Năm 1958, bà Nguyễn Thị Ngo nhận chuyển nhượng của các ông bà: Nguyễn Thị Thóc, Bùi Tấn Tự, Bùi Thị Thao thửa đất có tổng diện tích 1 mẫu 5 sào (1500 m2) tại thôn Phú Vinh, xã Vĩnh Thạnh, quận Vĩnh Xương, Khánh Hòa. Giao dịch được thể hiện trên giấy đoạn mãi đất, kèm theo bản lược đồ được Hội đồng Hương chính xã Vĩnh Thạnh lúc đó chứng thực. Chứng thư kiến điền do Ty Điền địa Khánh Hòa cấp ngày 1/7/1963 cũng xác nhận bà Ngo là chủ thửa đất số hiệu 2, tờ bản đồ số 1 ở xã Vĩnh Thạnh. Đây là những loại giấy tờ hợp lệ theo Quyết định số 770 ngày 24/3/2010 của UBND tỉnh Khánh Hòa quy định về các loại giấy tờ nhà, đất theo Luật Đất đai năm 2003 áp dụng trên địa bàn tỉnh.
Từ ngày nhận chuyển nhượng đến khi có sự cố, bà Ngo liên tục quản lý, sử dụng toàn bộ diện tích thửa đất. Trên đất có nhà ở, nhiều cây trồng và các công trình khác như giếng nước, chuồng trại chăn nuôi... Đất chưa bị thu hồi bởi bất cứ quyết định hành chính của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nào. Vậy mà bổng dưng vào năm 2009, bà thấy ông Nguyễn Thành Đô (trú Ngọc Hiệp, TP Nha Trang) tới khu nhà đất mà bà đang sử dụng, đưa ra giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) mang tên Nguyễn Thành Đô – Đinh Thị Nhân được TP.Nha Trang cấp vào năm 2008.
.jpg)
Khu đất của nhà bà Ngo đang sử dụng
Năm 2014, ông Nguyễn Thành Đô khởi kiện bà Nguyễn Thị Ngo ra tòa đòi 555m2 đất thuộc thửa 387 tờ bản đồ số 2a, là một phần trong thửa đất mà bà Ngo đang quản lý, sử dụng. Lúc này bà Ngo mới biết một phần thửa đất mà bà đã quản lý, sử dụng ổn định từ năm 1958, đã bị UBND TP.Nha Trang lấy 555 m2 cấp GCNQSDĐ cho ông Bùi Văn Mây – bà Nguyễn Thị Thơm vào năm 1997, theo Nghị định 64/CP của Chính phủ. Năm 2008, ông Mây – bà Thơm chuyển nhượng cho ông Nguyễn Thành Đô và bà Đinh Thị Nhân. Trước tình hình nói trên bà Nguyễn Thị Ngo buộc phải có đơn phản tố, yêu cầu TAND TP.Nha Trang hủy GCNQSDĐ cấp trái luật cho ông Nguyễn Thành Đô.
Tại hai phiên tòa xét xử sơ thẩm vào năm 2014 và phúc thẩm vào năm 2015, đại diện UBND TP. Nha Trang giải thích: Mảnh đất trong thửa đất của bà Ngo mà ông Bùi Văn Mây – bà Nguyễn Thị Thơm được nhận, là nằm trong chế độ điều chỉnh ruộng đất của hợp tác xã theo Nghị định 64 (cấp theo nhân khẩu mỗi hộ). Việc cấp GCNQSDĐ là căn cứ đơn xin đăng ký quyền sử dụng đất của ông bà này và đề nghị của Hội đồng xét cấp GCNQSDĐ của UBND xã Vĩnh Thạnh. Từ khi được giao đất (1997), đến khi chuyển nhượng (2008) TP.Nha Trang không có một thông tin nào về tranh chấp; cũng chẳng hay ông Mây – bà Thơm không hề sử dụng đất (!). Lời khai của hai ông bà này tại 2 phiên tòa thể hiện: Sau khi được cấp GCNQSDĐ, họ chưa hề trồng cây, cũng không tới đất rào chắn ranh giới để quản lý, sử dụng. Lý giải điều này, ông May cho rằng do bà Thơm đau ốm thường xuyên, nên không có điều kiện xác lập quyền sử dụng, lao động, sản xuất trên đất. Với mảnh đất được cấp GCNQSDĐ, loại đất trồng cây hàng năm nhưng suốt 11 năm trời, người được giao đất không sử dụng!. Đã vậy, sau một thời gian rất dài không sử dụng ấy, ông bà Mây - Thơm lại chuyển nhượng cho ông Thành Đô – bà Nhân và UBND TP.Nha Trang lại ra GCNQSDĐ mới mang tên người nhận chuyển nhượng năm 2008 lại thêm một sai sót mới. Tương tự, từ năm 2008 đến khi xảy ra tranh chấp, ông Đô – bà Nhân cũng chỉ sử dụng đất trên... giấy! Ông Đô lý giải: Do vợ bệnh nặng, không có điều kiện canh tác(?). Năm 2009, ông Thành Đô đã tới mảnh đất trên phát cây và khi bà Ngo đang sử dụng đất. Nghĩa là họ biết đất đang có người sử dụng nhưng cũng khong báo cáo phản ánh với chính quyền. Mãi đến năm 2014 mới khởi kiện ra tòa. Tuy nhiên, sau khi khởi kiện ra tòa và trong thời điểm tòa đang thụ lý vụ kiện, thì ông Đô lại mắc một sai lầm khác: Mang GCNQSDĐ thế chấp Chi nhánh Ngân hàng TMCP Kiên Long để vay 200 triệu đồng. Quá trình ký hợp đồng tín dụng không có cán bộ tín dụng nào tới thực địa xác minh, thẩm định. Vì vậy, bà Ngo hoàn toàn không biết một phần mảnh đất bà đang sử dụng đã bị người khác thế chấp vay ngân hàng. Chỉ sau khi cơ quan thi hành án tiến hành cưỡng chế kê biên tài sản thế chấp do ông Đô không trả được nợ, bà Ngo mới biết đất mình đã bị người khác thế chấp ngân hàng.
Bà Nguyễn Thị Ngo tại nhà đất của mình
Điều đáng nói là việc thế chấp ngân hàng được ông Đô giấu kín nên cả tòa cũng không biết. Bằng chứng là khi xử phúc thẩm, tòa mới tuyên hủy bản án sơ thẩm vì phát hiện ra tình tiết thế chấp ngân hàng. Chưa hết, sau khi ông Nguyễn Thành Đô rút đơn khởi kiện; bị bà Ngo phản tố, đề nghị tòa công nhận quyền sử dụng đất cho bà, hủy các GCNQSDĐ đã cấp cho ông Đô và được tòa án đang thụ lý, thì tháng 1/2017, ông Đô vẫn chuyển nhượng xong mảnh đất đứng tên ông cho ông Nguyễn Đình Đô (ở Phước Tiến, TP Nha Trang). Hơn thế, khi vụ kiện đang trong quá trình giải quyết, tháng 9/2017, ông Đình Đô lại được TP.Nha Trang cấp GCNQSDĐ mới đối với một phần thửa đất đã chuyển nhượng.
Từ thực tế vụ việc nêu trên, buộc chúng ta phải có thể nói công tác quản lý đất đai của UBND xã Vĩnh Thạnh và TP.đặt ra nhiều câu hỏi về công tác quản lý đất đai ở Nha Trang. Đó là sự lỏng lẻo, tùy tiện. Qui trình cấp CNQSDĐ được qui định hết sức chặt chẽ rõ ràng như khi tiến hành làm hồ sơ thủ tục giao đất, cấp đất. Trước hết người có đất, phải gửi đơn đề nghị; tiếp theo là cán bộ địa chính xác minh nguồn gốc thửa đất cả trên hồ sơ quản lý và ngoài thực địa. Sau đó mới đo đạc thực tế, ký giáp ranh với các hộ; nộp thuế… rồi mới trình cấp thẩm quyền phê duyệt, ban hành cấp CNQSD. Việc ngân hàng cho vay bằng thế chấp QSDĐ cũng vậy. Người vay có đơn yêu cầu, xuất trình tài sản thế chấp; cán bộ ngân hàng tiện hành xác minh. Khi đã đầy đủ thủ tục lúc đó mới ký hợp đồng vay tiền và giải ngân. Ở vụ việc này cả chính quyền địa phương và ngân hàng đã bỏ qua nhiều bước trong qui trình nên đã để xảy ra hậu quả nghiêm trọng. Việc cấp đổi GCNQSDĐ mới cho các ông bà Đô - Nhân năm 2008 và ông Nguyễn Đình Đô năm 2017, có thể do cơ tham mưu cho TP.Nha Trang cấp GCNQSDĐ có sơ suất. Nhưng với việc dấu diếm thực trạng đất đai của ông Mây bà Thơm khi chuyển nhượng cho ông Đô bà Nhân, cũng như việc ông Đô, bà Nhân mang GCNQSDĐ thế chấp vay Ngân hàng Kiên Long và chuyển nhượng cho ông Nguyễn Đình Đô mà không ai biết để ngăn chặn là một thiếu sót lớn cần được rút kinh nghiệm để từ nay về sau không còn xảy ra. Riêng hành vi mang GCNQSDĐ thế chấp vay ngân hàng và chuyển nhượng cho ông Đình Đô của ông Đô – bà Nhân trong khi vụ kiện đang được tòa án thụ lý khởi kiện vụ việc ra tòa, thì đúng là một việc làm quá đáng, có dấu hiệu của hành vi lừa dảo.
Vụ án sẽ được TAND tỉnh Khánh Hòa đưa ra xét xử vào ngày 31/5/2018. Hy vọng với thực tế nói trên quyền lợi của bà Nguyễn Thị Ngo, nay đã 98 tuổi sẽ được công nhận quyền sử dụng đất theo qui định của pháp luật. Riêng với ông Nguyễn Đình Đô, theo chúng tôi ông có thể khởi kiện ông Nguyễn Thành Đô bằng một vụ án khác; có khi đó là một vụ án hình sự bởi có dấu hiệu của hành vi lừa đảo.
Nguyễn Xuân
