Công an huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định: Có hay không việc hình sự hóa quan hệ dân sự?

Cho vay – gán nợ và tấm sập gỗ “tội đồ”

Bị can của vụ án này gồm: Ông Bùi Văn Động (bố), Bùi Văn Duy và Bùi Văn Dũng là 3 bố con. Các bị can đều có hộ khẩu thường trú tại đội 13, xã Trực Đạo.

Theo đơn và trình bày của chị Vũ Thị Hiên (vợ bị can Duy): Năm 2018, ông Động có cho vợ chồng chị Ngô Thị Lan (chồng là Quang) ở đội 5 (cùng xã) vay 150 triệu đồng làm vốn kinh doanh.

Đến đầu năm 2019, vợ chồng chị Lan không có khả năng trả nợ như cam kết, nên anh Quang đã gọi điện thỏa thuận gán nợ cho ông Động bộ sập gỗ lim trị giá 100 triệu đồng, còn nợ lại 50 triệu đồng. Sau này, có giấy viết tay kèm theo (bộ sập gồm 2 tấm). Tuy nhiên, khi ông Động chưa kịp lấy tài sản gán nợ về, thì chị Lan và anh Quang đã bỏ đi khỏi địa phương.

Bà Phạm Thị Khánh, vợ ông Cần trao đổi với phóng viên

Được biết, chị Lan, anh Quang nợ khá nhiều người trong xã. Trong đó, vợ chồng chị Lan bán nhà cho bà Đông trừ nợ; có vay tiền gia đình ông Đoàn Văn Cần (bên cạnh nhà chị Lan).

Đỉnh điểm sự việc, vào khoảng 21h30 ngày 15/3/2019, ông Động đang ngồi uống nước, có một người xuống gọi: “Bác Động ơi, nhà cái Lan Quang nó đang mở cửa bắt đồ đấy, bác lên mà xem”.

Ông Động gọi điện cho 2 con trai là Dũng và Duy lên nhà anh Quang. Thấy nhà anh Quang đang mở cửa cho cô Dinh Đệ (người cùng xã) lấy một bộ bàn ghế sa lông đưa lên xe đẩy chở về nhà. Cùng lúc, gia đình ông Đoàn Văn Cần đang đẩy tấm sập gỗ (đã gán nợ cho gia đình ông Động) khỏi nhà.

Thấy gia đình ông Cần di chuyển tài sản đã được vợ chồng chị Lan gán nợ cho mình, ba bố con ông Động và gia đình ông Cần đa xảy ra to tiếng qua lại, nhưng không có xô xát, đánh nhau.

Ngay lúc đó, Công an xã Trực Đạo có mặt, yêu cầu bố con ông Động chở sập về UBND xã giải quyết. Ông Động trình bày đây là tài sản đã được vợ chồng chị Lan gán nợ cho mình và đề nghị với Công an xã được mang về nhà nhưng không được chấp thuận.

Cũng theo chị Hiên: “Khoảng 7h sáng (16/3/2019), vợ chồng cô Đông xuống nhà nói chuyện với bố, mẹ chồng tôi rằng: Cô chú lên lấy nốt tấm sập và 2 cái chân sập về để chúng cháu còn dọn nhà mở hàng cắt tóc”. Nghe vậy, ông Động bảo hai con trai là Duy và anh Dũng lên đẩy nốt tấm sập về nhà.

Bất ngờ, khoảng 19h cùng ngày, Công an huyện Trực Ninh ập tới nhà đọc lệnh bắt giữ người khẩn cấp, vì vi phạm Điều 170 Bộ luật Hình sự đối với 3 bố con ông Động. Đồng thời, thực hiện lệnh khám nhà nhưng không phát hiện được gì bất thường.

Việc 3 bố con ông Động bị bắt khẩn cấp và tạm giam cho đến ngày hôm nay đã gây xôn xao và bất bình cho gia đình và người dân địa phương. Ông Phạm Ngọc Sáng, nguyên Chủ tịch UBND xã Trực Đạo, cho biết: “Tôi đang ăn cơm, nghe ầm ầm xe cộ, rồi thấy rất đông công an khám nhà ông Động, tôi không thể hiểu nổi nhà này buôn heroin hay giết người mà cần một lực lượng đông công an đến vậy? Bao vây các ngả. Tôi đã nói với mấy anh công an: Nói thật với các anh, người dân suốt ngày đêm vợ chồng con cái làm lụng vất vả, tay áo lúc nào cũng xắn lên đến tận vai, có tý tiền cho vay mà giờ lại thành mắc tội thế này… Còn cái ông mắc nợ, vay không trả, sao các anh không đến bắt, lại đi bắt người dân vô tội?”.

Công an huyện Trực Ninh nói gì?

Tại buổi làm việc với nhóm PV, Đội trưởng Đội cảnh sát Hình sự CA huyện Trực Ninh Trịnh Trường Sơn chỉ cung cấp thông tin về diễn biến vụ việc.

Đội trưởng Trịnh Trường Sơn làm việc với phóng viên

Theo đó, Đội trưởng Sơn cho hay: Ngày 15/3/2019, ông Cần có đến nhà chị Đông để lấy chiếc sập. Do không biết chị Lan, anh Quang có sự thỏa thuận gì với ông Cần về việc gán nợ chiếc sập nên em dâu (chị Lan/Vinh) đã gọi điện báo cho công an xã đến để giữ chiếc sập lại. Chiếc sập này gia đình chị Lan, anh Quang đã bán cho ông Cần “qua trao đổi bằng điện thoại”.

Trong lúc anh Hội (em ông Cần) vận chuyển chiếc sập này về trụ sở UBND xã, đến ngang đường thì bố con ông Động đến. Ông Động đã hô 2 người con của mình vào lấy chiếc sập đó chở về nhà.

Đội trưởng Sơn tiếp tục: Lúc xảy ra giằng co, con của ông Động đã dùng 2 thanh mài dao để đe dọa những người thân của ông Cần bằng cách đập vào càng xe bò và nói “đứa nào lấy tao đánh chết”.

Tối 15/3/2019, Công an xã có xuống nhà ông Động để vận động gia đình ông mang trả lại tấm sập về UBND xã để chính quyền xác minh. Tuy nhiên, ông Động không mang trả mà ngày hôm sau (16/3) lại đến nhà chị Đông để lấy tấm sập còn lại.

Cơ quan công an huyện Trực Ninh đã tiến hành bắt giữ khẩn cấp 3 bố con ông Bùi Văn Động vì đã có hành vi và “Chiếm đoạt tài sản”, phạm Điều 170 Bộ luật Hình sự. Sau đó, tiếp tục khởi tố bổ sung tội “Chống người thi hành công vụ”. Hiện đã có kết luận điều tra và chuyển Viện kiểm sát thụ lý.

Đến đây, việc xác định sập gỗ này được chị Lan, anh Quang gán nợ cho ai, là tài sản của ai đã trở nên mâu thuẫn(!?). Trong khi, cả gia đình ông Động và ông Cần đều xác nhận chị Lan, anh Quang đã gọi điện gán nợ cho gia đình mình. Việc gán nợ cho gia đình ông Động tiếp tục được anh Quang hoàn thiện thủ tục bằng Giấy xác nhận gán nợ cho nhà ông Động vào ngày 17/3/2019. Đối với gia đình ông Cần, đến nay, chưa có bất cứ cơ sở nào khẳng định việc gán nợ ngoài lời khai do anh Quang gán nợ qua điện thoại 80 triệu đồng.

Không tranh chấp, không đe dọa

Để làm rõ hành vi đe dọa của con ông Động, chúng tối đã tiếp xúc với bà Phạm Thị Khánh, vợ ông Cần (ông Cần vắng nhà). Bà Khánh tường thuật: Hôm đó, ông Cần và chú em có sang nhà chị Lan/Quang để lấy chiếc sập về, nhưng đang đưa về nhà thì gia đình ông Động có đến và nói rằng đó là chiếc sập nhà Lan/Quang đã gán nợ cho gia đình tôi.

Thấy ông Động nói vậy nên chú Hội không có ý kiến gì và đưa chiếc xe bò chở tấm sập đó cho gia đình ông Động kéo về nhà. Sáng hôm sau, ông nhà tôi xuống nhà ông Động lấy chiếc xe về, hai bên ngồi uống nước và trò chuyện vui vẻ.

Bà Khánh khẳng định, tôi là người đứng đó, không có chuyện gia đình ông Động đe dọa hay dùng bất kỳ hung khí nào để cưỡng chế nhà tôi lấy tấm sập. Gia đình chúng tôi không có đơn từ nào để tố giác hay khiếu kiện gia đình ông Động.

Đặc biệt, ông Cần có giấy xác nhận không tranh chấp gì đối với tấm sập “tội đồ” này với gia đình ông Động.

Còn chị Lan (em dâu anh Quang) cho biết: Chúng tôi được anh chị Lan/Quang nhờ trông coi tài sản và giao tài sản gán nợ cho mọi người. Ai đến lấy tài sản đều phải có thống nhất với anh chị tôi. Nếu người đó có giấy tờ thì tôi cho lấy tài sản, nợ thì chúng tôi phải trả chứ có tranh chấp gì đâu.

Như vậy, bố con ông Cần đã chiếm đoạt tài sản của ai? Cơ sở nào xác định bố con ông Động chiếm đoạt tài sản? Hành vi con ông Động đã dùng 2 thanh mài dao để đe dọa những người thân của ông Cần đã được bị can đe dọa ai, đe dọa như thế nào? Trường hợp 3 bố con ông Động có thuộc trường hợp bắt giam khẩn cấp...? Tất cả còn bỏ ngỏ đối với Công an huyện Trực Ninh.

Chị Hiên bức xúc: Việc vay nợ, trả nợ là quan hệ dân sự, không xảy ra tranh chấp, khiếu kiện. Chỉ vì cãi cọ, "lời qua tiếng lại" khi chưa rõ vấn đề mà bắt giam khẩn cấp người dân như Công an huyện Trực Ninh đã và đang làm là không đúng quy định pháp luật.

Báo điện tử Ngày mới đề nghị Công an tỉnh Nam Định vào cuộc làm rõ những phản ánh trên, nhằm tránh việc oan sai, đảm bảo công bằng cho người dân.