Tội “Nhận hối lộ” và chế tài của pháp luật

Công an TP Đà Nẵng đã thực hiện quyết định khởi tố bị can và lệnh bắt tạm giam đối với ông Hồ Văn Khoa, Chủ tịch UBND quận Cẩm Lệ và ông Trần Phước Mỹ, Phó phòng Quản lí đô thị UBND quận Cẩm Lệ để điều tra về tội “Nhận hối lộ”, theo Khoản 4, Điều 354 Bộ luật Hình sự năm 2015. Theo cơ quan chức năng, việc thực hiện các quyết định trên là diễn biến mới nhất khi mở rộng điều tra vụ án đưa, nhận hối lộ liên quan đến việc đấu thầu và thi công gói thầu nạo vét hệ thống cống thoát nước trên địa bàn quận Cẩm Lệ.

Xác minh ban đầu cho thấy, ông Khoa và một số cá nhân khác đã nhận hối lộ gần 3 tỉ đồng từ Công ty TNHH Thy Nghĩa Hưng (có trụ sở tại phường Hòa Thọ Đông, quận Cẩm Lệ) để giúp doanh nghiệp này trúng một số gói thầu trên địa bàn quận.

Dưới góc độ pháp luật, luật sư Nguyễn Thanh Đồng, Văn phòng Luật sư Nhân Chính, Đoàn luật sư TP Hà Nội cho biết, việc cơ quan điều tra khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam các bị can là đúng quy định pháp luật.

Cơ quan Công an tống đạt quyết định khởi tố bị can đối với ông Hồ Văn Khoa.

Theo quy định tại Điều 354 Bộ luật Hình sự năm 2015, nhận hối lộ là hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn trực tiếp hoặc qua trung gian nhận hoặc sẽ nhận cho chính bản thân người đó hoặc cho người hoặc tổ chức khác tiền. Chủ thể của tội nhận hối lộ là người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức Nhà nước và doanh nghiệp, tổ chức ngoài Nhà nước. Khách thể của tội nhận hối lộ là những quan hệ xã hội liên quan đến hoạt động bình thường của các cơ quan, tổ chức trong Nhà nước và của các doanh nghiệp, tổ chức ngoài Nhà nước; làm cho cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp này bị suy yếu, mất uy tín; làm cho Nhân dân mất niềm tin vào Đảng và Nhà nước. Người phạm tội nhận hối lộ thực hiện hành vi của mình với lỗi cố ý trực tiếp, tức là, họ nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả của hành vi đó và mong muốn hậu quả xảy ra.

Theo luật sư Nguyễn Thanh Đồng, người thực hiện hành vi nhận hối lộ thuộc 1 trong 4 hành vi sau sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự, cụ thể:

- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trực tiếp hoặc qua trung gian nhận hoặc sẽ nhận cho chính bản thân người đó hoặc cho người hoặc tổ chức khác tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá từ 2 triệu đồng trở lên, để làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ.

- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trực tiếp hoặc qua trung gian nhận hoặc sẽ nhận cho chính bản thân người đó hoặc cho người hoặc tổ chức khác tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá dưới 2 triệu đồng nhưng đã bị xử lí kỉ luật về hành vi này mà còn vi phạm, để làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ.

- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trực tiếp hoặc qua trung gian nhận hoặc sẽ nhận cho chính bản thân người đó hoặc cho người hoặc tổ chức khác tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá dưới 2 triệu đồng nhưng đã bị kết án về một trong các tội quy định tại Mục 1 Chương XXIII, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, để làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ.

- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trực tiếp hoặc qua trung gian nhận hoặc sẽ nhận cho chính bản thân người đó hoặc cho người hoặc tổ chức khác lợi ích phi vật chất, để làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ.

“Trong vụ án này, nếu ông Hồ Văn Khoa và ông Trần Phước Mỹ bị cáo buộc đã nhận hối lộ số tiền gần 3 tỉ đồng thì sẽ bị truy tố theo Khoản 4, Điều 354 Bộ luật Hình sự năm 2015, với khung hình phạt là 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình”, luật sư Đồng nêu quan điểm.