Dược thiện cho bệnh nhân sau phẫu thuật

Sau phẫu thuật, đặc biệt là các cuộc mổ lớn và vừa, người bệnh thường lâm vào tình trạng suy nhược thần kinh, suy nhược cơ thể bởi nhiều lí do như: Trước mổ vốn không được cung cấp dinh dưỡng đầy đủ, trong mổ mất máu và tiêu hao năng lượng quá nhiều, sau mổ công năng các tạng phủ, đặc biệt là hệ thống tì vị hay bị rối loạn làm ảnh hưởng không nhỏ đến việc tiêu hoá thức ăn và hấp thu các chất dinh dưỡng, ngoài ra tình trạng nhiễm khuẩn, trạng thái căng thẳng thần kinh do đau đớn và mất ngủ cũng góp phần quan trọng tạo nên sự suy nhược.
Bởi vậy, ngoài thuốc men và dịch thể các loại, việc nuôi dưỡng người bệnh bằng đường ăn uống có ý nghĩa hết sức quan trọng. Tuy nhiên, vấn đề là ở chỗ cần lựa chọn thức ăn gì và cách thức sử dụng như thế nào cho phù hợp và đạt được hiệu quả cao.

Trong y học cổ truyền, có một phương thức nuôi dưỡng bệnh nhân sau mổ rất độc đáo, đó là các món ăn - bài thuốc (dược thiện). Dựa trên cơ sở “biện chứng luận trị” đối với từng người bệnh, với cấu trúc phối hợp hài hoà giữa thực phẩm và dược phẩm, biện pháp này không những cung cấp năng lượng và các chất dinh dưỡng cho cơ thể người bệnh mà còn có tác dụng hỗ trợ tích cực cho trị liệu. Dưới đây, xin được giới thiệu một số công thức điển hình để độc giả có thể tham khảo và vận dụng.

Với các trường hợp suy nhược và thiếu máu

Bài 1: Hoàng kì 12g, thịt gà 25g, gạo tẻ 50g, gia vị vừa đủ. Hoàng kì rửa sạch, sắc kĩ 2 lần bỏ bã lấy nước; thịt gà rửa sạch, thái chỉ; hai thứ đem ninh với gạo thành cháo, chế thêm gia vị, ăn nóng. Công dụng: ích khí cố biểu, ôn trung bổ hư, giúp cho cơ thể nâng cao năng lực miễn dịch và làm tăng khả năng tạo máu.

Bài 2: Bột nhân sâm 3g, gạo tẻ 50g, thịt lợn nạc 25g, gia vị vừa đủ. Thịt lợn rửa sạch, thái chỉ, đem ninh với gạo thành cháo, khi chín cho bột nhân sâm và gia vị vừa đủ, ăn nóng. Công dụng: Đại bổ nguyên khí, bổ tì ích phế, sinh tân dịch và an thần, làm tăng sức đề kháng của cơ thể và giúp tuỷ xương tăng sinh hồng cầu.

Bài 3: Kỉ tử 12g, đại táo 5 quả, trứng gà 2 quả, đường trắng lượng vừa đủ. Đại táo rửa sạch, bỏ hạt, đem sắc kĩ cùng với kỉ tử, khi được đập trứng gà vào quấy đều, chế thêm một chút đường trắng, ăn nóng. Công dụng: Bổ hư nhược, ích khí huyết, kiện tì vị, dưỡng can thận, dùng rất tốt cho những bệnh nhân thiếu máu sau phẫu thuật.

Dược thiện cho bệnh nhân sau phẫu thuật

Bài 4: Hoàng kì 12g, chim cút 2 con, một ít rượu vang và gia vị vừa đủ. Chim cút làm thịt, bỏ lông và nội tạng, rửa sạch; hoàng kì thái phiến cho vào trong bụng chim cùng với gia vị rồi đem hấp cách thuỷ, ăn nóng. Công dụng: ích khí bổ tì, tư bổ ngũ tạng, dùng rất tốt cho những người bệnh thiếu máu và suy nhược cơ thể.

Bài 5: Đông trùng hạ thảo 5g, gà ác 1 con (nặng chừng 500g), hành, gừng tươi và gia vị vừa đủ. Gà ác làm thịt, bỏ lông và nội tạng, rửa sạch và chặt miếng, ướp gia vị rồi đem hầm nhừ với đông trùng hạ thảo, khi chín chế thêm gia vị, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: Bổ phế ích thận, bổ huyết dưỡng huyết.

Với trường hợp mệt mỏi, chán ăn

Thông thường sau khi trải qua một cuộc mổ, người bệnh thường có cảm giác chán ăn, mệt mỏi do nhiều nguyên nhân khác nhau hoặc vì phẫu thuật trực tiếp ở đường tiêu hoá hoặc vì đau đớn và căng thẳng thần kinh hoặc có rối loạn thứ phát công năng các tạng phủ... Theo dinh dưỡng học cổ truyền, nguyên tắc chung là phải ăn nhẹ, chia ăn nhiều lần trong ngày, thức ăn phải dễ tiêu và ấm áp. Có thể áp dụng một số món dược thiện sau đây:

Bài 1: Bột kê nội kim 1g, trứng gà nửa quả, gạo tẻ 25g, gia vị vừa đủ. Gạo vo sạch cho vào nồi ninh thành cháo rồi đập trứng quấy đều, cho bột kê nội kim vào, chế đủ gia vị, ăn nóng. Công dụng: Kiện tì vị, tiêu tích trệ, kích thích tiêu hoá, dùng thích hợp cho những bệnh nhân chán ăn, bụng đầy chướng, chậm tiêu.

Bài 2: Cá diếc 1 con, sa nhân 0,5g, hành, gừng tươi và gia vị vừa đủ. Sa nhân tán bột; cá diếc làm sạch, bỏ nội tạng, rán qua rồi đem kho với một lượng nước vừa đủ cùng với bột sa nhân, khi chín chế thêm gia vị, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: Tiêu thực khai vị, hành khí hoá thấp, ôn vị chỉ nôn nấc.

Bài 3: Hồng táo 10 quả, vỏ quýt tươi 10g hoặc trần bì 5g. Hồng táo rửa sạch, bỏ hạt, bỏ cùng vỏ quýt vào hãm với nước sôi trong bình kín, sau chứng 20 phút thì dùng được, uống thay trà trong ngày. Công dụng: Kiện tì tiêu thực, dùng làm đồ giải khát để kích thích tiêu hoá.

Bài 4: Sơn tra 10g, gạo tẻ 50g. Sơn tra sao cho đến khi vỏ ngoài vàng sẫm rồi đem sắc kĩ lấy nước bỏ bã, dùng nước sắc này ninh với gạo thành cháo, chế thêm muối hoặc đường đỏ, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: Kiện tì tiêu thực, dùng cho bệnh nhân chán ăn, đầy bụng, chậm tiêu. Những người bị viêm loét dạ dày, tá tràng không được dùng bài này.

Bài 5: Hoài sơn tươi (củ mài tươi) 50g, gạo tẻ 50g, đường đỏ lượng vừa đủ. Củ mài gọt bỏ vỏ, thái miếng, đem ninh với gạo tẻ thành cháo đặc, chế thêm đường đỏ, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: Bổ tì, ích phế, dưỡng thận, là loại cháo rất dễ ăn và dễ tiêu.

Với trường hợp mất ngủ, căng thẳng thần kinh

Bài 1: Tim lợn 1 quả nhỏ, nhân sâm 5g, đương quy 10g. Tim lợn làm sạch, bổ đôi, các vị thuốc thái vụn cho vào bên trong quả tim, chế đủ gia vị rồi đem hấp cách thuỷ chừng 3 giờ, ăn nóng. Công dụng: Kiện tì dưỡng tâm, bổ huyết an thần, dùng rất tốt cho những bệnh nhân mất ngủ, suy nhược tinh thần nặng sau phẫu thuật.

Bài 2: Viễn chí 30g, hạt sen 15g, gạo tẻ 50g. Viễn chí bỏ ruột sao thơm, hạt sen đập vụn, hai thứ đem nấu với gạo thành cháo, chế thêm đường đỏ, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: Kiện tì dưỡng tâm, an thần.

Bài 3: Long nhãn tươi 500g, đường trắng 50g. Long nhãn bỏ vỏ và hạt cho vào nồi, bỏ đường trắng, đun nhỏ lửa, đảo đều tay cho đến khi long nhãn chuyển màu nâu đen, để thật nguội rồi cho vào lọ kín dùng dần, mỗi ngày ăn 2 lần, mỗi lần 5 cái long nhãn. Công dụng: Dưỡng tâm an thầnn

BS Hoàng Khánh Toàn

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Bệnh viện Đa khoa Sơn Tây thay khớp háng thành công cho cụ bà 101 tuổi

Bệnh viện Đa khoa Sơn Tây thay khớp háng thành công cho cụ bà 101 tuổi

Mới đây, Bệnh viện Đa khoa Sơn Tây đã phẫu thuật thay khớp háng thành công cho bệnh nhân nữ 101 tuổi có nhiều bệnh lý nền như: tim mạch, tăng huyết áp, thiếu máu và suy kiệt.
Món ăn bài thuốc tốt cho người cao tuổi bị bệnh tim

Món ăn bài thuốc tốt cho người cao tuổi bị bệnh tim

Theo thống kế của Bộ Y tế, hằng năm có khoảng 200.000 người tử vong vì bệnh tim mạch, chiếm 33% các ca tử vong, gấp 20 lần số tử vong do ung thư và gấp 10 lần số tử vong vì tai nạn giao thông. Hiện nay bệnh tim mạch vẫn đang là mối quan tâm hàng đầu của rất nhiều người, đặc biệt là người cao tuổi, vì biến chứng của bệnh rất nguy hiểm có thể gây tử vong nếu không điều trị kịp thời.
Hết gan nhiễm mỡ, ổn định men gan sau 1 tháng điều trị bằng Nam y

Hết gan nhiễm mỡ, ổn định men gan sau 1 tháng điều trị bằng Nam y

Gan là tạng lớn nhất cơ thể có chức năng quan trọng trong việc chuyển hóa các chất, giải độc. Gan rất dễ bị tổn thương bởi các loại virus, vi khuẩn, kí sinh trùng hay do thói quen uống rượu bia, sử dụng hóa chất, thuốc tân dược quá nhiều… Dựa trên những nền tảng về bệnh học và nguyên tắc điều trị bệnh gan, mật theo y học hiện đại, y học cổ truyền cùng với sự nghiên cứu về y học tự nhiên, quy luật sinh học, với nguồn tài nguyên thuốc Nam dồi dào, Nam y đã ứng dụng điều trị thành công cho nhiều trường hợp mắc các bệnh về gan mật…
Vì sao tập Dịch Cân Kinh chữa được bệnh nan y?

Vì sao tập Dịch Cân Kinh chữa được bệnh nan y?

Rất nhiều tác giả đã viết về Đạt Ma Dịch Cân Kinh hướng dẫn tập vẫy tay chữa được một số bệnh nan y, đã nêu tên tuổi cụ thể từng người, tập bao lâu và đã chữa được những bệnh nan y nào. Bài viết này chúng tôi chỉ giải thích tại sao “tập vẫy tay trong Dịch Cân Kinh của Tổ Sư Đạt Ma lại chữa được những bệnh nan y”, để trả lời câu hỏi mà các bạn đọc đã nêu ra.
Ứng phó với stress trong mùa dịch

Ứng phó với stress trong mùa dịch

Sợ hãi và lo lắng về một căn bệnh có thể gây ra cảm xúc và những phản ứng ở người lớn và trẻ em. Ngược lại, kiểm soát stress sẽ giúp cho chúng ta mạnh mẽ hơn và gia tăng sức đề kháng...

Tin khác

Vấn đề của hệ tim mạch

Vấn đề  của hệ tim mạch
Như vậy là chúng ta đã tìm hiểu về các bệnh lí van tim, bệnh lí cơ tim. Tiếp theo cùng tìm hiểu về các bệnh mạch máu, trước tiên sẽ là cái nhìn tổng quan về các bệnh lí mạch máu, sau đó sẽ tìm hiểu chi tiết một số bệnh lí hay gặp…

Công dụng hữu hiệu của trà tim sen trị mất ngủ cho người cao tuổi

Công dụng hữu hiệu của trà tim sen trị mất ngủ cho người cao tuổi
Mất ngủ là một căn bệnh phổ biến thường gặp ở người cao tuổi, gây nhiều hậu quả nghiêm trọng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống. Bên cạnh việc tập luyện thể dục thường xuyên, ăn uống đủ chất, sử dụng trà thảo dược cũng có hiệu quả cải thiện tình trạng mất ngủ. Trong số các loại thảo dược, trà tim sen được xem là vị thuốc điều trị mất ngủ, giúp lưu thông máu tốt và nhiều công dụng hữu ích khác.

Người cao tuổi cẩn trọng với những bệnh nguy hiểm thường gặp

Người cao tuổi cẩn trọng với những bệnh nguy hiểm thường gặp
Khi tuổi càng cao, nhiều chức năng của cơ thể bị suy giảm và sức khỏe yếu dần. Do đó, người cao tuổi dễ mắc bệnh và những bệnh mãn tính thường hay tái phát. Dưới đây là một số bệnh thường gặp ở người cao tuổi.

T&T Group trao tặng Hà Nội 1 triệu bộ kit xét nghiệm PCR COVID-19 trị giá 162 tỉ đồng

T&T Group trao tặng Hà Nội 1 triệu bộ kit xét nghiệm PCR COVID-19 trị giá 162 tỉ đồng
Ngày 17/9, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội đã tổ chức tiếp nhận 1 triệu bộ kit xét nghiệm Realtime RT-PCR trị giá 6 triệu Euro (tương đương 162 tỷ đồng) do Tập đoàn T&T Group của doanh nhân Đỗ Quang Hiển trao tặng nhằm hỗ trợ công tác phòng, chống dịch COVID-19 của Thủ đô.

Huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh thôi giãn cách xã hội từ ngày 17/9

Huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh thôi giãn cách xã hội từ ngày 17/9
Ổ dịch tại huyện Lương Tài (tỉnh Bắc Ninh) được kiểm soát, chính quyền Bắc Ninh quyết định xoá giãn cách xã hội toàn huyện theo Chỉ thị 19 từ 0 giờ ngày 17/9.

20 học viện Trường Quân sự Quân đoàn 4 từng là F0 làm tình nguyện viên tại Bệnh viện 175

20 học viện Trường Quân sự Quân đoàn 4 từng là F0 làm tình nguyện viên tại Bệnh viện 175
Ngày 16/9, Bệnh viện Quân y 175, TP Hồ Chí Minh tổ chức tiễn 15 bác sĩ, kỹ thuật viên tăng cường cho Bệnh viện điều trị Covid–19 quận Gò Vấp và tiếp nhận 20 học viên Trường Quân sự Quân đoàn 4 từng là F0 tình nguyện chăm sóc, phục vụ bệnh nhân tại Trung tâm điều trị Bệnh nhân Covid- 19, Bệnh viện Quân y 175.
Xem thêm
Bệnh viện Đa khoa Sơn Tây thay khớp háng thành công cho cụ bà 101 tuổi

Bệnh viện Đa khoa Sơn Tây thay khớp háng thành công cho cụ bà 101 tuổi

Mới đây, Bệnh viện Đa khoa Sơn Tây đã phẫu thuật thay khớp háng thành công cho bệnh nhân nữ 101 tuổi có nhiều bệnh lý nền như: tim mạch, tăng huyết áp, thiếu máu và suy kiệt.
T&T Group trao tặng Hà Nội 1 triệu bộ kit xét nghiệm PCR COVID-19 trị giá 162 tỉ đồng

T&T Group trao tặng Hà Nội 1 triệu bộ kit xét nghiệm PCR COVID-19 trị giá 162 tỉ đồng

Ngày 17/9, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội đã tổ chức tiếp nhận 1 triệu bộ kit xét nghiệm Realtime RT-PCR trị giá 6 triệu Euro (tương đương 162 tỷ đồng) do Tập đoàn T&T Group của doanh nhân Đỗ Quang Hiển trao tặng nhằm hỗ trợ công tác phòng, chống dịch COVID-19 của Thủ đô.
Huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh thôi giãn cách xã hội từ ngày 17/9

Huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh thôi giãn cách xã hội từ ngày 17/9

Ổ dịch tại huyện Lương Tài (tỉnh Bắc Ninh) được kiểm soát, chính quyền Bắc Ninh quyết định xoá giãn cách xã hội toàn huyện theo Chỉ thị 19 từ 0 giờ ngày 17/9.
Người cao tuổi cẩn trọng với những bệnh nguy hiểm thường gặp

Người cao tuổi cẩn trọng với những bệnh nguy hiểm thường gặp

Khi tuổi càng cao, nhiều chức năng của cơ thể bị suy giảm và sức khỏe yếu dần. Do đó, người cao tuổi dễ mắc bệnh và những bệnh mãn tính thường hay tái phát. Dưới đây là một số bệnh thường gặp ở người cao tuổi.
Cảnh báo các yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh ung thư đại trực tràng

Cảnh báo các yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh ung thư đại trực tràng

Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), ung thư đại trực tràng xếp thứ 3 trong số các bệnh ung thư phổ biến ở nam giới và xếp thứ hai ở nữ. Hầu hết bệnh ung thư đại trực tràng giai đoạn đầu có những dấu hiệu sớm nhưng không được chú ý. Vì vậy, nhiều trường hợp chẩn đoán, phát hiện bệnh khi đã tiến triển đến giai đoạn muộn, gây khó khăn trong việc điều trị, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh.
Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lão thính là một vấn đề về sức khỏe phổ biến ở người cao tuổi nhưng lại không được quan tâm đúng mức. Nghe kém không chỉ ảnh hưởng đến khả năng nghe mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý. Khoảng 90% người nghe kém cần sử dụng máy trợ thính nhưng chỉ gần 17% người cao tuổi hiện đang sử dụng máy.
Món ăn bài thuốc tốt cho người cao tuổi bị bệnh tim

Món ăn bài thuốc tốt cho người cao tuổi bị bệnh tim

Theo thống kế của Bộ Y tế, hằng năm có khoảng 200.000 người tử vong vì bệnh tim mạch, chiếm 33% các ca tử vong, gấp 20 lần số tử vong do ung thư và gấp 10 lần số tử vong vì tai nạn giao thông. Hiện nay bệnh tim mạch vẫn đang là mối quan tâm hàng đầu của rất nhiều người, đặc biệt là người cao tuổi, vì biến chứng của bệnh rất nguy hiểm có thể gây tử vong nếu không điều trị kịp thời.
Công dụng hữu hiệu của trà tim sen trị mất ngủ cho người cao tuổi

Công dụng hữu hiệu của trà tim sen trị mất ngủ cho người cao tuổi

Mất ngủ là một căn bệnh phổ biến thường gặp ở người cao tuổi, gây nhiều hậu quả nghiêm trọng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống. Bên cạnh việc tập luyện thể dục thường xuyên, ăn uống đủ chất, sử dụng trà thảo dược cũng có hiệu quả cải thiện tình trạng mất ngủ. Trong số các loại thảo dược, trà tim sen được xem là vị thuốc điều trị mất ngủ, giúp lưu thông máu tốt và nhiều công dụng hữu ích khác.
Cá lăng kho nước dừa ngon lạ miệng cho bữa cơm ngày thu sang

Cá lăng kho nước dừa ngon lạ miệng cho bữa cơm ngày thu sang

Món cá lăng kho nước dừa với thịt cá lăng dai ngọt, kho đậm vị nước dừa tươi, cay cay vị ớt tạo nên hương vị vô cùng thơm ngon, hấp dẫn. Món ăn này với cách làm đơn giản sẽ là một gợi ý tuyệt vời cho bữa cơm gia đình, vị ngon gấp bội khi ăn kèm với sung muối và cơm trắng trong tiết thu se se lạnh.
Phiên bản di động