Bộ Xây dựng lý giải về đề xuất quy định thời hạn sở hữu chung cư

Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản - Bộ Xây dựng cho biết, vừa qua khi trình Chính phủ về hồ sơ đề nghị sửa đổi Luật Nhà ở 2014, Bộ Xây dựng đã có đề xuất bổ sung quy định mới về thời hạn sở hữu nhà chung cư trong nội dung chính sách về sở hữu nhà ở thay cho quy định thời hạn sở hữu lâu dài như hiện nay. Đây cũng là nội dung được dư luận xã hội đặc biệt quan tâm.
 Ảnh minh họa: Vân Sơn/Báo Tin tức
Ảnh minh họa: Vân Sơn/Báo Tin tức

Theo thông tin từ Bộ Xây dựng, Bộ này đã đề xuất 2 phương án và đã được Chính phủ chấp thuận, báo cáo Quốc hội đề nghị đưa vào Chương trình xây dựng luật của Quốc hội năm 2023 (tại Tờ trình số 53/TTr-CP ngày 28/3/2022). Cụ thể, phương án 1 là bổ sung quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư được xác định theo thời hạn sử dụng công trình theo quy định của pháp luật về xây dựng. Phương án 2 là thời hạn sở hữu nhà chung cư được xác định theo thời hạn sử dụng đất xây dựng nhà chung cư theo quy định của pháp luật đất đai.

Liên quan đến đề xuất này, hiện nay có một số ý kiến trái chiều. Bên cạnh các ý kiến đồng thuận với đề xuất của Bộ Xây dựng thì cũng có ý kiến còn băn khoăn vì chưa rõ quy định về thời hạn này sẽ có ảnh hưởng như thế nào đến các quyền của chủ sở hữu sau này như thừa kế, để lại tài sản cho con cháu. Hoặc, khi hết hạn sở hữu thì chỗ ở của người dân sẽ được giải quyết ra sao, hoặc có xảy ra hiện tượng người dân sẽ chuyển sang mua nhà ở riêng lẻ thay vì mua căn hộ chung cư do tâm lý muốn sở hữu lâu dài tài sản nhà đất như hiện nay…

Bộ Xây dựng khẳng định, việc đề xuất sửa đổi chính sách về thời hạn sở hữu nhà chung cư như nêu trên được dựa trên nhiều cơ sở, cả về yêu cầu trong quản lý, sử dụng nhà chung cư vì có liên quan đến tài sản và tính mạng của nhiều người. Cùng đó là căn cứ vào thực tế các khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện chính sách cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư hiện nay và có tham khảo kinh nghiệm của nhiều nước trên thế giới.

Hiện nay, đối với phương án 1, Bộ Xây dựng đề xuất thời hạn sở hữu nhà chung cư xác định theo thời hạn sử dụng của công trình được dựa là trên một số cơ sở nhất định. Bộ Xây dựng cho rằng, đặc điểm của nhà chung cư là công trình đặc thù có quy mô lớn, tập trung nhiều người sinh sống. Theo thời gian sử dụng thì công trình sẽ bị xuống cấp, không còn bảo đảm an toàn trong quá trình sử dụng.

Do đó, khi hết niên hạn sử dụng theo quy định của pháp luật về xây dựng hoặc khi chưa hết hạn sử dụng nhưng công trình này bị xuống cấp thì cơ quan có thẩm quyền sẽ thực hiện kiểm định, đánh giá chất lượng. Nếu công trình vẫn còn sử dụng được thì sẽ tiếp tục cho phép sử dụng theo kết luận của cơ quan có thẩm quyền. Còn nếu công trình không còn bảo đảm an toàn cho tính mạng và tài sản của các chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư thì sẽ phải phá dỡ để xây dựng lại.

Như vậy, khi vòng đời của nhà chung cư không còn (do đã bị phá dỡ) thì quyền sở hữu của các chủ sở hữu đối với nhà chung cư này cũng sẽ chấm dứt do tài sản được ghi nhận quyền sở hữu không còn trên thực tế. Quy định nêu trên cũng phù hợp với quy định của pháp luật về dân sự. Theo đó, quyền sở hữu tài sản sẽ bị chấm dứt khi tài sản bị tiêu hủy hoặc bị chấm dứt theo quy định của luật - Bộ Xây dựng lý giải.

Bên cạnh đó, từ thực trạng cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ trong thời gian vừa qua cho thấy, nhiều trường hợp nhà chung cư đã hết niên hạn sử dụng, chất lượng bị xuống cấp nghiêm trọng, ảnh hưởng đến tính mạng, tài sản người dân nhưng rất khó khăn trong việc di dời, phá dỡ để xây dựng lại.

Bởi vì người dân cho rằng, quyền sở hữu tài sản nhà ở này là vĩnh viễn nên quyền phá dỡ là do các chủ sở hữu quyết định, mặc dù pháp luật dân sự đã quy định việc sở hữu, sử dụng tài sản của chủ sở hữu không được làm ảnh hưởng đến tài sản của các chủ sở hữu khác, nhất là các bất động sản liền kề.

Hiện nay, bên cạnh việc phát triển các nhà chung cư mới nhằm đáp ứng nhu cầu của người dân thì trong thời gian tới cũng cần phải xem xét, tính đến việc xử lý các nhà chung cư được xây dựng trong giai đoạn trước đây khi hết niên hạn sử dụng và có chất lượng không còn bảo đảm an toàn.

Vì vậy, cần thiết nên bổ sung quy định về thời hạn sở hữu nhà ở chung cư theo thời hạn sử dụng công trình như nêu trên để có cơ sở pháp lý khắc phục các khó khăn vướng mắc trong cải tạo, xây dựng lại các nhà chung cư cao tầng trong thời gian qua; đồng thời cũng nhằm tạo thuận lợi cho chỉnh trang đô thị.

Ngoài ra, đề xuất quy định về thời hạn sở hữu nhà chung cư vẫn bảo đảm quyền lợi cho người dân đang sinh sống trong các nhà chung cư. Bởi trong đề xuất chính sách nêu trên, Bộ Xây dựng cũng đã đề xuất các tình huống cụ thể để xử lý. Theo đó, người dân vẫn được thực hiện các quyền của chủ sở hữu tài sản như mua bán, tặng cho, để thừa kế trong thời hạn sở hữu nhà chung cư…

Sau khi hết hạn sử dụng công trình, nếu kết quả kiểm định chất lượng nhà chung cư vẫn còn đảm bảo an toàn thì các chủ sở hữu vẫn tiếp tục được sở hữu theo thời hạn ghi trong kết luận kiểm định của cơ quan có thẩm quyền. Trường hợp phải phá dỡ để xây dựng lại thì sẽ thực hiện xử lý theo chính sách cải tạo, phá dỡ, xây dựng lại nhà chung cư. Người dân đang có sở hữu nhà chung cư (như chủ sở hữu cũ hoặc người mua, nhận tặng cho, nhận thừa kế…) vẫn có quyền được tái định cư tại địa điểm cũ mà không phải di chuyển đi nơi khác.

Với trường hợp tại địa điểm cũ Nhà nước có quy hoạch làm các công trình công cộng hoặc công trình an ninh, quốc phòng thì người dân sẽ được giải quyết tái định cư tại địa điểm khác theo chính sách tái định cư chung của Nhà nước.

Mặt khác, theo Bộ Xây dựng, đề xuất quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư theo thời hạn sử dụng nhà chung cư không có nghĩa là nhà chung cư chỉ có thời hạn từ 50-70 năm. Hiện nay, theo quy định của pháp luật về xây dựng thì thời hạn sử dụng của công trình được xác định theo hồ sơ thiết kế xây dựng công trình (tuổi thọ thiết kế) và theo thời hạn sử dụng thực tế.

Tuổi thọ thiết kế của công trình phải được nêu rõ trong hồ sơ thiết kế và các hồ sơ liên quan có thể 50-70 năm hoặc dài hơn tùy từng công trình cụ thể. Khi hết hạn sử dụng, cơ quan có thẩm quyền sẽ thực hiện kiểm định, đánh giá chất lượng công trình để có thể cho phép tiếp tục sử dụng hoặc phá dỡ để xây dựng lại. Như vậy, thời hạn sở hữu nhà chung cư có thể 50 năm,70 năm hoặc có thể dài hơn, là 80, 90 năm…tùy thuộc vào chất lượng của công trình.

Trước nhiều ý kiến trái chiều của dư luận, Bộ Xây dựng viện dẫn, đề xuất này đã được tham khảo dựa trên kinh nghiệm của nhiều nước trên thế giới. Đơn cử như Trung Quốc quy định thời hạn sở hữu từ 50-70 năm, Thái Lan quy định thời hạn sở hữu là 30 năm và có thể gia hạn thêm; Singapore, Mỹ có thời hạn sở hữu tối đa là 99 năm và khi gia hạn thêm thì chủ sở hữu phải nộp thêm một khoản phí nhất định…

Khi công trình nhà chung cư hết thời hạn sử dụng thì sẽ chấm dứt thời hạn sở hữu (trừ trường hợp được gia hạn) và các nước sẽ thực hiện việc phá dỡ, xây dựng lại để bảo đảm an toàn cho người sử dụng cũng như thực hiện chỉnh trang đô thị.

Bộ Xây dựng khẳng định, việc đầu tư xây dựng nhà chung cư trong thời gian tới vẫn là xu hướng chủ yếu tại các đô thị, nhất là tại các đô thị lớn, có yêu cầu tiết kiệm quỹ đất. Đây cũng là xu hướng chung của thế giới và đề xuất nêu trên cũng sẽ không dẫn đến việc người dân sẽ chuyển từ mua chung cư sang mua nhà đất riêng lẻ, do tâm lý muốn sở hữu lâu dài nhà ở.

Quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư sẽ tác động đến giá bán nhà ở, giá bán sẽ giảm hơn so với sở hữu lâu dài thì từ đó cũng tạo điều kiện để người dân có khả năng tài chính trung bình cũng có thể tạo lập được nhà ở cho bản thân và gia đình. Đồng thời, cũng sẽ đáp ứng cho những người có nhu cầu sở hữu một thời hạn nhất định (mà hiện nay Luật Nhà ở 2014 cũng đã có quy định về mua bán nhà ở có thời hạn, khi hết thời hạn mua bán theo thỏa thuận thì người mua phải trả lại tài sản cho bên bán)…- Bộ Xây dựng phân tích.

Việc đề xuất các chính sách xử lý cụ thể sẽ giúp người sở hữu nhà chung cư có thời hạn vẫn được bảo đảm quyền lợi của mình, không như các băn khoăn mà dư luận đang quan tâm. Bộ Xây dựng cũng khẳng định, đây mới chỉ là đề xuất chính sách ban đầu (mang tính chủ trương), sau khi được Quốc hội thông qua đưa vào Chương trình xây dựng luật thì Bộ Xây dựng sẽ dự thảo cụ thể nội dung để lấy ý kiến rộng rãi của các chuyên gia, nhà khoa học, người dân. Quốc hội cũng sẽ xem xét, thảo luận kỹ, đánh giá tổng thế những tác động của chính sách này trước khi quyết định.

Còn đối với phương án 2, cơ sở để Bộ Xây dựng đề xuất thời hạn sở hữu nhà chung cư theo thời hạn sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai bởi hiện nay Luật Đất đai 2013 cũng đang được nghiên cứu sửa đổi, bổ sung. Như vậy, sẽ có 2 tình huống xảy ra.

Nếu Luật Đất đai (sửa đổi) vẫn giữ nguyên quy định về thời hạn sử dụng đất ổn định lâu dài như luật hiện hành thì thời hạn sở hữu nhà chung cư sẽ vẫn lâu dài như Luật Nhà ở hiện hành. Như vậy, việc xử lý các nhà chung cư cũ, hết niên hạn sử dụng sẽ được xử lý như hiện nay Chính phủ đang triển khai thực hiện sẽ tiếp tục gặp các khó khăn, vướng mắc đã tồn tại kéo dài.

Trường hợp, Luật Đất đai (sửa đổi) có quy định về thời hạn sử dụng đất xây dựng nhà chung cư thì thời hạn sở hữu nhà chung cư cũng sẽ được xác định theo thời hạn sử dụng đất. Khi hết thời hạn sử dụng đất, Nhà nước sẽ căn cứ vào hướng xử lý nêu trong pháp luật đất đai sửa đổi để xử lý các nhà chung cư hết niên hạn sử dụng, không còn bảo đảm chất lượng.

Theo TTXVN

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Bảo đảm an ninh nguồn nước và an toàn đập, hồ chứa nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045

Bảo đảm an ninh nguồn nước và an toàn đập, hồ chứa nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045

Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 36-KL/TW về bảo đảm an ninh nguồn nước và an toàn đập, hồ chứa nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Hội NCT là thành viên tích cực trách nhiệm của Mặt trận

Hội NCT là thành viên tích cực trách nhiệm của Mặt trận

Chiều 5/7, đồng chí Nguyễn Thanh Bình, Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về NCT Việt Nam, Chủ tịch Hội NCT Việt Nam làm Trưởng đoàn công tác Trung ương Hội NCT Việt Nam có buổi làm việc với Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam. Đồng chí Đỗ Văn Chiến, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; đồng chí Lê Minh Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch, Tổng Thư kí Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tiếp và làm việc với đoàn.
Tập huấn hiệu quả để nâng cao chất lượng cán bộ

Tập huấn hiệu quả để nâng cao chất lượng cán bộ

Tuyên truyền và tập huấn đầy đủ, chu đáo, tỉ mỉ, thậm chí là “cầm tay chỉ việc” là những giải pháp hữu hiệu để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác Hội, qua đó, thúc đẩy phong trào “Tuổi cao - Gương sáng” ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả. Đó là quan điểm của Hội NCT tỉnh Lào Cai từ nhiều năm qua và tiếp tục trong giai đoạn 2021-2026…
Thành công từ sự tích hợp nhiều yếu tố

Thành công từ sự tích hợp nhiều yếu tố

Phát huy những kết quả tích cực trong công tác Hội, ngay từ quý đầu, Hội NCT các cấp tỉnh Bình Phước đã tập trung xây dựng kế hoạch và triển khai chương trình công tác năm 2022 đến các cấp Hội cơ sở và hội viên. Trong đó, chú trọng vận động nguồn lực chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, sức khỏe NCT.
Tích cực đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới

Tích cực đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới

Ngày 1/7, tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị Ban Thường vụ Trung ương Hội NCT Việt Nam lần thứ Nhất khóa VI, nhiệm kì 2021-2026. Tham dự Hội nghị có các đồng chí Chủ tịch, Phó Chủ tịch, các Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Hội NCT Việt Nam. Chủ tịch Nguyễn Thanh Bình chủ trì Hội nghị.

Tin khác

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Khắc phục bất cập, bịt kín 'khoảng trống', 'kẽ hở' để không thể tham nhũng, tiêu cực

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Khắc phục bất cập, bịt kín 'khoảng trống', 'kẽ hở' để không thể tham nhũng, tiêu cực
Sáng 30/6, tại Hà Nội, Bộ Chính trị đã Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực giai đoạn 2012-2022 với sự tham dự của gần 500 đại biểu dự họp trực tiếp và hơn 80.000 đại biểu dự họp trực tuyến tại hơn 4.000 điểm cầu trong cả nước.

Báo chí đồng hành cùng doanh nghiệp

Báo chí đồng hành cùng doanh nghiệp
Ngày 29/6, tại Hà Nội, Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức diễn đàn “Báo chí - Doanh nghiệp đồng hành cùng Chính phủ vì một Việt Nam phát triển thịnh vượng”. Ông Trần Thanh Lâm, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương; ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam và hơn 100 đại biểu là lãnh đạo cơ quan quản lí Nhà nước, Hội Nhà báo Việt Nam, lãnh đạo các cơ quan báo chí ở Trung ương và Hà Nội, các cấp Hội Nhà báo và các doanh nhân, doanh nghiệp dự.

Sáng tạo từ một lớp tập huấn của người cao tuổi

Sáng tạo từ một lớp tập huấn của người cao tuổi
Sáng 28/6, Hội NCT tỉnh Cao Bằng tổ chức hội nghị trực tuyến triển khai Chương trình Hành động thực hiện nghị quyết Đại hội Vl Hội NCT Việt Nam, tập huấn công tác Hội cho hơn 3.300 cán bộ làm công tác NCT, công tác Hội NCT cấp huyện và 161 xã, phường, thị trấn.

Quốc hội quyết định môn Lịch sử sẽ gồm cả phần bắt buộc và lựa chọn

Quốc hội quyết định môn Lịch sử sẽ gồm cả phần bắt buộc và lựa chọn
Theo Nghị quyết Kỳ họp thứ 3 được Quốc hội khóa XV đã được Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ ký ban hành, môn Lịch sử trong chương trình trung học phổ thông sẽ gồm cả phần bắt buộc và lựa chọn.

Thanh Hóa - Nơi khởi xướng, sáng tạo nhiều phong trào người cao tuổi

Thanh Hóa - Nơi khởi xướng, sáng tạo nhiều phong trào người cao tuổi
Nhắc đến Thanh Hóa là NCT cả nước lại nhớ đến vùng quê “địa linh nhân kiệt”, tuy nghèo nhưng thật giàu truyền thống cách mạng, anh dũng kiên cường trong kháng chiến và mạnh mẽ vươn mình trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ quê hương, đất nước. Ngày nay, Hội NCT các cấp tỉnh Thanh Hóa càng tự hào hơn với tinh thần vượt khó, dám nghĩ dám làm, sáng tạo để chăm lo đời sống tinh thần, vật chất, bảo vệ quyền lợi cho hội viên và NCT.

Sớm thống nhất mô hình tổ chức Hội NCT trong cả nước

Sớm thống nhất mô hình tổ chức Hội NCT trong cả nước
“Việc chuyển đổi mô hình Ban Đại diện (BĐD) Hội NCT sang Ban Chấp hành (BCH) Hội NCT 4 cấp thống nhất trên cả nước, đồng bộ là điều kiện quan trọng, tạo sự thông suốt trong chỉ đạo, điều hành. Kiến nghị Trung ương Hội NCT đề xuất với Trung ương Đảng, Nhà nước sớm chuyển đổi mô hình tổ chức Hội 4 cấp thống nhất trong cả nước, có phụ cấp cho Chủ tịch và Phó Chủ tịch Hội NCT cấp xã, công nhận Hội cấp xã là Hội đặc thù để góp phần cùng hệ thống chính trị ở địa phương hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra”, đồng chí Hồ Thị Hoàng Yến, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Bến Tre nhấn mạnh trong buổi tiếp và làm việc với đoàn công tác Trung ương Hội về khảo sát hiệu quả mô hình tổ chức Hội NCT tại tỉnh Bến Tre.
Xem thêm
Sáng tạo, đổi mới, tham mưu hiệu quả các nhiệm vụ trọng tâm của Hội

Sáng tạo, đổi mới, tham mưu hiệu quả các nhiệm vụ trọng tâm của Hội

Ngày 6/7, Cơ quan Trung ương Hội NCT Việt Nam tổ chức Hội nghị Sơ kết công tác 6 tháng đầu năm
"Đình bản" 3 tháng báo điện tử và xử phạt 325 triệu đồng đối với Báo Pháp luật Việt Nam

"Đình bản" 3 tháng báo điện tử và xử phạt 325 triệu đồng đối với Báo Pháp luật Việt Nam

Ngày 5/7, Chánh Thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Báo Pháp luật Việt Nam.
Công bố quyết định về đặc xá năm 2022

Công bố quyết định về đặc xá năm 2022

Ngày 4/7, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố quyết định về đặc xá năm 2022 của Chủ tịch nước Cộng hòa XHCN Việt Nam.
Phiên bản di động