Trào ngược dạ dày thực quản còn gọi là GERD (Gastroesophageal Reflux Disease), là tình trạng rối loạn mạn tính của cơ thắt thực quản dưới làm cho dịch dạ dày bao gồm thức ăn, men tiêu hóa, hơi trào lên thực quản gây viêm và tổn thương ở đường tiêu hóa và hô hấp trên.
Trào ngược dạ dày thực quản là tình trạng chảy ngược axit từ dạ dày lên thực quản. Triệu chứng này có thể gây ra hiện tượng ợ nóng, chướng hơi, khó tiêu, ruột gan cồn cào... Nguyên nhân hình thành bệnh thường xuất phát từ việc co thắt thực quản dưới, gây suy yếu hoặc tổn thương bên trong.
Bệnh có thể gây viêm thực quản, hẹp thực quản, ung thư biểu mô tuyến thực quản, hen suyễn, viêm thanh quản mạn tính, sâu răng, viêm xoang mạn tính, viêm tai giữa tái phát nhiều lần...
Trong khi đó, thực quản dưới lại là nơi ngăn chặn thức ăn trong dạ dày di chuyển vào thực quản. Khi gặp phải tình trạng này thì các loại thức ăn bạn nạp vào cơ thể sẽ gây ra một lượng axit không nhỏ. Để hạn chế nguy cơ khiến bệnh thêm tồi tệ, bạn nên chú ý tới một số nguyên tắc khi ăn uống và lựa chọn những loại thực phẩm phù hợp đối với người đang bị trào ngược dạ dày.
2 nguyên tắc khi ăn uống mà người bị trào ngược dạ dày nên chú ý:
Hạn chế ăn những loại thực phẩm chứa hàm lượng axit cao và dễ gây kích thích thực quản dưới như trái cây có múi (chanh, cam, quýt), đồ uống có ga, đồ ăn cay nóng, nhiều gia vị...
Chọn ăn những loại thực phẩm có khả năng trung hòa axit như bánh mì, bột yến mạch, protein dễ tiêu... Vì các thực phẩm này có thể giúp tránh sự bào mòn axit dạ dày và hạn chế nguy cơ co thắt thực quản dưới.
Cách điều trị trào ngược thực quản dạ dày
Thuốc
Thuốc ức chế bơm proton (PPI) là thuốc điều trị chính với mục đích làm giảm tiết axit dạ dày. Các phác đồ khởi trị PPI với liều tấn công trong 4 đến 8 tuần sau đó điều trị duy trì với liều giảm dần. Ngoài ra, bác sĩ sẽ sử dụng các thuốc khác như ức chế thụ thể H2, Alginate kết hợp với một số thuốc trợ vận động như Domperidone, Methochlopramide...
Phẫu thuật
Khi điều trị nội khoa không thành công và có biến chứng của bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật.
Y học cổ truyền
Tùy theo thể bệnh của người bệnh, dược sĩ sẽ sử dụng các vị thuốc trong nhóm hành khí giải uất, sơ can, lí khí hòa vị, kiện tì kết hợp tùy theo thể bệnh. Các bài thuốc hay sử dụng như tiêu dao tán, bán hạ hậu phác thang.
Châm cứu
Có nhiều phương thức điều trị như hào châm, cấy chỉ, nhĩ hoàn. Các huyệt thường dùng là trung quản, đản trung, nội quan, túc tam lí, thái xung, công tôn, tam âm giao, vùng thần môn, giao cảm, tì, vị...
Dưỡng sinh
Bệnh nhân có thể thư giãn, giảm stress bằng các bài tập thở dưỡng sinh.
Chế độ sinh hoạt
Người bệnh nên giảm cân nếu béo phì, không hút thuốc lá, tránh các bữa ăn tối muộn (ăn trước ngủ 2-3 tiếng), tránh nằm ngay sau ăn, nâng cao đầu giường khi ngủ. Hạn chế thức ăn chua cay, đồ chiên xào nhiều dầu mỡ, chocolate, rượu bia, đồ uống có ga, không uống nước trong bữa ăn. Thư giãn, giảm stress là yếu tố quan trọng trong việc điều trị bệnh.
Theo bác sĩ, trào ngược dạ dày thực quản cần được bác sĩ thăm khám cẩn thận để đưa ra phác đồ điều trị kết hợp chế độ sinh hoạt để tránh tái phát. Khi có các triệu chứng nuốt khó, nuốt đau, khàn tiếng, nôn ra máu, nghẹt thở, khó thở về đêm, sụt cân, cần phải đến ngay bệnh viện để khám và thực hiện các xét nghiệm, cận lâm sàng.
Cách chữa trào ngược dạ dày tại nhà
Không nằm sau khi ăn no
Khi bạn ăn một bữa ăn và sau đó đi nằm ngay, các chất trong dạ dày có thể dễ dàng bị đẩy lên cao, vì nó gây áp lực lên cơ thắt thực quản. Tuy nhiên, nếu người bệnh ngồi hoặc đứng thẳng, trọng lực hoạt động có lợi giúp giảm thức ăn trào ngược lên.
Điều chỉnh tư thế ngủ
Trào ngược dạ dày vào ban đêm là rất nguy hiểm nhất. Nếu thường xuyên trào ngược dạ dày vào ban đêm, nguy cơ biến chứng tăng lên.
Tuy nhiên, có một số cách chữa trào ngược dạ dày đơn giản vào ban đêm.
Nằm xuống duỗi thẳng người ép các chất và thức ăn trong dạ dày chống lại cơ thắt thực quản dưới. Gối đầu cao hơn so với dạ dày, trọng lực giúp giảm áp lực trong dạ dày.
Nâng toàn bộ đầu giường bằng cách đặt gạch hoặc khối gỗ dưới chân giường, để giường nằm nghiêng một chút sẽ giúp người bệnh tránh các triệu chứng trào ngược khi ngủ.
Lựa chọn quần áo phù hợp
Tránh thắt lưng bó sát, quần jean bó sát và quần áo thanh mảnh có thể giúp ngăn ngừa kích ứng với cơ thắt thực quản dưới.
Các loại thực phẩm phù hợp cho người đang bị trào ngược dạ dày:
Lòng trắng trứng
Những người mắc chứng trào ngược dạ dày chỉ nên ăn lòng trắng trứng chứ không nên ăn kèm cùng lòng đỏ. Do lòng đỏ có chứa nhiều chất béo nên dễ gây kích thích dạ dày tiết ra nhiều axit, từ đó làm xuất hiện tình trạng trào ngược dạ dày.
Bánh mì, bột yến mạch
Đây vốn là một loại ngũ cốc nguyên hạt có chứa nguồn chất xơ dồi dào. Đồng thời, nó còn có thể hấp thụ axit trong dạ dày và làm giảm bớt các triệu chứng trào ngược từ bên trong.
Các loại đậu
Đậu Hà Lan, đậu xanh, đậu đỏ... đều là những loại thực phẩm chứa hàm lượng chất xơ lớn nên sẽ hỗ trợ không nhỏ trong việc hạn chế nguy cơ trào ngược dạ dày diễn ra tiếp.
Thịt nạc
Các loại thịt nạc như gà, cá... đều có chứa rất ít chất béo nên sẽ làm giảm bớt nguy cơ trào ngược dạ dày. Tuy nhiên, bạn nên chú ý dùng phương pháp nướng, luộc, thay vì chiên, rán để không làm tiết ra nhiều axit trong dạ dày.
Sữa chua
Sữa chua vốn rất giàu lợi khuẩn nên giúp thúc đẩy quá trình tiêu hóa diễn ra thuận lợi. Do đó, những người bị trào ngược dạ dày nên ăn 1 cốc sữa chua mỗi ngày để cải thiện tình trạng tiêu hóa tốt hơn.
Các loại hạt
Óc chó, hạnh nhân, mắc ca... đều là những nguồn chất béo lành mạnh rất tốt cho cơ thể. Khi bạn bổ sung vào thì nó sẽ làm giảm lượng chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa bên trong. Nhờ đó, tình trạng trào ngược dạ dày sẽ không còn xuất hiện và gây hại sức khỏe của bạn nữa.
Rau củ quả
Trong thời kì đang mắc chứng trào ngược dạ dày, bạn nên chủ động ăn nhiều rau xanh để thu về nguồn chất xơ dồi dào và giúp giảm bớt tình trạng bệnh trong cơ thể.
