Cần nhìn nhận dinh dưỡng là thành phần quan trọng trong chăm sóc toàn diện người bệnh cao tuổi

Tham dự hội nghị có PGS.TS.BS Lê Đình Thanh, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất; BS.CKII. Đỗ Thị Ngọc Diệp, Chủ tịch Hội Dinh dưỡng Thực phẩm TP. Hồ Chí Minh; cùng đại diện các khoa, phòng của bệnh viện và trường đại học trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh.

Phát biểu khai mạc hội nghị, PGS.TS.BS Lê Đình Thanh cho biết, già hóa dân số đang đặt ra những yêu cầu ngày càng lớn đối với hệ thống y tế. Người cao tuổi phải đối mặt với rất nhiều vấn đề sức khỏe như bệnh lý tim mạch và chuyển hóa; suy giảm khối lượng và sức mạnh cơ; giảm khả năng vận động; các rối loạn tiêu hóa và hấp thu; tình trạng suy yếu; nhiều bệnh lý mạn tính cùng tồn tại; cùng những thay đổi về nhu cầu cũng như khả năng đáp ứng dinh dưỡng.

PGS.TS.BS Lê Đình Thanh phát biểu tại hội nghị

Các vấn đề này không tồn tại riêng lẻ mà thường tác động qua lại với nhau. Khi người cao tuổi mắc bệnh, ăn uống kém, giảm vận động, mất khối cơ và suy yếu có thể xuất hiện đồng thời, từ đó làm cho việc chăm sóc và đáp ứng điều trị bệnh lý trở nên phức tạp hơn.

Với đặc thù người bệnh cao tuổi thường có nhiều bệnh lý phối hợp, công tác điều trị đòi hỏi sự tham gia của nhiều chuyên khoa và một cách tiếp cận toàn diện. Bên cạnh các tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị, việc nâng cao chất lượng chăm sóc dinh dưỡng cũng cần được quan tâm tương xứng.

PGS.TS.BS Lê Đình Thanh nhấn mạnh: “Chính trong bối cảnh đó, dinh dưỡng cần được nhìn nhận như một thành phần quan trọng của chăm sóc toàn diện người bệnh cao tuổi. Dinh dưỡng không chỉ là câu chuyện ‘người bệnh ăn được bao nhiêu’, mà còn là việc chúng ta có nhận diện được nguy cơ dinh dưỡng hay không; lựa chọn phương thức hỗ trợ phù hợp như thế nào; làm sao duy trì khối cơ và chức năng vận động; làm sao cải thiện khả năng dung nạp, hấp thu; và làm thế nào phối hợp dinh dưỡng với điều trị bệnh lý nền của từng người bệnh”.

Quang cảnh hội nghị

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận bốn nội dung báo cáo, gồm: “Quản lý nguy cơ tim mạch ở người cao tuổi suy yếu nặng: Vai trò của dinh dưỡng trong cải thiện kết quả điều trị” của BS.CKII. Nguyễn Văn Bé Hai, Trưởng khoa Nội Tim mạch, Bệnh viện Thống Nhất; “Quản lý suy giảm khối cơ xương ở bệnh nhân cao tuổi suy yếu nặng: Cập nhật thực hành lâm sàng” của BS.CKII. Đỗ Thị Ngọc Diệp; “Tối ưu dung nạp và hấp thu ở người cao tuổi suy yếu nặng: Dự phòng các rối loạn tiêu hóa” của TS.BS. Trần Quốc Cường, phụ trách Khoa Dinh dưỡng Lâm sàng, Bệnh viện Thống Nhất; “Dinh dưỡng tĩnh mạch tại nhà cho bệnh nhân suy yếu nặng: Cơ sở pháp lý và hướng dẫn thực hành” của BS.CKI. Nguyễn Đắc Nhân Tâm, phụ trách Khoa Ung bướu, Bệnh viện Thống Nhất.

Các nội dung trình bày tại hội nghị lần này được đánh giá là những vấn đề có mối liên hệ với nhau trong suốt quá trình điều trị và chăm sóc người bệnh cao tuổi. Đặc biệt, suy giảm khối cơ và chức năng vận động là vấn đề cần được quan tâm bên cạnh việc kiểm soát các bệnh lý nền. Đồng thời, một kế hoạch dinh dưỡng chỉ có thể phát huy hiệu quả khi phù hợp với khả năng dung nạp và hấp thu của người bệnh. Việc chương trình đề cập đến dinh dưỡng tĩnh mạch tại nhà cũng mở rộng góc nhìn từ chăm sóc trong bệnh viện đến tính liên tục của chăm sóc sau xuất viện.

BS.CKII. Đỗ Thị Ngọc Diệp báo cáo tại hội nghị

BS.CKII. Đỗ Thị Ngọc Diệp, Chủ tịch Hội Dinh dưỡng Thực phẩm TP. Hồ Chí Minh, cho biết, ở nước ta, bên cạnh những người cao tuổi khỏe mạnh, cũng có nhiều người cao tuổi bị suy yếu, trong đó một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu là suy dinh dưỡng. Trung bình, người cao tuổi mắc ba bệnh lý, có người mắc đến 10 bệnh lý. Ở các bệnh viện tuyến cuối, trung bình một người cao tuổi đến khám, điều trị từ 8 đến 12 bệnh. Chính vì vậy, đối với người cao tuổi mắc bệnh mạn tính, cần có sự can thiệp điều trị tốt nhất, tích hợp và toàn diện.

Theo BS. Diệp, hội nghị lần này hướng đến ba mục tiêu chính: nâng cao nhận thức của nhân viên y tế và cộng đồng về vai trò của dinh dưỡng; cập nhật kiến thức về hiệu quả can thiệp dinh dưỡng và vai trò của các chất dinh dưỡng đối với khối cơ; qua đó giúp người cao tuổi cải thiện sức khỏe, tuổi thọ, chất lượng sống và khả năng phục hồi khi mắc các bệnh lý làm tăng nguy cơ suy yếu. Việc cung cấp không đủ chất dinh dưỡng hoặc hiểu chưa đúng về can thiệp dinh dưỡng có thể dẫn đến suy dinh dưỡng, mất cơ, làm gia tăng mức độ suy yếu và tiến tới suy mòn.

TS.BS. Trần Quốc Cường, phụ trách Khoa Dinh dưỡng Lâm sàng, Bệnh viện Thống Nhất, chia sẻ, suy dinh dưỡng là vấn đề phổ biến, đặc biệt ở người bệnh điều trị nội trú. Tình trạng này có thể khiến người bệnh chậm lành vết thương, khó hồi phục, tăng nguy cơ bội nhiễm trong bệnh viện, kéo dài thời gian nằm viện, tăng tỷ lệ tử vong và giảm chất lượng sống. Do đó, sàng lọc và đánh giá tình trạng dinh dưỡng giữ vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm người bệnh có nguy cơ để can thiệp phù hợp.

PGS.TS.BS Lê Đình Thanh tặng hoa các báo cáo viên của hội nghị

Đánh giá về nội dung hội nghị, PGS.TS.BS Lê Đình Thanh cho rằng, hội nghị lần này được xây dựng khá toàn diện, thiết thực và có sự liên kết chặt chẽ với những vấn đề thường gặp trong chăm sóc người cao tuổi suy yếu. “Tôi hy vọng rằng, sau hội nghị ngày hôm nay, mỗi nhân viên y tế chúng ta sẽ dành thêm sự quan tâm cho dinh dưỡng của người bệnh. Khi thăm khám một người bệnh cao tuổi, bên cạnh bệnh lý chính, chúng ta hãy quan tâm thêm một chút đến việc người bệnh có đang ăn uống đầy đủ hay không; có nguy cơ suy dinh dưỡng hay không; khối cơ và khả năng vận động đang như thế nào, có những khó khăn gì về tiêu hóa và hấp thu; và liệu người bệnh có cần được hỗ trợ dinh dưỡng sớm hay không. Nếu sự quan tâm đó trở thành một phần thường quy trong thực hành của mỗi bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên y tế, tôi tin rằng chúng ta sẽ từng bước nâng cao hơn nữa chất lượng chăm sóc toàn diện cho người bệnh cao tuổi”.