Nguồn gốc sử dụng đất và quá trình giải quyết vụ việc
Cụ Thái Quang Hỷ và vợ là cụ Trương Thị Dục tham gia hoạt động Cách mạng trong thời kì kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, từ năm 1945 đến ngày thống nhất đất nước (30/4/1975). Cụ Hỷ và cụ Dục là người có công với cách mạng được Đảng, Nhà nước tặng thưởng nhiều Huân, Huy chương. Sau năm 1975, hai cụ nghỉ hưu có mua lại căn nhà cấp 4, mái lợp tôn diện tích 42m2 trên diện tích 1.036m2 đất của ông Nguyễn Văn Thạnh, tại khóm Bình Đức 1, phường Bình Đức, TP Long Xuyên. Hai bên có lập giấy viết tay và biên bản nhận tiền ngày 9/9/1977. Đến năm 1978, cụ Hỷ kê khai đăng kí sử dụng diện tích đất 1.036m2 tại UBND phường Bình Đức. Theo Giấy chứng nhận kê khai đăng kí nhà cửa tại UBND phường Bình Đức ngày 30/01/1978, diện tích sở hữu nhà của vợ chồng cụ Hỷ là 42m2, diện tích sử dụng chính là 1.036m2 đất.
Năm 1989, cụ Hỷ gửi đơn tại UBND phường Bình Đức về việc xin xác nhận tài sản, bao gồm một căn nhà gỗ thao lao diện tích 42m2, diện tích sử dụng 1.036m2 đất để thế chấp tài sản trên cho Cửa hàng kinh doanh vàng bạc thị xã Long Xuyên vay 3 lượng vàng, được UBND phường Bình Đức xác nhận ngày 30/11/1989. Cụ Hỷ có nộp thuế nhà đất hằng năm.
 |
| Khu đất của gia đình cụ Thái Quang Hỷ đang kiến nghị được cấp GCNQSDĐ. |
Quá trình sử dụng, cụ Hỷ cho con là Thái Quang Hùng, Thái Quang Thắng cất nhà ở. Năm 2000, khi ông Thắng sửa nhà thì ông Nguyễn Thế Liêm là hàng xóm có đất giáp nhà cụ Hỷ gửi đơn tranh chấp đất đai đến chính quyền địa phương. Phần đất tranh chấp giữa hai gia đình là rãnh đất trũng (mương) nằm trong diện tích đất gia đình cụ Hỷ đang sử dụng.
Ngày 23/5/2005, UBND TP Long Xuyên ban hành Quyết định số: 55/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại giữa ông Nguyễn Thế Liêm tranh chấp đất với cụ Thái Quang Hỷ. Theo đó, quyết định: Bác yêu cầu tranh chấp đất của ông Nguyễn Thế Liêm đối với cụ Thái Quang Hỷ; Ổn định ranh đất của cụ Hỷ và ông Liêm tính từ mốc lộ giới Quốc lộ 91 kéo thẳng ra phía bờ mương theo vách nhà của ông Thái Quang Hùng, Thái Quang Thắng (con cụ Hỷ) làm chuẩn, theo các mốc ranh số 8, 35, 14, 16 và 25; Phần con mương sau nhà cụ Hỷ thông qua chợ Trà Ôn là mương công cộng. Giao trách nhiệm cho UBND phường Bình Đức quản lí theo họa đồ do Phòng Quản lí phát triển đô thị (nay là Phòng Quản lí đô thị) TP Long Xuyên lập ngày 4/6/2002.
Cụ Thái Quang Hỷ không đồng ý với một phần nội dung của quyết định trên và khiếu nại đến UBND tỉnh An Giang yêu cầu được sử dụng phần đất trống sát Quốc lộ 91 (phần đất do cụ Hỷ mua và sử dụng từ năm 1977), còn phần mương thì cụ đồng ý làm mương công cộng.
Ngày 5/6/2006, UBND tỉnh An Giang ban hành Quyết định số: 124/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Thế Liêm và cụ Thái Quang Hỷ, với nội dung: Ổn định ranh đất của cụ Hỷ theo các điểm 8, 35, 14, 16 và 25 trong họa đồ hiện trạng khu đất ngày 4/6/2002 của Phòng Quản lí phát triển đô thị. Giao trách nhiệm cho UBND phường Bình Đức quản lí phần đất và mương theo các điểm 35, 1, 2, 3, 10, 11, 12, 26, 25, 24, 14 trong họa đồ hiện trạng khu đất ngày 4/6/2002. Bác yêu cầu khiếu nại của ông Liêm và cụ Hỷ.
Ngày 2/11/2009, cụ Hỷ có đơn xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) và được UBND TP Long Xuyên cấp GCNQSDĐ số CH00117 ngày 29/1/2010 cho diện tích 160,4m2, loại đất ở đô thị.
|
| Ngày 25/7/2023, UBND tỉnh An Giang có Văn bản số: 4014/VP-UBND-TD gửi Thanh tra tỉnh về việc cung cấp thông tin liên quan đến khiếu nại của công dân. |
Ngày 12/5/2015, UBND TP Long Xuyên có Công văn số: 1195/UBND-NC với nội dung: Kiến nghị UBND tỉnh phúc tra Quyết định số: 124/QĐ-UBND ngày 5/6/2006, do có tình tiết mới làm thay đổi tính chất việc tranh chấp đất giữa cụ Hỷ và ông Liêm. Cụ Hỷ đã cung cấp các giấy tờ sau: Giấy chứng nhận đã kê khai đăng kí nhà được UBND phường Bình Đức xác nhận ngày 30/1/1978; Đơn xin xác nhận quyền sở hữu nhà ngày 29/11/1989, được UBND phường Bình Đức xác nhận ngày 4/12/1989 và Mẫu kê khai đăng kí nhà đất ngày 3/1/1991. Sau đó, bằng Công văn số: 1746/VPUBND-NC ngày 15/6/2015, UBND tỉnh An Giang đã đồng ý phúc tra lại vụ việc tranh chấp đất đai giữa cụ Hỷ và ông Liêm.
Vụ việc kéo dài nhiều năm vẫn chưa được giải quyết triệt để, ngày 30/3/2021, ông Thái Quang Lợi, đại diện cho gia đình cụ Hỷ (cụ Hỷ đã mất năm 2017) có đơn yêu cầu xem xét việc phúc tra Quyết định số: 124/QĐ-UBND của UBND tỉnh theo đề nghị của UBND TP Long Xuyên trước đây.
Tại buổi làm việc với Thanh tra tỉnh An Giang ngày 25/5/2021, ông Lợi đề nghị đo đạc lại phần đất của gia đình cho đủ diện tích 1.036m2 và cấp GCNQSDĐ, còn phần mương công cộng (phần đất đã giao cho UBND phường Bình Đức quản lí) thì đề nghị UBND TP Long Xuyên cấp quyền sử dụng cho gia đình ông.
Ngày 2/11/2021, Thanh tra tỉnh An Giang có Văn bản số: 522/TTT-KNTC, báo cáo kết quả phúc tra Quyết định giải quyết khiếu nại, theo đó kiến nghị: Tiếp tục thực hiện Quyết định số: 124/QĐ-UBND ngày 5/6/2006 của UBND tỉnh An Giang giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Thế Liêm và ông Thái Quang Hỷ; Giao UBND TP Long Xuyên trả lời ông Thái Quang Lợi (đại diện gia đình cụ Thái Quang Hỷ) về các loại giấy tờ do gia đình cụ Hỷ cung cấp không phải là tình tiết mới làm thay đổi nội dung Quyết định số: 124/QĐ-UBND ngày 5/6/2006 của UBND tỉnh An Giang.
Trao đổi với phóng viên Tạp chí Người cao tuổi, ông Nguyễn Duy Thuỵ, Chánh Văn phòng UBND TP Long Xuyên cho biết: UBND TP Long Xuyên vẫn đang tiếp tục thực hiện Quyết định số: 124/QĐ-UBND ngày 5/6/2006 của UBND tỉnh An Giang. Theo đó, UBND phường Bình Đức nhiều lần phối hợp với các cơ quan tổ chức vận động gia đình cụ Hỷ chấp hành và thực hiện theo đúng Quyết định số: 124/QĐ-UB UBND tỉnh An Giang ngày 5/6/2006, nhưng gia đình cụ Hỷ chưa chấp hành. Do đó, UBND thành phố giao UBND phường tiếp tục vận động gia đình cụ Hỷ tháo dỡ các công trình, vật kiến trúc vi phạm trật tự xây dựng trên đất do phường được giao quản lí.
Ngày 25/7/2023, UBND tỉnh An Giang có Văn bản số: 4014/VP-UBND-TD về việc cung cấp thông tin liên quan đến khiếu nại của công dân gửi Thanh tra tỉnh. Theo đó, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Trần Anh Thư giao Thanh tra tỉnh xem xét, thông tin đề nghị của Tạp chí Người cao tuổi đối với vụ việc của gia đình cụ Thái Quang Hỷ.
Theo bà Lưu Thị Anh Thư, Phó Chánh Thanh tra tỉnh An Giang: Thanh tra tỉnh tiếp thu những ý kiến đề nghị xem xét và làm rõ như: Bản đồ địa chính qua các thời kì và sổ mục kê năm 1990, 1997… thể hiện khu đất của gia đình cụ Hỷ; giấy tờ mua bán, hiện trạng sử dụng đất, phần đất tranh chấp là phần đất trũng lâu ngày tạo thành rãnh nước (từ mương trước khi Quốc lộ 91 hình thành) chứ không phải mương công cộng; 2 cây si được cụ Hỷ trồng từ năm 1978 trên phần đất tranh chấp vẫn còn… và sẽ xem xét phản hồi lại.
Nhận định chuyên gia pháp lí
Liên quan đến vụ việc, Luật sư Nguyễn Công Tá, Công ty Luật Khôi Việt, Đoàn luật sư TP Hà Nội cho biết: Trên thực tế, gia đình cụ Hỷ đã ăn, ở, sử dụng đúng ranh giới đất, sinh hoạt ổn định, liên tục trên đất này từ năm 1977 cho đến nay, quá trình sử dụng đất không bị xử lí vi phạm, phù hợp với quy hoạch khu dân cư. Tại thời điểm gia đình cụ Hỷ gặp khó khăn về nhà ở, đất ở, cụ Hỷ đã nhiều lần làm đơn đề nghị với chính quyền các cấp hợp thức hóa và cấp GCNQSDĐ đối với diện tích 1.036m2 đất do gia đình cụ mua từ năm 1977. Việc đề nghị của gia đình cụ Hỷ là phù hợp với Quyết định số: 118/TTg ngày 27/2/1996 của Thủ tướng Chính phủ về việc hỗ trợ người có công với cách mạng cải thiện nhà ở và Quyết định số: 117/2007/QĐ-TTg ngày 25/7/2007 của Thủ tướng Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 118/TTg ngày 27/2/1996. Căn cứ Điều 100 Luật Đất đai năm 2013, Điều 18 Nghị định số: 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014, gia đình cụ Hỷ đủ điều kiện để được cấp GCNQSDĐ đối với toàn bộ diện tích 1.036m2 đang sử dụng và không phải nộp tiền sử dụng đất.
Nhưng năm 2006, trong quá trình xác minh để giải quyết khiếu nại, tranh chấp đất đai giữa gia đình cụ Thái Quang Hỷ với ông Nguyễn Thế Liêm, Thanh tra tỉnh An Giang đã báo cáo UBND tỉnh An Giang về việc mua nhà và quá trình sử dụng đất của gia đình cụ Hỷ không có giấy tờ, không đo đạc diện tích cụ thể; gia đình chỉ nộp thuế diện tích đất 94m2… Vì vậy, Quyết định số: 124/QĐ-UBND ngày 5/6/2006 của UBND tỉnh An Giang đã bác đơn khiếu nại của cụ Hỷ là không khách quan, thiếu cơ sở pháp lí, đã ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của gia đình cụ Hỷ.
Ngày 12/5/2015, UBND TP Long Xuyên đã cung cấp chứng cứ liên quan đến nguồn gốc đất do cụ Hỷ; và có Công văn số 1195/UBND-NC kiến nghị UBND tỉnh phúc tra Quyết định số: 124/QĐ-UBND của UBND tỉnh do có tình tiết mới làm thay đổi bản chất về tranh chấp đất đai giữa cụ Hỷ với ông Liêm. Các loại giấy tờ do cụ Hỷ cung cấp nêu trên là căn cứ để xác định thời điểm bắt đầu sử dụng đất ở ổn định của gia đình cụ Hỷ từ năm 1978 với tổng diện tích đất sử dụng là 1.036m2. Song cụ Hỷ mới được UBND TP Long Xuyên cấp GCNQSDĐ cho 160,4m2 đất (loại đất ở đô thị), là chưa đủ và chưa đúng với hiện trạng sử dụng đất của gia đình cụ Hỷ.
Việc Thanh tra tỉnh An Giang phúc tra Quyết định số: 124/QĐ-UBND ngày 5/6/2006 của UBND tỉnh An Giang với thời gian kéo dài tới 6 năm (từ năm 2015 đến 2021) và cho rằng, các giấy tờ được gia đình cụ Hỷ cung cấp không phải là tình tiết mới làm thay đổi nội dung Quyết định số: 124/QĐ-UBND ngày 5/6/2006 của UBND tỉnh An Giang; nên ngày 2/11/2021 có Công văn số: 522/TTT-KNTC báo cáo kết quả phúc tra quyết định giải quyết khiếu nại là không chính xác, thiếu khách quan, đã bỏ qua giá trị lịch sử công cuộc cải tạo nhà, đất, cải tạo Công thương nghiệp tư bản - tư doanh qua từng thời kì của Đảng và Nhà nước. Hiện nay cụ Thái Quang Hỷ đã chết, ông Thái Quang Lợi là con trai tiếp tục có đơn gửi UBND tỉnh xem xét phúc tra lại Quyết định số: 124/QĐ-UBND ngày 5/6/2006 của UBND tỉnh An Giang và cấp GCNQSDĐ cho 1.036m2 đất theo hiện trạng sử dụng đất đúng quy định của Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành.
