Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Dựa trên câu chuyện lịch sử có thật: Hưng đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn gác lại thù nhà, chuyên tâm phò tá triều đình nhà Trần ba lần đánh tan quân Nguyên Mông, bảo vệ đất nước...

Quốc Tuấn đi lại không biết bao nhiêu vòng quanh căn phòng của Vương tại đại bản doanh. Đây là thói quen cố hữu mỗi khi ông có việc rất hệ trọng phải suy nghĩ. Lời trăng trối của cha lúc lâm chung lại văng vẳng trong đầu ông. Hình ảnh cha ông trước lúc lâm chung lại hiện về, cha ông nắm chặt tay ông, giọng nói cương quyết như đanh lại: “Con không vì cha lấy được thiên hạ, thì cha chết dưới suối vàng cũng không nhắm mắt được…”. Lời trăng trối này của cha khiến ông rơi vào tình cảnh tiến thoái lưỡng nan. Không thực hiện theo lời trăng trối của cha, thì ông trở thành đứa con bất hiếu, nhưng thực hiện thì triều đình rơi vào cảnh huynh đệ tương tàn, bá tánh điêu linh trong khi giặc đang ngấp nghé bờ cõi. Nếu làm theo lời trăng trối của cha, chẳng phải tạo cơ hội cho giặc phương Bắc thôn tính đất nước, bá tánh rơi vào cảnh nô lệ cho giặc, đắc tội với dân tộc, với bá tánh sao?

Cha ông, cụ Trần Liễu là anh ruột cụ Trần Cảnh. Cụ Trần Cảnh được vợ là Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi, mở ra vương chiều nhà Trần, lấy vương hiệu Trần Thái Tông, cha ông được phong tước An sinh vương. Trần Thái Tông nhường ngôi cho con trai, lấy vương hiệu Trần Thánh Tông, hiện là Thái Thượng hoàng. Trần Thánh Tông nhường ngôi cho con trai là Trần Khâm lên ngôi lấy vương hiệu Trần Nhân Tông. Như vậy, Thái Thượng hoàng là em họ ông, đương kim hoàng thượng Trần Nhân Tông là cháu họ gọi ông bằng bác. Với triều đình, ông và đương kim hoàng thượng là quan hệ Vua – Tôi, nhưng với quan hệ gia đình là bác cháu trực hệ. Nếu ông dấy binh lấy thiên hạ như lời trăng trối của cha, sẽ mang tiếng phản nghịch, đại nghịch bất đạo. Nhưng nếu không làm vậy, sẽ mang tội bất hiếu, không trả mối thù nhà, há chẳng phải nặng lòng lắm ru?

Cụ Trần Liễu có người vợ yêu là công chúa Thuận Thiên, con gái của hoàng đế Lý Huệ Tông. Năm đó, do chú ông Trần Cảnh lên ngôi và kết hôn đã lâu nhưng chưa có con nối dõi, Thái sư Trần Thủ Độ đang nắm thực quyền phụ chính, ép cha ông nhường Thuận Thiên công chúa cho hoàng đế Trần Thái Tông, trong khi bà đang mang thai với An sinh vương Trần Liễu được ba tháng, đồng thời giáng Lý Hoàng hậu xuống làm công chúa. Phẫn uất, cha ông họp quân chống lại triều đình, nhưng thế cô nên phải đầu hàng. Vua Trần Thái Tông vì thương anh, nên nói với Thái sư Trần Thủ độ tha tội chết cho cha ông, nhưng quân lính bị giết sạch.

Ông thừa hiểu, cha ông cho tìm người tài nghệ dạy văn, võ cho ông, là ấp ủ lòng hậm hực, muốn ông thay cha trả thù nhà. Thế nhưng, bản thân ông được triều đình trọng dụng. Khi quân Mông Cổ lăm le xâm chiếm nước Đại Việt lần thứ nhất, do có tài năng xuất chúng, ông được vua Trần Thái Tông phong làm Đại tướng, cầm quân chặn giặc ở biên giới. Sau khi quân Mông Cổ chiếm được Trung Hoa, lập nên nhà Nguyên, lại đe dọa đánh chiếm Đại Việt lần thứ hai, ông được Thượng hoàng Trần Thánh Tông và vua Trần Nhân Tông phong làm Quốc công tiết chế, thống lĩnh quân đội cả nước chống quân xâm lược. Ông đã cùng Thượng tướng Thái sư Trần Quang Khải thống lĩnh ba quân phản công mạnh mẽ, đánh tan quân Nguyên trong những trận đánh tại Hàm Tử, Chương Dương, Trường Yên, Vạn Kiếp… đánh đuổi quân Nguyên ra khỏi bờ cõi. Rồi quân Nguyên lại nhăm nhe thôn tính Đại Việt làn thứ ba, ông vẫn được triều đình trọng dụng, ông đã áp dụng thành công chiến lược của Ngô Quyền, đánh bại hoàn toàn thủy quân của nhà Nguyên, do các tướng Phàn Tiếp, Ô Mã Nhi chỉ huy, trong trận thủy chiến trên sông Bạch Đằng, buộc quân Nguyên phải rút về nước, chấm dứt mộng bá quyền thôn tính phương Nam.

Hưng đạo Đại vương là tước hiệu triều đình sắc phong cho ông, là minh chứng việc triều đình vẫn tin tưởng, trọng dụng ông. Một điều thể hiện rất rõ, triều đình không hề nghi ngờ ông nhân cơ hội thống lĩnh ba quân, sẽ dấy binh lấy thiên hạ. Mặc nhiên, với cương vị thống lĩnh ba quân, việc dấy binh chống lại triều đình, thu phục thiên hạ, thỏa mối uất hận của cha lúc lâm chung, đối với ông nằm trong lòng bàn tay. Nhưng ông không làm vậy, vì lòng trung quân, ái quốc không cho phép ông đánh đổi thù nhà. Suy cho cùng, việc Thái sư Trần Thủ Độ ép cha ông nhường vợ cho em là Trần Thái Tông, cũng nhằm mục đích duy trì triều đại nhà Trần mới sơ khai. Cha ông bị ép dẫn đến mất vợ, đem lòng uất hận cũng là lẽ thường, nhưng với đạo quân thần thì cũng không đáng so đo.

Khi vận nước long đong, bản thân đang nắm quyền quân, quyền nước, chuyện tập hợp quân sĩ nhân cơ hội lấy giang sơn, hoàn thành tâm nguyện của cha lúc lâm chung nắm trong tầm tay, vương đem chuyện này ra dò ý hai thuộc tướng thân tín là Dã Tượng và Yết kiêu, vốn là gia thần của ông, được ông tiến cử, một người giỏi luyện voi chiến, một người bơi giỏi như rái cá đảm nhận thủy quân, cả hai đều có dự công dẹp Ô Mã Nhi, Toa Đô. Ông dọn lời hỏi:

- Cha ta trước khi lâm chung nắm tay ta dặn rằng, con không vì cha lấy được thiên hạ, thì cha chết dưới suối vàng cũng không nhắm mắt được. Nay quân quyền ta nắm trong tay, cơ hội ngàn vàng này mấy khi có được? Theo các tướng, ta nên thế nào?

Dã Tượng cung kính đáp:

- Thưa Hưng đạo Đại vương! Tôi thiển nghĩ, làm vậy tuy được phú quý một thời, nhưng tiếng xấu sẽ để lại muôn đời sau, không gì có thể gột rửa…

Yết Kiêu tiếp lời:

- Nay đại vương há chẳng đủ phú, đủ quý rồi hay sao, đại vương hà tất phải làm vậy để lại tiếng xấu ngàn thu?

- Chúng tôi thề chết già làm gia nô, quyết không muốn làm quan mà không có trung hiếu. – hai tướng cùng đồng thanh.

Quốc Tuấn cảm động đến phát khóc, ông cảm kích nói:

- Cảm ơn các tướng nhiều lắm! Hai người nói rất hợp ý ta. Giờ là khi phải tập trung lực lượng, tâm huyết nhằm chống lại giặc phương Bắc đang nhăm nhe bá quyền, xâm chiếm nước ta. Giữ vững triều chính, xây dựng tổ quốc hưng thịnh mới là việc nên làm. Nợ nước gánh nặng, thù nhà xem nhẹ tựa lông hồng.

Cả ba người cùng cười vui như vừa trút được gánh nặng. Hưng đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn tập trung viết Hịch tướng sĩ, để động viên lòng quân. Những áng văn trác tuyệt tuôn ra như thác đổ: “Ta thường nghe chuyện Kỷ Tín liều thân chịu chết thay cho vua Cao đế, Do Vu lấy mình đỡ ngọn giáo cho vua Chiêu vương, Dự Nhượng nuốt than để báo thù cho chủ, Thân Khoái chặt tay để cứu nạn cho nước, Kính Đức là một chức quan còn nhỏ mà liều thân cứu vua Thái tông được thoát vòng vây… Huống chi ta cùng các ngươi sinh ở đời nhiễu nhương, gặp phải buổi gian nan này, trông thấy những ngụy sứ đi lại rầm rập ngoài đường, uốn lưỡi cú diều mà xỉ mắng triều đình, đem thân dê chó mà bắt nạt tổ phụ… Ta đây, ngày thì quên ăn, đêm thì quên ngủ, ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa, chỉ căm tức rằng chưa được xả thịt lột da quân giặc, dẫu thân này phơi ngoài nội cỏ, xác này gói trong da ngựa thì cũng đành lòng… Nay ta soạn hết các binh pháp của các nhà danh gia hợp lại làm một quyển gọi là “Binh thư yếu lược”. Nếu các ngươi biết chuyên tập sách này, theo lời dạy bảo, thì mới phải đạo thần tử; nhược bằng khinh bỏ sách này, trái lời dạy bảo, thì tức là kẻ nghịch thù… Vậy nên ta phải làm ra bài hịch này để cho các ngươi biết bụng ta”. Hịch tướng sĩ đã viết xong, vương lại tập trung soạn Binh thư yếu lược.

Chuyện cha để lại lời trăng trối khi lâm chung, có lần vương đem hỏi các con. Người con cả là Hưng vũ vương Trần Quốc Nghiễn thưa:

- Thưa cha! Dẫu có khác họ cũng không nên, huống chi cùng một họ?

- Nói phải lắm, ta khá khen cho con.

Người con thứ là Hưng nhượng vương Trần Quốc Tảng thưa:

- Tống Thái Tổ vốn là ông lão làm ruộng, đã thừa cơ dấy vận nên có được thiên hạ.

Quốc Tuấn cả giận, rút gươm kể tội Quốc Tảng:

- Tên loạn thần là từ đứa con bất hiếu mà ra.

Minh họa: Lão Trần
Minh họa: Lão Trần

Đoạn vương vung gươm định giết Quốc Tảng, Hưng vũ vương Trần Quốc Nghiễn vội chạy tới can ngăn, xin tha tội chết cho em và nhận tội thay nếu cha còn muốn truy cứu. Quốc Tuấn thấy Quốc Nghiễn nói cho là phải mới nguôi giận, nhưng dặn Quốc Nghiễn:

- Khi nào ta chết, đậy nắp quan tài đã rồi mới cho Quốc Tảng vào viếng, nhớ lấy nghe chưa?

Hưng đạo Đại vương đã quyết gác lại thù nhà, tập trung phò tá triều đình chú tâm lo việc nước, xây dựng tổ quốc hưng thịnh và ngăn chặn mộng bá quyền phương Bắc. Ánh đèn dầu lạp hắt bóng vương lên tường, tựa như pho tượng đồng đen, lừng lững, uy nghi.

Hội Minh thề Hội Minh thề

Năm 1561 Thái hoàng Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toản (vợ của Thái thượng hoàng Mạc Đăng Dung) lập nên ấp Lan Niểu (nay là ...

Truyện ngắn lịch sử của: Hoàng Linh

Tin liên quan

Tin khác

Hội Minh thề

Hội Minh thề
Năm 1561 Thái hoàng Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toản (vợ của Thái thượng hoàng Mạc Đăng Dung) lập nên ấp Lan Niểu (nay là làng Hòa Liễu, xã Thuận Thiên, huyện Kiến Thụy, TP Hải Phòng). Bà quyên góp tôn tạo ngôi chùa cổ Thiên Phúc (nay là chùa Hòa Liễu, di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2013). Phần quyên góp còn dư sau khi tôn tạo chùa, bà cho mua ruộng để chia cho dân cày và làm ruộng công, lập quỹ giúp đỡ người nghèo, neo đơn… Để phòng xảy ra tư lợi, bà cùng dân làng lập ra Hội Minh thề và Hịch Minh thề. Hội Minh thề được duy trì nghiêm cẩn trong suốt thời gian nhà Mạc trị vì. Rồi có thời gian bị lãng quên. Năm 2002 Hội Minh thề được chính quyền và Nhân dân địa phương phục dựng. Hội Minh thề được triều nhà Nguyễn thế kỷ thứ XIX sắc phong bốn chữ vàng “Mỹ tục khả phong”…

Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ
Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của mỗi tuổi thơ, dịu dàng và thân thuộc.

Bà nội

Bà nội
Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế này. Nghe tiếng bố, Hiệp và Khuê, đứa mười lăm, đứa mười hai đang ở ngoài phòng học liền chạy vào. Trên bàn ăn, như có phép lạ, hiện lên sáu đĩa bánh trôi, sáu bát bánh chay, tất cả đều trắng phau.

Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn
Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại Báo Biên Phòng.

Người thầy của tôi

Người thầy của tôi
Cho tới giờ mỗi khi nhắc lại và biết ơn nhất, tôi vẫn luôn nghĩ về thầy Tiêu Âm, người thầy đã dìu dắt tôi suốt những tháng năm cấp hai và cũng là người đã cổ vũ tôi rất nhiều khi tôi đến với nghề viết.

Một vòng nhân gian

Một vòng nhân gian
Ni cô Tuệ Tâm đang quét dọn những lá vàng rụng của đêm qua. Buổi sáng không khí bao giờ cũng trong lành, tĩnh lặng như nghe được cả tiếng lá rơi. Ni cô vừa chăm chú theo từng nhát chổi đưa đi đưa lại, vừa niệm Nam mô.

Con chim sẻ cụt chân

Con chim sẻ cụt chân
Hôm nay ngày nghỉ, An được các bạn Quân, Tư rủ đi bẫy chim sẻ. Bẫy Quân mượn của anh mình. Nó biết cách bẫy, Tư có nhiệm vụ kiếm ít thóc, còn An đi theo chỉ để hụ hợ như… xách chim bắt được chẳng hạn. Sở dĩ An đi là muốn kiếm con chim, để nướng cho bà ngoại mình bồi dưỡng. Bà của An là thương binh. Trước kia bị thương ở chân, đang ốm.

Giọt nước mắt muộn màng

Giọt nước mắt muộn màng
“Ông đi đâu đấy? Chắc ông lại sang sông chứ gì?” Tôi cười, gọi khi ông Vĩ dắt xe máy đi phía sau cách tôi một quãng. Ông Vĩ quay lại nhìn tôi, gật đầu. Tôi thật ái ngại cho ông. Đúng là thân làm tội đời. Tám mốt tuổi đầu mà vẫn long đong chỗ ăn chỗ ở, sống chui sống lủi.

Day dứt

Day dứt
Chiếc Kia Morning đưa Phương Thảo vượt qua cửa khẩu Mộc Bài đến trung tâm tỉnh Battambang. Theo địa chỉ, lái xe người Việt kiều còn khá trẻ, tiếp tục đưa chị qua thị trấn huyện Sisophon, đến một làng quê yên tĩnh nằm sát chân núi gần giáp biên giới Thái Lan.

Tia nắng mùa Xuân

Tia nắng mùa Xuân
Bình phải dò dẫm hồi lâu, cố gắng lách nghiêng người giữa cái khe hở được tạo thành bởi hai dãy nhà liền kề, mới tới được vị trí cần đặt chiếc đèn pin.
Xem thêm
Nghệ thuật ca, múa, nhạc Việt Nam: Hướng đến nghe - nhìn đều hấp dẫn

Nghệ thuật ca, múa, nhạc Việt Nam: Hướng đến nghe - nhìn đều hấp dẫn

Dù gặp khó khăn do dịch Covid-19, nghệ thuật ca, múa, nhạc Việt Nam vẫn có bước chuyển mình mạnh mẽ, đáp ứng nhu cầu, thị hiếu của công chúng. Nhìn từ Liên hoan ca múa nhạc toàn quốc 2021 vừa diễn ra tại Hải Phòng, có thể thấy, hoạt động sáng tạo ca, múa, nhạc chuyên nghiệp đang hướng đến xây dựng những chương trình hấp dẫn khán giả cả phần nghe và phần nhìn.
Đại lễ tưởng niệm 713 năm ngày Đức vua - Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn

Đại lễ tưởng niệm 713 năm ngày Đức vua - Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn

Sáng 4/12, tại Việt Nam Quốc tự (Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh), Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh long trọng tổ chức Đại lễ tưởng niệm lần thứ 713 ngày Đức vua - Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn (1/11 năm Mậu Thân - 1/11 năm Tân Sửu).
Ly hôn vợ nếu không đẻ được con trai, đó không phải là Văn hóa Huế

Ly hôn vợ nếu không đẻ được con trai, đó không phải là Văn hóa Huế

Đó là ý kiến của TS. Trần Đức Anh Sơn, nhà nghiên cứu về văn hóa Huế và là giảng viên môn Văn hóa Huế ở nhiều trường đại học ở Huế, Quảng Nam và Đà Nẵng.
Phục hồi bền vững du lịch trong điều kiện bình thường mới

Phục hồi bền vững du lịch trong điều kiện bình thường mới

Trải qua 4 lần bùng phát dịch COVID-19, hoạt động du lịch đang từng bước phục hồi. Chính bởi vậy, việc tìm ra các giải pháp phát triển một cách phù hợp, hiệu quả trong điều kiện bình thường mới là hết sức quan trọng đối với ngành kinh tế mũi nhọn này.
Ngành du lịch Việt Nam đón gần 1.000 khách quốc tế nhờ chương trình "hộ chiếu vaccine"

Ngành du lịch Việt Nam đón gần 1.000 khách quốc tế nhờ chương trình "hộ chiếu vaccine"

Theo Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh, đến cuối tháng 11, Việt Nam đã đón gần 1.000 khách du lịch quốc tế theo chương trình thí điểm "hộ chiếu vaccine".
Ước tính ngành du lịch toàn cầu thất thu 2.000 tỷ đô vì Covid-19 trong năm 2021

Ước tính ngành du lịch toàn cầu thất thu 2.000 tỷ đô vì Covid-19 trong năm 2021

Trong quá khứ, ngành du lịch đã từng nhiều lần chịu tác động của những dịch bệnh bùng phát nhưng sự lan rộng của đại dịch Covid-19 là chưa từng thấy xét về mặt địa lý.
Mourinho nổi khùng sau khi thua đậm Inter Milan

Mourinho nổi khùng sau khi thua đậm Inter Milan

Jose Mourinho nổi khùng và hành xử cộc cằn trong phòng họp báo sau khi cùng AS Roma hứng chịu thất bại 0-3 dưới tay Inter Milan ở vòng 16 Serie A.
Đỗ Hùng Dũng không thể tham dự AFF Cup cùng các đồng đội

Đỗ Hùng Dũng không thể tham dự AFF Cup cùng các đồng đội

Ngày 3/12, VFF đã nhận được văn bản chính thức từ LĐBĐ Singapore thông báo về trường hợp của tiền vệ đội tuyển Việt Nam Đỗ Hùng Dũng.
Đề xuất cho 20.000 khán giả vào sân Mỹ Đình cỗ vũ đội tuyển Việt Nam trận gặp Trung Quốc

Đề xuất cho 20.000 khán giả vào sân Mỹ Đình cỗ vũ đội tuyển Việt Nam trận gặp Trung Quốc

Tại buổi làm việc với Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL) Hoàng Đạo Cương, đại diện Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) đề xuất cho phép 20.000 khán giả được vào sân Mỹ Đình để theo dõi trận đấu giữa đội tuyển Việt Nam gặp đội tuyển Trung Quốc trong khuôn khổ vòng loại thứ 3 khu vực Châu Á World Cup 2022.
Erik trở thành quán quân The Heroes

Erik trở thành quán quân The Heroes

Vòng chung kết The Heroes có 3 cặp đấu gồm Erik - Ali Hoàng Dương, Mỹ Anh - Orange và UNI5 - Thanh Duy. Hai cặp đấu của Mỹ Anh - Orange và UNI5 - Thanh Duy đã diễn ra vào tập chung kết 2 lên sóng ngày 20/11. Do đó, đến chung kết xếp hạng tối 27/11, chỉ còn cặp đấu Erik và Ali Hoàng Dương lên sóng.
Huyền thoại sân khấu nhạc kịch Stephen Sondheim qua đời

Huyền thoại sân khấu nhạc kịch Stephen Sondheim qua đời

Theo luật sư riêng của Stephen Sondheim, nhà soạn nhạc lừng danh này qua đời đột ngột tại nhà riêng ở thị trấn Roxbury, bang Connecticut – Mỹ vào ngày 26/11 (giờ địa phương). Trước đó một ngày, ông đã tổ chức Lễ tạ ơn cùng bạn bè xung quanh.
Ưng Hoàng Phúc lên tiếng về tin đồn bỏ trốn sau khi lái xe gây tai nạn

Ưng Hoàng Phúc lên tiếng về tin đồn bỏ trốn sau khi lái xe gây tai nạn

Mới đây, ca sĩ Ưng Hoàng Phúc đã lên tiếng xác nhận có vụ va chạm giữa xe của anh và một xe bán tải. Tuy nhiên, anh cho biết, anh không bỏ trốn hay trốn tránh trách nhiệm sau tai nạn.
Phiên bản di động