Có vi phạm tố tụng?
Bị cáo Hồ Đình Tùng bị Viện KSND tỉnh Thanh Hóa truy tố về Tội “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân” theo Khoản 2, Điều 331 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017, có khung hình phạt tù từ 2 năm đến 7 năm.
 |
Bị cáo Hồ Đình Tùng cho biết sẽ kháng cáo kêu oan sau khi bị tuyên án 30 tháng tù |
Ngày 1/10/2021, TAND tỉnh Thanh Hóa đã đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm. Tại tòa, trong quá trình thẩm tra, xét hỏi, tranh luận, luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị cáo Tùng cho rằng có nhiều dấu hiệu sai phạm về tố tụng.
Cụ thể, ngày 17/3/2021, Phó Viện trưởng Viện KSND tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Văn Huyên ký Quyết định số 22/QĐ-VKS-P2 phân công Kiểm sát viên Lê Minh Huệ và Kiểm sát viên Lê Toàn thực hành quyền công tố, kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm theo “Đơn tố cáo nặc danh” của tập thể cán bộ đảng viên, công chức, viên chức thị xã Nghi Sơn tố cáo ông Hồ Đình Tùng có hành vi mạo danh người khác gửi đơn tố cáo đến các đồng chí lãnh đạo tỉnh (…) nhằm bôi nhọ, xúc phạm Chủ tịch UBND thị xã Nghi Sơn.
Thế nhưng, trong quá trình kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin, ngày 18/3/2021, khi chưa có quyết định khởi tố vụ án, chưa khởi tố bị can, ông Hồ Đình Tùng đã bị Điều tra viên Nguyễn Văn Chính thuộc Cơ quan An ninh điều tra (ANĐT), Công an tỉnh Thanh Hóa và bà Lê Thị Hồng Nhung, điều dưỡng viên Bệnh viện Công an tỉnh Thanh Hóa dùng xi lanh lấy máu vào “một ống đựng mẫu máu của ông Hồ Đình Tùng”, nhưng không được Kiểm sát viên Lê Minh Huệ và Lê Toàn kiểm sát hành vi lấy máu ông Hồ Đình Tùng. Trong khi đó, việc lấy máu này để trưng cầu giám định không thuộc “Các trường hợp bắt buộc phải trưng cầu giám định” theo quy định tại Điều 206 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015.
Sau khi lấy máu của ông Hồ Đình Tùng xong, cũng trong ngày 18/3/2021, Thượng tá Đỗ Ngọc Dương, Phó Thủ trưởng thường trực Cơ quan ANĐT, Công an tỉnh Thanh Hóa căn cứ vào Biên bản thu giữ tài liệu ngày 16/3/2021 của Công an tỉnh Thanh Hóa; Căn cứ vào Biên bản thu mẫu máu của ông Hồ Đình Tùng vào ngày 18/3/2021; và căn cứ vào các Điều 36, 39, 68, 205 và 208 Bộ luật TTHS năm 2015 ra Quyết định trưng cầu giám định số 13/QĐTCGĐ để tổ chức giám định.
Đối tượng giám định là 08 phong bì thư được giao nhận vào ngày 16/3/2021; Mẫu so sánh là mẫu máu thu được của ông Hồ Đình Tùng. Tuy nhiên, Quyết định trưng cầu giám định số 13/QĐTCGĐ (ngày 18/3/2021) này không gửi cho Viện KSND tỉnh Thanh Hóa và các Kiểm sát viên cũng không thực hiện kiểm sát việc trưng cầu giám định.
Theo các luật sư, việc đóng, mở niêm phong mẫu máu lấy của ông Hồ Đình Tùng để tự ý giám định không có mặt của các kiểm sát viên và việc giám định không có Quyết định hoặc phê chuẩn của Viện KSND là vi phạm vào Khoản 3 Điều 205 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.
Việc tiến hành mở, kiểm tra hòm thư tại Bưu điện TP Thanh Hóa cũng không có Quyết định hoặc phê chuẩn của Viện KSND là vi phạm tố tụng. Theo hồ sơ vụ án, lúc 11h10 ngày 15/3/2021, ông Nguyễn Văn Hòa (Phó đội trưởng) và ông Tô Hùng Cường cán bộ của Phòng An ninh chính trị nội bộ Công an tỉnh Thanh Hóa đã phối hợp với Bưu điện TP Thanh Hóa tiến hành mở, kiểm tra hòm thư tại Bưu điện TP Thanh Hóa kiểm tra có 08 phong bì thư, trong đó có 3 thư đề tên người gửi là Trần Văn Ngọc và 1 thư của bà Trần Thị Nhung; và trích xuất camera an ninh giám sát hòm thư của Bưu điện.
Hoạt đông này không có Quyết định hoặc Lệnh phê chuẩn của Viện KSND tỉnh Thanh Hóa là vi phạm vào Điều 197 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015. Theo đó, Khoản 1 Điều 197, quy định: “Khi cần thiết phải thu giữ thư tín, điện tín, bưu kiện, bưu phẩm tại cơ quan, tổ chức bưu chính, viễn thông thì Cơ quan điều tra ra lệnh thu giữ. Lệnh này phải được Viện kiểm sát cùng cấp phê chuẩn trước khi thi hành”.
Mặt khác, sáng ngày 15/3/2021, Hồ Đình Tùng bị áp giải về Công an Thanh Hóa. 14h00 cùng ngày, ông Hồ Đình Tùng bị cán bộ Nguyễn Văn Diện (Cán bộ Phòng An ninh chính trị nội bộ Công an tỉnh Thanh Hóa) lập biên bản lấy lời khai. Việc bắt người và lấy lời khai này cũng không có quyết định hoặc phê chuẩn của Viện KSND.
Như vậy, việc làm trên có dấu hiệu vi phạm Điều 20 Hiến pháp năm 2013; và vi phạm Điều 10 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, có nội dung: “Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về than thể. Không ai bị bắt nếu không có quyết định của Tòa án, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện kiểm sát, trừ trường hợp phạm tội quả tang”.
Điều đáng chú ý là, sáng ngày 15/3/2021, ông Hồ Đình Tùng (Phó Chủ tịch HĐND thị xã Nghi Sơn) đã bị bắt trái pháp luật, vì không có Quyết định của Tòa án, Quyết định hoặc phê chuẩn của Viện KSND. Trong quá trình bị bắt giữ, những người bắt ông Hồ Đình Tùng không thông báo cho HĐND thị xã Nghi Sơn, trong khi ông Tùng đang là công chức được dân bầu giữ chức Phó Chủ tịch HĐND thị xã Nghi Sơn; và không thông báo cho gia đình ông Tùng biết. Trong khi ông Tùng bị bắt giữ, phòng làm việc của ông Tùng tại HĐND thị xã Nghi Sơn bị kẻ gian đột nhập lấy trộm một số tài sản. Việc này, tại Tòa, bị cáo Tùng cho biết đã làm văn bản báo cáo với Công an thị xã Nghi Sơn.
Hành vi không cấu thành tội phạm?
Với tư cách là Phó Chủ tịch HĐND Nghi Sơn, có chức năng giám sát thực hiện pháp luật, hàng ngày, ông Hồ Đình Tùng nhận được nhiều đơn thư khiếu nại, tố cáo cũng là hoạt động bình thường. Theo quy trình giải quyết Khiếu nại, Tố cáo do luật định, việc nhận đơn, phân loại, chuyển đơn đến cơ quan Nhà nước, người có thẩm quyền xử lý theo quy định là hoạt động bình thường.
Tại các bản khai trong hồ sơ vụ án, bị cáo Hồ Đình Tùng không thừa nhận hành vi làm ra các đơn tố cáo do Nguyễn Thị Nga, Nguyễn Thị Hằng và Trần Thị Hương đứng tên; và cũng không gửi các đơn này đến trường học và doanh nghiệp trong thị xã Nghi Sơn; chỉ thừa nhận chuyển đơn và có viết đơn tố cáo ông Chủ tịch UBND thị xã Nghi Sơn về sai phạm 1,8 tỷ đồng kinh phí sự nghiệp giáo dục và hành vi cửa quyền, trù dập các cán bộ khi được góp ý, nhưng đơn này lại không được thu thập để đưa vào hồ sơ vụ án.
Do vậy, ngày 6/7/2021, trong trại giam, bị can Hồ Đình Tùng đã làm Đơn kêu oan gửi cho Viện trưởng Viện KSND tỉnh Thanh Hóa. Trong đơn, bị can Hồ Đình Tùng vẫn khẳng định “có viết đơn tố cáo Chủ tịch UBND thị xã Nghi Sơn về sai phạm 1,8 tỷ đồng kinh phí sự nghiệp giáo dục và hành vi cửa quyền, trù dập các cán bộ khi được góp ý”, như đã nêu trên.
Từ các nội dung trên, căn cứ việc xét hỏi và kết quả tranh tụng tại tòa, các Luật sư bào chữa cho bị cáo Hồ Đình Tùng, đưa ra quan điểm: “Hành vi của bị cáo Hồ Đình Tùng (có trong hồ sơ vụ án và bị truy tố bởi cáo trạng) là không cấu thành tội phạm quy định tại Điều 331 BLHS 2015”; đề nghị HĐXX sơ thẩm căn cứ vào Khoản 2 (Hành vi không cấu thành tội phạm) Điều 157 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, tuyên bị cáo Hồ Đình Tùng không phạm tội. Đồng thời, các Luật sư đã kiến nghị HĐXX xem xét 4 nội dung sau:
Thứ nhất, qua xét xử, nếu thấy đủ dấu hiệu của việc bắt ông Hồ Đình Tùng vào sáng ngày 15/3/2021 vi phạm vào Điều 377 Bộ luật Hình sự năm 2015 thì đề nghị HĐXX sơ thẩm TAND tỉnh Thanh Hóa khởi tố ngay tại Tòa để điều tra về “Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn bắt, giam người trái pháp luật”.
Thứ hai, nếu có đủ căn cứ về việc trong các ngày và đêm 15/3/2021 và 16/3/2021 khi Hồ Đình Tùng bị bắt, gữi trái pháp luật và do đó phòng làm việc của ông Hồ Đình Tùng bị kẻ xấu cạy cửa vào trộm cắp tài sản, thì đề nghị HĐXX khởi tố tại Tòa để điều tra về hành vi trộm cắp tài sản theo Điều 173 Bộ luật Hình sự năm 2015.
Thứ ba, đề nghị HĐXX xem xét Đơn kêu oan ngày 6/7/2021 của ông Hồ Đình Tùng đã gửi từ Trại tạm giam cho Viện trưởng Viện KSND tỉnh Thanh Hóa và kiến nghị với Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo Thanh tra tỉnh Thanh Hóa kết hợp với Thanh tra Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thanh Hóa tiến hành thanh tra về sai phạm 1,8 tỷ đồng kinh phí sự nghiệp giáo dục mà ông Hồ Đình Tùng đã tố cáo Chủ tịch UBND thị xã Nghi Sơn, để xử lý theo quy định của pháp luật.
Thứ tư, đề nghị HĐXX khởi tố tại Tòa về hành vi “Khám xét, thu giữ thư tín, điện tín trái pháp luật” theo điểm d, Khoản 1, Điều 159 Bộ luật Hình sự năm 2015. Tuy nhiên, HĐXX đã chỉ chấp nhận “bị cáo có quyền tiếp tục làm đơn Kiến nghị khởi tố về sai phạm 1,8 tỷ đồng kinh phí sự nghiệp giáo dục mà ông Hồ Đình Tùng đã tố cáo ông Chủ tịch UBND thị xã Nghi Sơn, đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa…” để xử lý vụ án hình sự theo quy định của pháp luật. Đồng thời, HĐXX tuyên phạt bị cáo Hồ Đình Tùng 30 tháng tù giam.
Ngay khi kết thúc phiên tòa, bị cáo Hồ Đình Tùng cho biết: “Sẽ gửi kháng cáo tới TAND Cấp cao tại Hà Nội để kêu oan”.
Ngày mới Online sẽ tiếp tục thông tin tới bạn đọc!
