Có những chủ trương lớn từ công tác dân vận được bắt đầu từ những việc rất gần gũi
Một con đường được quét sạch, một đoạn mương được khơi thông, một bụi cây che khuất tầm nhìn được phát quang, một hộ dân tự giác dọn lại khuôn viên trước nhà, một cán bộ, công chức rời bàn làm việc để cùng người dân xuống đường thu gom rác. Những việc tưởng như rất nhỏ ấy lại có thể trở thành thước đo sinh động của công tác dân vận ở cơ sở.
Ngày 23/6/2026, Đảng ủy xã Đồng Dương, TP Đà Nẵng ban hành Kế hoạch số 75-KH/ĐU triển khai mô hình dân vận khéo “Một ngày vì môi trường Xanh - Sạch - Đẹp”. Mục tiêu của mô hình không dừng lại ở một đợt tổng vệ sinh, mà hướng tới nâng cao nhận thức, huy động cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và Nhân dân cùng tự giác tham gia bảo vệ môi trường, duy trì hoạt động tổng vệ sinh một ngày trong tháng và từng bước tạo chuyển biến rõ nét về cảnh quan trên địa bàn xã.
 |
| Kế hoạch số 75-KH/ĐU ngày 23/6/2026 của Đảng ủy xã Đồng Dương về thực hiện mô hình dân vận khéo “Một ngày vì môi trường Xanh - Sạch - Đẹp”, xác định rõ mục tiêu, nội dung, trách nhiệm của từng đơn vị và cơ chế theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện |
Đằng sau câu chuyện vệ sinh môi trường là một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để chủ trương của cấp ủy đi vào đời sống bằng những việc người dân nhìn thấy, tham gia được và trực tiếp hưởng lợi? Đó chính là chiều sâu của dân vận.
 |
| Cán bộ và người dân cùng tham gia quét dọn đường làng, góp phần giữ gìn vệ sinh môi trường tại xã Đồng Dương |
Dân vận không chỉ bằng lời nói
Công tác dân vận chỉ thực sự có sức thuyết phục khi người dân không đứng ngoài một chủ trương, mà trở thành chủ thể của chính chủ trương ấy. Theo kế hoạch của Đảng ủy xã Đồng Dương, mô hình tập trung vào những công việc rất cụ thể: thu gom rác thải, làm sạch tuyến đường và khu vực công cộng; phát quang bụi rậm, cắt cỏ ven đường, khơi thông cống rãnh, mương thoát nước; chặt tỉa cây xanh che khuất tầm nhìn giao thông; vận động các hộ gia đình và cơ sở kinh doanh tự chỉnh trang khuôn viên, không lấn chiếm hành lang tuyến và lòng đường.
Điểm đáng chú ý là chủ thể thực hiện không phải một lực lượng đơn lẻ. Cán bộ, công chức, viên chức, người lao động; đoàn viên, thanh niên, công an xã; lực lượng dân quân tự vệ; cán bộ thôn, tổ và Nhân dân đều được huy động tham gia. Mô hình được xác định thực hiện vào chiều ngày 15 hằng tháng, bắt đầu từ tháng 7/2026.
Chính cách tổ chức ấy tạo nên ý nghĩa dân vận rõ rệt, khi trách nhiệm bảo vệ môi trường được đặt trong sự phối hợp của nhiều lực lượng. Thay vì cán bộ chỉ vận động người dân “hãy giữ gìn vệ sinh”, cán bộ trực tiếp cùng dân quét đường, nhặt rác, phát quang cây cỏ. Thay vì môi trường là việc riêng của tổ vệ sinh hay chính quyền, mỗi cơ quan, đoàn thể, thôn xóm và từng hộ gia đình đều được đặt vào vị trí có trách nhiệm.
Khi cán bộ cùng làm với dân, khoảng cách giữa “người vận động” và “người được vận động” được thu hẹp. Và khi người dân trực tiếp tham gia, kết quả của công tác dân vận không còn là những con số nằm trên báo cáo, mà hiện hữu ở chính tuyến đường họ đi mỗi ngày, ở cống rãnh trước nhà, ở khu dân cư sạch sẽ hơn sau mỗi đợt ra quân.
 |
| Đoàn viên, thanh niên tham gia vệ sinh khuôn viên Trường THPT Lý Tự Trọng, góp phần xây dựng môi trường học đường xanh, sạch, đẹp |
Mỗi tổ chức một phần việc, mỗi địa bàn một trách nhiệm
Một điểm đáng chú ý khác của mô hình là việc phân công trách nhiệm khá cụ thể. Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, Văn phòng Đảng ủy, Ủy ban Kiểm tra, Ban Xây dựng Đảng, các cơ quan chuyên môn, Công an xã và Ban Chỉ huy quân sự xã đều được giao phụ trách từng thôn cụ thể. Các trường học và Trạm y tế có trách nhiệm ra quân vệ sinh trong và xung quanh khuôn viên đơn vị. 15 thôn trên địa bàn có nhiệm vụ huy động Nhân dân phối hợp cùng các cơ quan được phân công để thực hiện việc thu gom, xử lý rác thải.
Cách phân công ấy cho thấy một yêu cầu quan trọng trong công tác dân vận hiện nay: không chung chung về trách nhiệm. Một phong trào nếu chỉ phát động rộng rãi nhưng không xác định ai làm, làm ở đâu, ai theo dõi, rất dễ rơi vào tình trạng đầu voi đuôi chuột. Ngược lại, khi từng đoàn thể, từng cơ quan được gắn với một địa bàn, trách nhiệm trở nên cụ thể hơn. Mỗi đơn vị không chỉ “tham gia phong trào”, mà phải trực tiếp đồng hành với một khu dân cư.
Ở đó, Mặt trận và các đoàn thể có điều kiện gần dân hơn, cán bộ hiểu hơn những bất tiện rất đời thường của người dân: một đoạn đường thường xuyên tồn đọng rác; một mương nước lâu ngày chưa khơi thông; một điểm cây cỏ um tùm; một hành lang giao thông bị lấn chiếm. Và cũng từ những việc cụ thể ấy, công tác dân vận có thêm cơ hội để lắng nghe dân, hiểu dân và giải quyết những vấn đề ngay từ cơ sở.
 |
| Ban Chỉ huy quân sự xã cùng tham gia phát quang cây cỏ ven đường, góp phần bảo đảm cảnh quan và vệ sinh môi trường tại địa phương |
Từ việc chung đến lợi ích cộng đồng
Trong công tác dân vận, sự nêu gương của cán bộ luôn có ý nghĩa quan trọng. Người dân có thể chưa nhớ hết nội dung của một văn bản, nhưng họ nhớ rất rõ cán bộ có xuống với dân hay không. Một buổi lao động có cán bộ trực tiếp tham gia khác rất nhiều với một buổi lao động chỉ có người dân được huy động. Tuy nhiên, giá trị của sự nêu gương không nên chỉ được nhìn nhận qua sự có mặt trong buổi ra quân, mà cần xem xét ở hiệu quả phối hợp và khả năng duy trì công việc đó.
Đối với người dân, lợi ích của việc bảo vệ môi trường được thể hiện từ những điều gần gũi nhất. Đường làng sạch sẽ góp phần cải thiện cảnh quan; mương thoát nước thông thoáng giúp hạn chế tình trạng ứ đọng; cây cỏ được phát quang có thể cải thiện tầm nhìn khi tham gia giao thông. Những lợi ích ấy gắn trực tiếp với sinh hoạt của mỗi gia đình và chất lượng môi trường tại địa phương.
Khi người dân hiểu được ý nghĩa của công việc mình tham gia, họ có thêm cơ sở để chủ động thực hiện trách nhiệm với cộng đồng. Dù vậy, mức độ chuyển biến trong nhận thức và hành vi cần được xác định qua thực tế, chẳng hạn như việc người dân có tiếp tục giữ gìn vệ sinh sau ngày ra quân hay không, có chủ động tham gia đợt tiếp theo hay không và có tích cực phản ánh các vấn đề môi trường tại địa phương hay không.
Chia sẻ về mô hình, ông Phan Văn Đức, người dân thôn Châu Lâm nhấn mạnh ý nghĩa thiết thực của việc chung tay giữ gìn vệ sinh tại xã nhà. Ông cho biết, đường làng, ngõ xóm được thường xuyên dọn dẹp, cảnh quan trở nên gọn gàng, sạch sẽ hơn, việc đi lại và sinh hoạt của người dân cũng thuận tiện hơn. Nhưng theo ông, để duy trì kết quả ấy, mỗi gia đình cần nâng cao ý thức giữ gìn vệ sinh, không chỉ tích cực tham gia trong những ngày ra quân mà còn chủ động thực hiện trong sinh hoạt hằng ngày.
Đây cũng là điều cần được quan tâm để mô hình không chỉ dừng lại ở một hoạt động phong trào mà từng bước trở thành việc làm thường xuyên, gắn với trách nhiệm của mỗi người đối với cộng đồng.
Thực tế cho thấy, dọn dẹp vệ sinh một ngày không khó, khó hơn là làm sao để sau ngày ra quân, rác không xuất hiện trở lại. Một tuyến đường sạch sau một buổi lao động chưa thể được xem là thành công trọn vẹn nếu vài ngày sau tình trạng xả rác lại tái diễn. Vì vậy, giá trị lâu dài của mô hình “Một ngày vì môi trường Xanh - Sạch - Đẹp” không chỉ nằm ở lượng rác được thu gom hay số đoạn đường được phát quang, mà quan trọng hơn là hình thành ý thức tự quản trong cộng đồng.
Để đạt được điều đó, cần có sự phối hợp thường xuyên giữa chính quyền, các tổ chức, đoàn thể và người dân; đồng thời duy trì việc kiểm tra, tiếp nhận phản ánh và kịp thời xử lý những vấn đề phát sinh.
 |
| Tuyến đường tự quản “Sáng, xanh, sạch, đẹp” tại thôn Bắc Bình Sơn, xã Đồng Dương, gắn hoạt động bảo vệ môi trường với trách nhiệm của cộng đồng |
Nhìn từ mô hình ở Đồng Dương, công tác dân vận được thể hiện theo một cách rất đời thường: dân không chỉ nghe vận động, dân trực tiếp làm và dân trực tiếp hưởng lợi từ kết quả mình tạo ra. Đó cũng chính là tinh thần “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” khi được đưa vào một việc cụ thể ở khu dân cư.
Điều cần nhất là sự bền bỉ
Điểm đáng kỳ vọng của mô hình là hoạt động không tổ chức theo kiểu một lần rồi kết thúc. Kế hoạch xác định chương trình được duy trì định kỳ vào ngày 15 hằng tháng; đồng thời Ban Xây dựng Đảng Đảng ủy xã có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc, tổng hợp và báo cáo kết quả thực hiện hằng tháng. Đây là yếu tố quan trọng để việc triển khai có tính liên tục và trách nhiệm rõ ràng.
Bởi dân vận không thể đo bằng một buổi ra quân đông người, cũng không thể đánh giá một mô hình chỉ qua vài bức ảnh trước và sau khi dọn vệ sinh. Giá trị thực sự phải được đo bằng sự thay đổi qua thời gian. Sau ba tháng, những điểm rác tồn đọng còn hay không? Sau sáu tháng, số hộ tự giác chỉnh trang khuôn viên có tăng lên không? Các tuyến đường có được giữ sạch thường xuyên không? Người dân có chủ động phản ánh những điểm ô nhiễm mới hay vẫn phải chờ cán bộ vận động? Trách nhiệm của các đơn vị phụ trách địa bàn có được duy trì đều đặn hay không?
Việc theo dõi những chỉ dấu ấy sẽ giúp địa phương đánh giá đúng hiệu quả, kịp thời điều chỉnh cách tổ chức và có cơ sở xem xét nhân rộng mô hình. Trong quá trình thực hiện, cần chú trọng không chỉ kết quả của từng ngày ra quân mà còn cả mức độ tham gia của người dân, khả năng duy trì vệ sinh và những khó khăn phát sinh tại từng địa bàn.
Từ một ngày sạch đến một nếp sống đẹp
Dân vận đôi khi bắt đầu bằng những việc rất bình thường, không nhất thiết phải là một chương trình lớn, mà có thể chỉ là một ngày trong tháng. Một cây chổi, một chiếc cuốc, một đoạn đường và những cán bộ, người dân cùng chung tay lao động. Nhưng nếu từ một ngày ấy, mỗi người thêm một phần trách nhiệm với nơi mình đang sống, nếu cán bộ gần dân hơn, người dân tin tưởng và chủ động hơn, thì giá trị của mô hình đã vượt xa câu chuyện vệ sinh môi trường.
Giữ gìn môi trường cũng là một nội dung giáo dục thiết thực về ý thức công dân. Khi mỗi người biết giữ gìn vệ sinh nơi mình sinh sống, tôn trọng không gian chung và sẵn sàng tham gia những công việc có ích cho cộng đồng, các giá trị về trách nhiệm, sự sẻ chia và tinh thần đoàn kết sẽ được bồi đắp từ chính cuộc sống thường ngày. Việc đưa những hoạt động ấy vào đời sống khu dân cư cũng góp phần hình thành thói quen sống văn minh, có trách nhiệm ở mỗi gia đình và thế hệ trẻ.
 |
| Người dân cùng thế hệ trẻ xã Đồng Dương quét dọn tuyến đường nông thôn, góp phần duy trì cảnh quan sạch đẹp và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường |
Mô hình “Một ngày vì môi trường Xanh - Sạch - Đẹp” vì thế không chỉ hướng đến việc cải thiện cảnh quan mà còn tạo điều kiện để cán bộ và Nhân dân cùng tham gia giải quyết những vấn đề thiết thực tại cơ sở. Khi trách nhiệm được cụ thể hóa bằng hành động, người dân có cơ hội trực tiếp đóng góp và thụ hưởng thành quả từ chính công việc chung.
Một ngày ra quân rồi sẽ kết thúc, nhưng điều quan trọng là những tuyến đường có tiếp tục sạch đẹp và ý thức cộng đồng có được duy trì hay không. Khi người dân cùng làm, cùng giám sát và cùng có trách nhiệm với không gian sống của mình, những việc nhỏ sẽ trở thành nền tảng để củng cố sự gắn bó giữa cán bộ với Nhân dân, góp phần xây dựng cộng đồng văn minh, đoàn kết từ cơ sở.
