 |
| Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị về tình hình phát triển kinh tế bạc trên thế giới và thích ứng chính sách, chiến lược của Việt Nam - Ảnh: VGP |
Hội nghị do Hội Người cao tuổi Việt Nam phối hợp Bộ Y tế cùng các cơ quan liên quan tổ chức, kết nối trực tuyến từ trụ sở Chính phủ tới các tỉnh, thành phố.
Tham dự Hội nghị có các đồng chí Lê Thành Long, Phó Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về NCT; Nguyễn Thanh Bình, Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về NCT, Chủ tịch Hội NCT Việt Nam; lãnh đạo các Ban, Bộ, ngành Trung ương; Hội NCT Việt Nam, đại diện các tổ chức quốc tế cùng đông đảo đại biểu tại các điểm cầu địa phương.
|
| Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị |
Người cao tuổi - nguồn lực quan trọng của quốc gia
Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Thanh Bình cho biết: Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số (GHDS) từ năm 2011. Hiện cả nước có gần 17 triệu NCT, chiếm khoảng 17% dân số và con số này tiếp tục gia tăng nhanh trong những thập niên tới. GHDS vừa đặt ra thách thức đối với hệ thống an sinh xã hội, vừa mở ra cơ hội phát triển mới nếu biết khai thác hiệu quả nguồn lực của NCT.
Thực tế cho thấy NCT Việt Nam vẫn đang đóng góp rất tích cực cho xã hội. Hiện có khoảng 9 triệu NCT tham gia lao động sản xuất, kinh doanh; hơn 1 triệu NCT tham gia công tác tại thôn, bản, tổ dân phố; hơn 3 triệu lượt NCT tham gia phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Bên cạnh đó, cả nước có trên 9.000 CLB liên thế hệ tự giúp nhau và hơn 94.000 CLB văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, dưỡng sinh. Những con số này cho thấy NCT không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách mà còn là lực lượng xã hội quan trọng, có nhiều đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội.
|
| Chủ tịch Hội NCT Việt Nam Nguyễn Thanh Bình báo cáo tại Hội nghị |
Chủ tịch Hội NCT Việt Nam cũng nhấn mạnh, trong bối cảnh GHDS diễn ra nhanh, việc phát triển kinh tế bạc là xu hướng tất yếu. Đây là hệ thống các hoạt động kinh tế, sản phẩm và dịch vụ đáp ứng nhu cầu của NCT, đồng thời tạo điều kiện để NCT tiếp tục tham gia vào các hoạt động kinh tế, xã hội.
Kinh nghiệm quốc tế và những gợi mở cho Việt Nam
Phát biểu tại hội nghị, các đại biểu nhấn mạnh và khẳng định: GHDS không còn là thách thức, áp lực mà đã trở thành động lực, mở ra cơ hội phát triển; NCT không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn tham gia thúc đẩy, phát triển kinh tế, xã hội của đất nước. Do vậy, yêu cầu cấp thiết phải xây dựng các chính sách thích ứng phù hợp, đồng thời mở ra hướng tiếp cận mới: Phát triển kinh tế bạc để phát huy nguồn lực NCT cho sự phát triển đất nước.
|
| Phó Thủ tướng Lê Thành Long điều hành phần thảo luận |
Chia sẻ kinh nghiệm từ quốc tế, bà Pauline Tamesis, Điều phối viên Thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam và ông Mathew Jackson, Trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam cho rằng: GHDS là xu hướng toàn cầu, xuất phát từ những tiến bộ về y tế, khoa học và phát triển xã hội. Theo bà Pauline Tamesis, trong 50 năm qua, tỷ lệ dân số trên 65 tuổi trên thế giới đã tăng gần gấp đôi. Trong khi đó, tỷ lệ sinh đang giảm mạnh, khiến nhiều quốc gia phải điều chỉnh chính sách phát triển để thích ứng với cơ cấu dân số mới. Việt Nam đang trải qua quá trình chuyển đổi nhân khẩu học rất nhanh. Nếu năm 2011 Việt Nam mới bước vào giai đoạn GHDS, thì dự báo đến khoảng năm 2034, sẽ trở thành xã hội “già”, khi tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên chiếm khoảng 20% dân số.
|
| Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên Thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam và ông Mathew Jackson, Trưởng Đại diện Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc tại Việt Nam dự Hội nghị |
Theo đại diện Liên Hợp Quốc, trong bối cảnh đó, “kinh tế bạc” chính là một hệ sinh thái kinh tế mới, nơi NCT không chỉ là đối tượng tiêu dùng mà còn là lực lượng tham gia sản xuất, đổi mới sáng tạo và đóng góp vào tăng trưởng. Bà Pauline Tamesis cũng đề xuất một số hướng tiếp cận quan trọng như thúc đẩy già hóa năng động, phát triển thị trường lao động cho người trên 50 tuổi, xây dựng hệ sinh thái công nghệ phục vụ NCT (Age-Tech) và mở rộng hợp tác công - tư trong các dịch vụ chăm sóc dài hạn.
Đại diện UNFPA tại Việt Nam cũng khẳng định Liên Hợp Quốc sẵn sàng đồng hành, hỗ trợ Việt Nam xây dựng các chính sách phát triển “kinh tế bạc” theo hướng bao trùm, bền vững và dựa trên quyền của NCT.
|
| Quang cảnh Hội nghị tại điểm cầu tỉnh Sơn La |
Các địa phương tích cực tham gia
Hội nghị được kết nối trực tuyến tới 34 tỉnh, thành phố, thu hút sự tham gia của lãnh đạo địa phương, các sở, ngành và Hội NCT.
Tại điểm cầu tỉnh Sơn La, hội nghị do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Minh Tiến chủ trì với sự tham dự của lãnh đạo nhiều sở, ngành như y tế, nội vụ, tài chính, giáo dục và đào tạo, văn hóa, khoa học - công nghệ, cùng đại diện Hội NCT tỉnh và các cơ quan báo chí địa phương. Điểm cầu Thanh Hóa, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đầu Thanh Tùng chủ trì hội nghị với sự tham gia của Ban Thường vụ Hội NCT tỉnh cùng đại diện các sở, ban, ngành. Đồng chí Phan Thiên Định, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh chủ trì Hội nghị tại điểm cầu tỉnh; đồng chí Nguyễn Thị Nguyệt, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cùng đại diện nhiều sở, ngành, Ban Công tác NCT và Hội NCT tỉnh dự, theo dõi và thảo luận các nội dung của hội nghị.
|
| Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Đầu Thanh Tùng chủ trì Hội nghị tại điểm cầu UBND tỉnh |
Dự và chủ trì Hội nghị tại các địa phương có đồng chí Giàng A Tính, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu; Phạm Tấn Hòa, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh; Nguyễn Ngọc Sâm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cùng đại biểu các Ban, Sở, ngành, Hội NCT cấp tỉnh…
Sự tham gia đông đảo của các địa phương cho thấy vấn đề thích ứng với GHDS và phát triển “kinh tế bạc” đang được quan tâm rộng rãi trong cả hệ thống chính trị.
|
| Quang cảnh cuộc họp tại điểm cầu tỉnh Hà Tĩnh |
Tư duy mới về phát triển “kinh tế bạc”
Phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh: GHDS là xu thế toàn cầu và Việt Nam không nằm ngoài xu thế đó. Điều quan trọng là phải có tư duy đúng và giải pháp phù hợp để biến thách thức thành cơ hội phát triển. Theo Thủ tướng, cần thống nhất nhận thức rằng NCT không phải là gánh nặng của xã hội mà là nguồn lực quý báu. Với kinh nghiệm, trí tuệ và uy tín trong cộng đồng, NCT chính là “kho tàng tri thức”, là “những pho từ điển sống” của xã hội.
Thủ tướng khẳng định, trong phát triển kinh tế bạc, NCT vừa là chủ thể, vừa là trung tâm và cũng là người thụ hưởng. Tư duy phát triển cần chuyển từ cách nhìn NCT là đối tượng thụ hưởng sang coi họ là lực lượng có thể tiếp tục đóng góp cho sự phát triển đất nước.
|
| Quang cảnh Hội nghị tại điểm cầu tỉnh Tây Ninh |
Để thúc đẩy kinh tế bạc, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tập trung hoàn thiện thể chế, xây dựng chính sách khuyến khích doanh nghiệp phát triển các sản phẩm và dịch vụ dành cho NCT; đồng thời phát triển hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe, nhà ở, du lịch nghỉ dưỡng và công nghệ hỗ trợ NCT. Bên cạnh đó, cần tiếp tục phát huy vai trò của Hội NCT Việt Nam trong việc đại diện, bảo vệ quyền lợi NCT, tham gia xây dựng chính sách và kết nối các nguồn lực xã hội.
Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu huy động sự tham gia của toàn xã hội trong phát triển “kinh tế bạc”, từ Nhà nước, doanh nghiệp đến cộng đồng và bản thân NCT.
|
| Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm |
Phát huy vai trò người cao tuổi trong kỷ nguyên mới
Kết luận hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định GHDS không chỉ đặt ra yêu cầu chăm lo đời sống NCT mà còn mở ra một không gian phát triển mới cho nền kinh tế. Phát triển kinh tế bạc chính là cách để phát huy trí tuệ, kinh nghiệm và nguồn lực của gần 17 triệu NCT Việt Nam, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống của các thế hệ cao tuổi trong xã hội.
Trong hành trình phát triển đất nước, NCT vẫn sẽ tiếp tục là điểm tựa của gia đình, là nguồn tri thức quý của cộng đồng và là lực lượng đóng góp quan trọng cho sự nghiệp xây dựng và phát triển Tổ quốc trong giai đoạn mới.
