nước và tình hình thực tế của NCT.

Nhật Quang

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Đôi điều về “Tứ bất tử” và tín ngưỡng thờ bách thần của dân tộc Việt

Đôi điều về “Tứ bất tử” và tín ngưỡng thờ bách thần của dân tộc Việt

Cư dân Việt, khi nhắc đến “Tứ bất tử”, hẳn nhiều người biết rõ và nghĩ ngay đến các vị: Tản Viên Sơn Thánh, Chử Đạo Tổ (Chử Đồng Tử), Thánh Gióng, Thánh Mẫu Liễu Hạnh. Tuy nhiên, ít có người biết, “Tứ bất tử” trên thực tế lịch sử có tới 6 vị gồm: Tản Viên Sơn Thánh, Chử Đạo Tổ, Thánh Gióng, Đức thánh Từ Đạo Hạnh, Đức thánh Nguyễn Minh Không, Thánh mẫu Liễu Hạnh. Tứ bất tử, nghĩa là 4 vị thánh không chết trong tâm thức dân gian Việt Nam, nhưng tại sao lại có tới 6 vị? Giải thích hiện tượng này, cần vén bức màn huyền bí, tìm đến tư duy biểu kiến của dân tộc Việt…
Công tác chăm sóc, phát huy vai trò người cao tuổi - Những kiến nghị và giải pháp

Công tác chăm sóc, phát huy vai trò người cao tuổi - Những kiến nghị và giải pháp

Kì 1 - Những kết quả cơ bản trong công tác chăm sóc, phát huy vai trò NCT
Văn hoá học đường!

Văn hoá học đường!

Mục tiêu giáo dục của nhà trường là đào tạo ra những con người phát triển toàn diện “vừa hồng vừa chuyên”. Văn hóa học đường là một biện pháp góp phần quan trọng xây dựng nhân cách con người.
Học tập phẩm chất, đạo đức Hồ Chí Minh qua công tác “đền ơn”

Học tập phẩm chất, đạo đức Hồ Chí Minh qua công tác “đền ơn”

Sinh thời, Bác Hồ luôn quan tân đến công tác đền ơn, Người từng viết “ăn quả nhớ kẻ trồng cây”, qua đó Người căn dặn chúng ta lòng biết ơn trong cuộc sống…
Phát huy giá trị Di tích lịch sử Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn

Phát huy giá trị Di tích lịch sử Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn

Thời gian qua, chúng tôi về thôn Hậu Kiên, xã Triệu Thành, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị quê hương của cố Tổng Bí thư Lê Duẩn.

Tin khác

Bà chúa thơ Nôm và nghi vấn về “ông Phủ Vĩnh Tường”

Bà chúa thơ Nôm và nghi vấn về “ông Phủ Vĩnh Tường”
Trong cuộc đời bà chúa thơ Nôm Hồ Xuân Hương, ngoài mối duyên với ông Tổng Cóc, còn mối duyên với “ông Phủ Vĩnh Tường”, mang theo nhiều tranh cãi. Vậy, “ông Phủ Vĩnh Tường” thực tế là ai? Một công trình nghiên cứu mới đây của nhà thơ, nhà báo, nhà nghiên cứu Nghiêm Thị Hằng đã làm rõ, được in trong cuốn “Giải mã bí ẩn nữ sĩ Hồ Xuân Hương”, do Nhà xuất bản Hồng Đức ấn hành cuối năm 2021…

Tổ chức cưới sao cho... hài hòa, thân thiện

Tổ chức cưới sao cho... hài hòa, thân thiện
Ở Việt Nam ta, cưới xin diễn ra quanh năm; nhưng nhiều nhất vẫn là các mùa Thu - Đông - Xuân.

Nghề công tác xã hội, thực trạng và giải pháp

Nghề công tác xã hội, thực trạng và giải pháp
Bài 5: Mục tiêu phát triển nghề công tác xã hội đến năm 2030

Nghề công tác xã hội, thực trạng và giải pháp

Nghề công tác xã hội, thực trạng và giải pháp
Bài 4: Một số hạn chế về nghề công tác xã hội ở Việt Nam

Nghề Công tác xã hội, thực trạng và giải pháp

Nghề Công tác xã hội, thực trạng và giải pháp
Bài 3: Thực trạng nghề công tác xã hội ở Việt Nam

Phát triển hài hòa giữa kinh tế và văn hóa

Phát triển hài hòa giữa kinh tế và văn hóa
Trước lúc đi xa, trong Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh có một mong muốn to lớn, đó là “Đảng cần phải có kế hoạch thật tốt để phát triển kinh tế và văn hóa, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của Nhân dân”. Tư tưởng về phát triển hài hòa kinh tế và văn hóa của Người là định hướng quan trọng để đất nước phát triển bền vững...
Xem thêm
Phiên bản di động