Dược thiện cho bệnh nhân sau phẫu thuật

Sau phẫu thuật, đặc biệt là các cuộc mổ lớn và vừa, người bệnh thường lâm vào tình trạng suy nhược thần kinh, suy nhược cơ thể bởi nhiều lí do như: Trước mổ vốn không được cung cấp dinh dưỡng đầy đủ, trong mổ mất máu và tiêu hao năng lượng quá nhiều, sau mổ công năng các tạng phủ, đặc biệt là hệ thống tì vị hay bị rối loạn làm ảnh hưởng không nhỏ đến việc tiêu hoá thức ăn và hấp thu các chất dinh dưỡng, ngoài ra tình trạng nhiễm khuẩn, trạng thái căng thẳng thần kinh do đau đớn và mất ngủ cũng góp phần quan trọng tạo nên sự suy nhược.
Bởi vậy, ngoài thuốc men và dịch thể các loại, việc nuôi dưỡng người bệnh bằng đường ăn uống có ý nghĩa hết sức quan trọng. Tuy nhiên, vấn đề là ở chỗ cần lựa chọn thức ăn gì và cách thức sử dụng như thế nào cho phù hợp và đạt được hiệu quả cao.

Trong y học cổ truyền, có một phương thức nuôi dưỡng bệnh nhân sau mổ rất độc đáo, đó là các món ăn - bài thuốc (dược thiện). Dựa trên cơ sở “biện chứng luận trị” đối với từng người bệnh, với cấu trúc phối hợp hài hoà giữa thực phẩm và dược phẩm, biện pháp này không những cung cấp năng lượng và các chất dinh dưỡng cho cơ thể người bệnh mà còn có tác dụng hỗ trợ tích cực cho trị liệu. Dưới đây, xin được giới thiệu một số công thức điển hình để độc giả có thể tham khảo và vận dụng.

Với các trường hợp suy nhược và thiếu máu

Bài 1: Hoàng kì 12g, thịt gà 25g, gạo tẻ 50g, gia vị vừa đủ. Hoàng kì rửa sạch, sắc kĩ 2 lần bỏ bã lấy nước; thịt gà rửa sạch, thái chỉ; hai thứ đem ninh với gạo thành cháo, chế thêm gia vị, ăn nóng. Công dụng: ích khí cố biểu, ôn trung bổ hư, giúp cho cơ thể nâng cao năng lực miễn dịch và làm tăng khả năng tạo máu.

Bài 2: Bột nhân sâm 3g, gạo tẻ 50g, thịt lợn nạc 25g, gia vị vừa đủ. Thịt lợn rửa sạch, thái chỉ, đem ninh với gạo thành cháo, khi chín cho bột nhân sâm và gia vị vừa đủ, ăn nóng. Công dụng: Đại bổ nguyên khí, bổ tì ích phế, sinh tân dịch và an thần, làm tăng sức đề kháng của cơ thể và giúp tuỷ xương tăng sinh hồng cầu.

Bài 3: Kỉ tử 12g, đại táo 5 quả, trứng gà 2 quả, đường trắng lượng vừa đủ. Đại táo rửa sạch, bỏ hạt, đem sắc kĩ cùng với kỉ tử, khi được đập trứng gà vào quấy đều, chế thêm một chút đường trắng, ăn nóng. Công dụng: Bổ hư nhược, ích khí huyết, kiện tì vị, dưỡng can thận, dùng rất tốt cho những bệnh nhân thiếu máu sau phẫu thuật.

Dược thiện cho bệnh nhân sau phẫu thuật

Bài 4: Hoàng kì 12g, chim cút 2 con, một ít rượu vang và gia vị vừa đủ. Chim cút làm thịt, bỏ lông và nội tạng, rửa sạch; hoàng kì thái phiến cho vào trong bụng chim cùng với gia vị rồi đem hấp cách thuỷ, ăn nóng. Công dụng: ích khí bổ tì, tư bổ ngũ tạng, dùng rất tốt cho những người bệnh thiếu máu và suy nhược cơ thể.

Bài 5: Đông trùng hạ thảo 5g, gà ác 1 con (nặng chừng 500g), hành, gừng tươi và gia vị vừa đủ. Gà ác làm thịt, bỏ lông và nội tạng, rửa sạch và chặt miếng, ướp gia vị rồi đem hầm nhừ với đông trùng hạ thảo, khi chín chế thêm gia vị, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: Bổ phế ích thận, bổ huyết dưỡng huyết.

Với trường hợp mệt mỏi, chán ăn

Thông thường sau khi trải qua một cuộc mổ, người bệnh thường có cảm giác chán ăn, mệt mỏi do nhiều nguyên nhân khác nhau hoặc vì phẫu thuật trực tiếp ở đường tiêu hoá hoặc vì đau đớn và căng thẳng thần kinh hoặc có rối loạn thứ phát công năng các tạng phủ... Theo dinh dưỡng học cổ truyền, nguyên tắc chung là phải ăn nhẹ, chia ăn nhiều lần trong ngày, thức ăn phải dễ tiêu và ấm áp. Có thể áp dụng một số món dược thiện sau đây:

Bài 1: Bột kê nội kim 1g, trứng gà nửa quả, gạo tẻ 25g, gia vị vừa đủ. Gạo vo sạch cho vào nồi ninh thành cháo rồi đập trứng quấy đều, cho bột kê nội kim vào, chế đủ gia vị, ăn nóng. Công dụng: Kiện tì vị, tiêu tích trệ, kích thích tiêu hoá, dùng thích hợp cho những bệnh nhân chán ăn, bụng đầy chướng, chậm tiêu.

Bài 2: Cá diếc 1 con, sa nhân 0,5g, hành, gừng tươi và gia vị vừa đủ. Sa nhân tán bột; cá diếc làm sạch, bỏ nội tạng, rán qua rồi đem kho với một lượng nước vừa đủ cùng với bột sa nhân, khi chín chế thêm gia vị, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: Tiêu thực khai vị, hành khí hoá thấp, ôn vị chỉ nôn nấc.

Bài 3: Hồng táo 10 quả, vỏ quýt tươi 10g hoặc trần bì 5g. Hồng táo rửa sạch, bỏ hạt, bỏ cùng vỏ quýt vào hãm với nước sôi trong bình kín, sau chứng 20 phút thì dùng được, uống thay trà trong ngày. Công dụng: Kiện tì tiêu thực, dùng làm đồ giải khát để kích thích tiêu hoá.

Bài 4: Sơn tra 10g, gạo tẻ 50g. Sơn tra sao cho đến khi vỏ ngoài vàng sẫm rồi đem sắc kĩ lấy nước bỏ bã, dùng nước sắc này ninh với gạo thành cháo, chế thêm muối hoặc đường đỏ, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: Kiện tì tiêu thực, dùng cho bệnh nhân chán ăn, đầy bụng, chậm tiêu. Những người bị viêm loét dạ dày, tá tràng không được dùng bài này.

Bài 5: Hoài sơn tươi (củ mài tươi) 50g, gạo tẻ 50g, đường đỏ lượng vừa đủ. Củ mài gọt bỏ vỏ, thái miếng, đem ninh với gạo tẻ thành cháo đặc, chế thêm đường đỏ, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: Bổ tì, ích phế, dưỡng thận, là loại cháo rất dễ ăn và dễ tiêu.

Với trường hợp mất ngủ, căng thẳng thần kinh

Bài 1: Tim lợn 1 quả nhỏ, nhân sâm 5g, đương quy 10g. Tim lợn làm sạch, bổ đôi, các vị thuốc thái vụn cho vào bên trong quả tim, chế đủ gia vị rồi đem hấp cách thuỷ chừng 3 giờ, ăn nóng. Công dụng: Kiện tì dưỡng tâm, bổ huyết an thần, dùng rất tốt cho những bệnh nhân mất ngủ, suy nhược tinh thần nặng sau phẫu thuật.

Bài 2: Viễn chí 30g, hạt sen 15g, gạo tẻ 50g. Viễn chí bỏ ruột sao thơm, hạt sen đập vụn, hai thứ đem nấu với gạo thành cháo, chế thêm đường đỏ, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: Kiện tì dưỡng tâm, an thần.

Bài 3: Long nhãn tươi 500g, đường trắng 50g. Long nhãn bỏ vỏ và hạt cho vào nồi, bỏ đường trắng, đun nhỏ lửa, đảo đều tay cho đến khi long nhãn chuyển màu nâu đen, để thật nguội rồi cho vào lọ kín dùng dần, mỗi ngày ăn 2 lần, mỗi lần 5 cái long nhãn. Công dụng: Dưỡng tâm an thầnn

BS Hoàng Khánh Toàn

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Người đi tiêm vắc xin phòng COVID-19 cần biết những điều này

Người đi tiêm vắc xin phòng COVID-19 cần biết những điều này

Bộ Y tế và UNICEF Việt Nam phối hợp thực hiện video clip truyền thông cho người đi tiêm vắc xin phòng COVID-19
Sữa Non Alpha Lipid, thực phẩm bổ sung Alpha Lipid

Sữa Non Alpha Lipid, thực phẩm bổ sung Alpha Lipid

Hiện nay tình trạng thực phẩm sử dụng hóa chất, thực phẩm bẩn tràn lan trên thị trường đang đe dọa sức khỏe của chúng ta hàng ngày, các loại bệnh tật gia tăng đồng thời mọi người lạm dụng thuốc kháng sinh dẫn đến tình trạng kháng kháng sinh.
Vấn đề của hệ tim mạch

Vấn đề của hệ tim mạch

Trong kì trước chúng ta tìm hiểu về cấu tạo của hệ tim mạch. Kì này sẽ cùng tìm hiểu xem chức năng của hệ tim mạch, vòng tuần hoàn trong cơ thể và chu kì tim là gì?...
Bệnh viện Đa khoa Lâm Hoa tỉnh Thái Bình: Thực hiện nghiêm xét nghiệm test nhanh, phát hiện kịp thời 3 ca lây nhiễm SARS-CoVi 2

Bệnh viện Đa khoa Lâm Hoa tỉnh Thái Bình: Thực hiện nghiêm xét nghiệm test nhanh, phát hiện kịp thời 3 ca lây nhiễm SARS-CoVi 2

Thông tin từ Bệnh viện Đa khoa Lâm Hoa, tỉnh Thái Bình cho biết: Ngay từ đầu tháng 5/2021, khi bệnh dịch Covid - 19 lần thứ 4 xâm nhập lây nhiễm vào hệ thống các bệnh viện, Bệnh viện Đa khoa Lâm Hoa, tỉnh Thái Bình đã triển khai một loạt biện pháp mạnh nhằm ngăn chặn bệnh dịch từ bên ngoài lây nhiễm xâm nhập vào bệnh viện, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho bệnh nhân và người thân tới thăm và chăm sóc.
Vấn nạn “rác khẩu trang” và một số giải pháp xử lí

Vấn nạn “rác khẩu trang” và một số giải pháp xử lí

Trong giai đoạn phòng chống đại dịch Covid-19, nhất là khi dịch đang bùng phát mạnh ở nước ta như hiện nay, mọi người dân không được lơ là và luôn ý thức rằng, đeo khẩu trang trước hết là để bảo vệ bản thân, phòng chống độc hại, lây nhiễm, đồng thời góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Vì thế, Bộ Y tế thường xuyên kêu gọi người dân cả nước thực hiện nghiêm túc khuyến cáo “5K”. Đó là: “Khẩu trang - Khử khuẩn - Khoảng cách - Không tập trung - Khai báo y tế”.

Tin khác

Đại diện Bộ Y tế: Chỉ cấp phép khi vaccine có đầy đủ dữ liệu khoa học

Đại diện Bộ Y tế: Chỉ cấp phép khi vaccine có đầy đủ dữ liệu khoa học
Việc cấp phép khẩn cấp cho một loại vaccine phòng COVID-19 là điều cần thiết, tuy nhiên tất cả phải trên nguyên tắc đầy đủ các dữ liệu về mặt khoa học.

Vinamilk khởi động chiến dịch “Bạn khỏe mạnh, Việt Nam khỏe mạnh”

Vinamilk khởi động chiến dịch “Bạn khỏe mạnh, Việt Nam khỏe mạnh”
Ngày 22/6, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) chính thức khởi động chiến dịch “Bạn khỏe mạnh, Việt Nam khỏe mạnh”. Đây là chiến dịch cộng đồng đặc biệt được Vinamilk thực hiện, với sự đồng hành của Trung tâm Sản xuất và Phát triển Nội dung số (VTV Digital), để lan tỏa thông điệp về sức khỏe và lối sống khỏe mạnh, đặc biệt trong bối cảnh cả nước đang nỗ lực để vượt qua đại dịch Covid-19.

Nam giáo viên 26 tuổi ở Đông Anh - Hà Nội tử vong sau 39 giờ tiêm vaccine phòng Covid-19

Nam giáo viên 26 tuổi ở Đông Anh - Hà Nội tử vong sau 39 giờ tiêm vaccine phòng Covid-19
Sau khi tiêm vaccine Covid-19 tại Trạm y tế xã Nam Hồng (Đông Anh, Hà Nội) sáng 20-6, anh T.H.L (26 tuổi) vẫn bình thường nhưng đến tối hôm sau thì xuất hiện co giật và sau đó tử vong, dù trước đó không có bệnh lý gì.

Tiền Giang bệnh nhân Covid-19 tử vong, mắc nhiều bệnh mãn tính

Tiền Giang bệnh nhân Covid-19 tử vong, mắc nhiều bệnh mãn tính
Sở Y tế tỉnh Tiền Giang thông tin, đã có trường hợp bệnh nhân Covid-19 tử vong đầu tiên tại tỉnh này vào ngày 21/6/2021. Bệnh nhân mang mã số BN11793, tên Tr.T.L, sinh năm 1960, ngụ tại khu phố 3, phường 9, thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang.

Bắc Ninh tiếp nhận vaccine Covid-19 qua các kênh của Chính phủ

Bắc Ninh tiếp nhận vaccine Covid-19 qua các kênh của Chính phủ
Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh Vương Quốc Tuấn cho biết, tỉnh Bắc Ninh sẽ tiếp cận nguồn vaccine Covid-19 qua 3 kênh của Chính phủ.

Tiền Giang: Chương trình hiến máu nhân đạo “Mùa hè nhân ái, giữ nhịp đập trái tim”.

Tiền Giang: Chương trình hiến máu nhân đạo “Mùa hè nhân ái, giữ nhịp đập trái tim”.
Trong tình hình dịch bệnh Covid-19 đang bùng phát trên diện rộng, những giọt máu thiện nguyện rất có ý nghĩa. Nó không chỉ góp phần để bổ sung lượng máu dự trữ ở các bệnh viện đang ở mức thấp mà còn thể hiện tinh thần tương thân, tương ái, sự chung tay phòng chống dịch bệnh.
Xem thêm
Đại diện Bộ Y tế: Chỉ cấp phép khi vaccine có đầy đủ dữ liệu khoa học

Đại diện Bộ Y tế: Chỉ cấp phép khi vaccine có đầy đủ dữ liệu khoa học

Việc cấp phép khẩn cấp cho một loại vaccine phòng COVID-19 là điều cần thiết, tuy nhiên tất cả phải trên nguyên tắc đầy đủ các dữ liệu về mặt ...
Vinamilk khởi động chiến dịch “Bạn khỏe mạnh, Việt Nam khỏe mạnh”

Vinamilk khởi động chiến dịch “Bạn khỏe mạnh, Việt Nam khỏe mạnh”

Ngày 22/6, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) chính thức khởi động chiến dịch “Bạn khỏe mạnh, Việt Nam khỏe mạnh”. Đây là chiến dịch cộng đồng đặc ...
Nam giáo viên 26 tuổi ở Đông Anh - Hà Nội tử vong sau 39 giờ tiêm vaccine phòng Covid-19

Nam giáo viên 26 tuổi ở Đông Anh - Hà Nội tử vong sau 39 giờ tiêm vaccine phòng Covid-19

Sau khi tiêm vaccine Covid-19 tại Trạm y tế xã Nam Hồng (Đông Anh, Hà Nội) sáng 20-6, anh T.H.L (26 tuổi) vẫn bình thường nhưng đến tối hôm sau ...
Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lão thính là một vấn đề về sức khỏe phổ biến ở người cao tuổi nhưng lại không được quan tâm đúng ...
Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Theo quy luật tự nhiên, sự phát triển của con người tới khoảng 25 tuổi thì dừng lại, sau đó chuyển dần sang xu hướng thoái hóa. Đã là quy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Top 3 thực phẩm gây tăng cân mất kiểm soát

Top 3 thực phẩm gây tăng cân mất kiểm soát

Khoai tây chiên, gà rán, bánh donuts là những thực phẩm có thể gây tăng cân mất kiểm soát. Kể cả với những người không quá quan trọng việc giảm ...
Cần lưu ý khi ăn 6 loại thực phẩm bổ dưỡng này để tránh gây hại cho cơ thể

Cần lưu ý khi ăn 6 loại thực phẩm bổ dưỡng này để tránh gây hại cho cơ thể

Một số loại thức ăn được xếp vào hàng "siêu thực phẩm" bởi hàm lượng giá trị dinh dưỡng cao mà chúng mang đến cho cơ thể con người. Tuy ...
Mướp đắng và những lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe

Mướp đắng và những lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe

Bổ sung mướp đắng vào thực đơn ăn uống giúp giảm lượng Cholesterol, tăng cường miễn dịch, bổ gan... đây cũng là thực phẩm giàu chất xơ và Vitamin K ...
Phiên bản di động