Nghiên cứu - Trao đổi 04/06/2025 17:55
 |
| Bác Hồ và Bác Tôn với đại biểu phụ lão, thiếu nhi đến chào mừng Đại hội thống nhất Việt Minh - Liên Việt, tháng 3/1951. |
Năm 1941, ngay sau khi trở về Tổ quốc, trực tiếp lãnh đạo cách mạng nước nhà, Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã viết cuốn Lịch sử nước ta theo thể thức lục bát gồm 208 câu, trong đó ở câu thứ 4, Người viết: “Tổ tiên rực rỡ, anh em thuận hòa”, đã đúc kết nên khí phách anh hùng, tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc của con rồng cháu tiên. Nhờ có khí phách ấy, tinh thần đoàn kết ấy mà dân tộc Việt Nam tự tôn, tự lực, tự cường, hiên ngang bước tới đài vinh quang trong tiến trình dựng nước và giữ nước. Trong dòng chảy lịch sử dân tộc hơn 4 ngàn năm, NCT luôn được suy tôn là bậc cao niên đại lão không chỉ về tuổi tác mà còn tiêu biểu cho trí tuệ, nhiệt huyết, lan tỏa sáng ngời lòng yêu nước, thương nòi, dám xả thân vì giang sơn. Ngày 6/6/1941, Hồ Chí Minh viết “Lời hiệu triệu đoàn kết tất cả các bậc phụ lão”, Người nêu rõ: “Nước nhà hưng, suy, tồn, vong, phụ lão đều gánh trách nhiệm rất nặng nề”. Ngày 9/12/1961, trong buổi nói chuyện với các cán bộ cao niên, đại lão quê nhà Nghệ An, Người nhấn mạnh: Các đồng chí già “chẳng những làm kiểu mẫu, siêng năng cho con cháu mà còn tỏ rõ ý chí hùng mạnh của dân tộc Việt Nam”. Nhân dịp Tết Nhâm Dần 1962, Người có vần thơ khích lệ tinh thần NCT:
“Tuổi cao chí càng cao
Góp phần xây dựng nước nhà phồn vinh”.
Sau 84 năm nghe theo Lời hiệu triệu của Hồ Chí Minh, đặc biệt là 80 năm dựng xây và bảo vệ chế độ dân chủ Nhân dân, 56 năm thực hiện Di chúc thiêng liêng của Hồ Chủ tịch, NCT Việt Nam hoàn toàn có quyền tự hào vì những cống hiến quan trọng cho lịch sử, cách mạng nước nhà.
NCT Việt Nam sớm đi theo Đảng, nêu gương sáng về nhận thức và hành động cách mạng, là hạt nhân giác ngộ cách mạng, cổ vũ, khích lệ các tầng lớp quần chúng yêu nước đại đoàn kết dưới ngọn cờ Mặt trận Việt Minh do Hồ Chí Minh sáng lập. Nhờ đó mà quá trình chuẩn bị lực lượng cách mạng và các điều kiện tiến tới Tổng khởi nghĩa tháng 8/1945 diễn ra suôn sẻ, chớp được “thời cơ ngàn năm có một”, phát động toàn dân vùng lên “đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”, “cướp chính quyền” về tay cách mạng. Cột mốc lịch sử chói lọi nhất trong thời đại Hồ Chí Minh được mở ra từ Cách mạng mùa Thu tháng 8/1945, có một phần cống hiến quan trọng của lớp NCT được Đảng giác ngộ, tập hợp trong 15 năm, trải qua 3 cuộc tổng diễn tập (với các cao trào cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng: 1930-1931; 1936-1939; 1941-1945).
 |
Theo Lênin, việc giành chính quyền đã khó, việc giữ chính quyền càng khó hơn, thực tiễn lịch sử, cách mạng Việt Nam năm đầu sau Cách mạng tháng 8/1945 đã chứng minh điều đó. Đảng ta, đứng đầu là Hồ Chí Minh với tư cách là người đứng đầu Chính phủ cách mạng đã huy động được mọi nguồn lực để bảo vệ Lời thề độc lập, trong đó nguồn lực tinh thần của người dân yêu nước thương nòi (được NCT nêu gương sáng) là quan trọng nhất. Nhằm ngăn chặn, đẩy lùi, chiến thắng 3 thứ giặc (giặc đói, giặc dốt, thù trong giặc ngoài), Hồ Chủ tịch đã cùng lúc tiến hành nhiều giải pháp mang tính sáng tạo, độc nhất vô nhị trong lịch sử hiện đại Việt Nam. Đứng trước tình trạng “đổ vỡ ngân khố” vì chỉ còn hơn 1 triệu đồng tiền Đông Dương rách nát, Chính phủ đã phát động đồng bào (với sự gương mẫu của NCT) đã tự giác ủng hộ “Qũy độc lập”, “Tuần lễ vàng” khơi dậy tinh thần tự chủ, tự lực, tự cường, từ người nghèo cho tới người giàu, từ nông dân tới địa chủ, tư sản dân tộc đều gom góp tiền của, giúp cho Chính phủ cách mạng có thêm nguồn lực tài chính để tổ chức “kháng chiến, kiến quốc”. Để giúp người dân thoát khỏi nạn đói, Chính phủ đã phát động người dân thực hiện “Tăng gia sản xuất ngay” (trong đó NCT gương mẫu ủng hộ), mau chóng trồng lúa, ngô, khoai, khai hoang mở mang điền địa, đắp đê, đào mương, đồng thời Hồ Chí Minh còn phát động phong trào tương thân tương ái “Hũ gạo tiết kiệm”, nhờ vậy mà đất nước tránh được nguy cơ thiếu đói lương thực. Để chống lại “giặc dốt”, Hồ Chí Minh đã ra Sắc lệnh bình dân học vụ, thắp sáng ngọn đuốc xóa nạn mù chữ cho hơn 98% dân số là nạn nhân chính sách ngu dân dưới chế độ thực dân, phong kiến, trong phong trào đó NCT tham gia với tư cách là đối tượng phải xóa mù, lại vừa là chủ thể tuyên truyền bằng hành động nêu gương trước cộng đồng xã hội về truyền thống hiếu học (ban ngày là người lao động sản xuất, ban tối là “học trò lớn tuổi” tập đánh vần dưới ánh đèn dầu). Trong buổi ban đầu dựng xây chế độ mới, Hồ Chí Minh đã biết huy động nhân tài trong dân, Người đã thuyết phục được nhiều nhân sĩ, trí thức theo cách mạng, phù trì chế độ dân chủ Nhân dân; tiêu biểu như các cụ Huỳnh Thúc Kháng, Phan Kế Toại, Nguyễn Văn Tố, Bùi Bằng Đoàn,… ra “ghé vai” gánh vác việc đại nghĩa; bên cạnh đó Hồ Chí Minh còn vận động được nhiều nhà khoa học đang có vị thế quan trọng ở các nước tư bản tự giác về phục vụ kháng chiến kiến quốc. Lớp NCT ra giúp nước, phụng sự Nhân dân sau Cách mạng tháng 8/1945 thực sự đáng được tạc vào sử vàng dân tộc thời hiện đại - họ biết đặt lợi ích vì nước vì dân lên trên hết, trước hết.
Trong hai cuộc trường chinh vệ quốc kéo dài 30 năm, trước hoàn cảnh lịch sử, cách mạng vô cùng éo le, phải đối đầu với 2 đế quốc to hàng đầu thế giới, đặt dân tộc Việt Nam trước thử thách khốc liệt chưa từng có, nhưng nhờ có NCT tỏa sáng hào khí Diên Hồng, nên khích lệ được con cháu nêu cao chủ nghĩa anh hùng cách mạng, vang mãi chất sử thi giữ nước: “Lớp cha trước, lớp con sau/ Đã thành đồng chí chung câu quân hành”. Chẳng những thế, NCT cũng hăng hái tham gia tăng gia sản xuất, làm ra của cải vật chất phục vụ kháng chiến, là các “bạch đầu quân” bắn rơi máy bay Mỹ trên bầu trời miền Bắc, đặc biệt là tham gia mạng lưới kháng chiến, đánh địch trong lòng địch, nêu cao chí khí “miền Nam thành đồng Tổ quốc”. Đội quân tóc dài ở miền Nam trong thời kì kháng chiến chống Mỹ cứu nước, “phụ nữ ba đảm đang” ở miền Bắc, trong đó có hạt nhân là NCT càng tô đẹp truyền thống “giặc đến nhà đàn bà cũng đánh”. Những Mẹ Việt Nam anh hùng là minh chứng cho tinh thần bất khuất, biết nén nỗi đau riêng hi sinh người thân cho sự nghiệp cứu nước, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Sau 50 năm nước nhà thống nhất, lớp cựu chiến binh, công an Nhân dân, thanh niên xung phong, trí thức, văn nghệ sĩ, công nhân, nông dân đã qua “thời hoa lửa”, giờ được thế hệ trẻ tôn vinh là biểu tượng của chí khí Diên Hồng thời hiện đại, truyền lửa cho dân tộc bước vào kỉ nguyên mới.
Qua 40 năm đổi mới, NCT nước nhà tiếp tục phát huy chí khí Diên Hồng trong bối cảnh mới, quyết chí đưa dân tộc “vượt cạn” khỏi cơn bão táp thời đại, tránh sự sụp đổ chế độ chính trị. NCT với bản lĩnh chính trị vững vàng, đã đóng vai trò quan trọng vào việc truyền cảm hứng cách mạng, tin tưởng vào đường lối đổi mới của Đảng, hăng hái thực hiện công cuộc đổi mới. NCT ở nông thôn đã dũng cảm “xé rào”, giúp cho Đảng có cơ sở thực tiễn xây dựng Nghị quyết “khoán 10” trong nông nghiệp, từ đó tháo điểm nghẽn cơ chế, giúp người nông dân phát huy cao độ tinh thần yêu nước mang lại thành tựu có tính lịch sử, đưa Việt Nam vào ngôi vị hàng đầu tự bảo đảm an ninh lương thực. Ngày nay, NCT đang chủ động bắt nhịp với quá trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Với khoảng 9 triệu NCT trực tiếp tham gia lao động, sản xuất, kinh doanh, có nhiều người được phong Anh hùng Lao động thời kì đổi mới, càng minh chứng NCT dù trong bất kì hoàn cảnh nào, lĩnh vực nào cũng vẫn tỏa sáng chí khí Diên Hồng và truyền thống Phụ lão cứu quốc. Trong các lĩnh vực khác (giáo dục, khoa học, công nghệ, văn hóa, nghệ thuật…) NCT cũng đang là lực lượng nòng cốt đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đóng góp vào sự định vị thương hiệu Việt Nam trên bản đồ thế giới về đổi mới sáng tạo, có khả năng làm chủ và tiên phong một số lĩnh vực mũi nhọn thời đại số, trí tuệ nhân tạo; NCT là nhịp cầu nối, trao truyền các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ, góp phần quan trọng chống lại sự hòa tan văn hóa trong hội nhập quốc tế, xây dựng hệ giá trị quốc gia.
Hội nghị Trung ương 11 vừa qua là hội nghị mang tầm lịch sử, Đảng đưa ra những quyết sách lịch sử định hướng đi tới mục tiêu 100 năm thành lập Đảng, 100 năm thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng hòa (nay là Cộng hoà XHCN Việt Nam): Nước ta sẽ là nước phát triển hiện đại theo định hướng xã hội chủ nghĩa, có thể sánh vai với các cường quốc năm châu. Mục tiêu lớn - khát vọng cháy bỏng cần có lòng tin sâu sắc, ý chí tự lực, tự cường mãnh liệt, điều đó trước hết cần dựa vào NCT. Hội nghị Diên Hồng dù đã diễn ra từ năm 1284, nhưng trong tiến trình lịch sử cách mạng vẫn còn truyền hào khí thiêng liêng, nâng bước chân vạn dặm đưa lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta luôn tỏa ánh hào quang rực rỡ. Trong kỉ nguyên mới, kỉ nguyên phát triển hùng cường, giàu đẹp, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc, chắc chắn NCT nước nhà tiếp tục như bóng đại thụ làm điểm tựa cho cơ đồ dân tộc vươn tới tương lai tươi sáng.
