Ngày 29/5/2018, TAND Cấp cao tại Đà Nẵng tiến hành xét xử phúc thẩm vụ án hành chính về việc ông Nguyễn Minh Mẫn và bà Trần Thị Hảo, ở thôn 16, xã Lộc Ninh, TP Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình kháng cáo toàn bộ Bản án sơ thẩm số 18/2017/HC-ST ngày 27/9/2017 của TAND tỉnh Quảng Bình, do vi phạm nghiêm trọng tố tụng, với việc tuyên giữ nguyên Quyết định số 2043/QĐ-UBND ngày 7/7/2016 của Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình và Quyết định số 386/QĐ-UBND ngày 5/2/2016 của Chủ tịch UBND TP Đồng Hới, từ chối bồi thường, hỗ trợ thiệt hại đất và tài sản trên đất khi giải phóng mặt bằng, mở rộng Quốc lộ 1A dự án 2013, gây thiệt hại nghiêm trọng quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của hộ gia đình ông bà.
.jpg)
Phiên tòa phúc thẩm xét xử sáng 29/5/2018, bị đơn và người có trách nhiệm nghĩa vụ liên quan vắng mặt vì
không dám đối diện sự thật
Người bị kiện: Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình, Chủ tịch UBND TP Đồng Hới; Người có nghĩa vụ liên quan: ông Hoàng Sơn Hải, Tổng giám đốc Tập đoàn Sơn Hải; Chủ tịch UBND xã Lộc Ninh, TP Đồng Hới tiếp tục vắng mặt (ông Trần Xuân Cầm, Phó Chánh Thanh tra tỉnh; ông Phạm Xuân Vinh, Trưởng đoàn xác minh liên ngành tỉnh, người bị tố cáo có liên quan trong việc tham mưu trái pháp luật đến ngồi nghe Tòa án xét xử).
Thẩm phán Vũ Thanh Liêm, chủ tọa phiên tòa phúc thẩm ông tóm tắt nội dung vụ án sơ thẩm: ngày 29/9/1989, ông Nguyễn Minh Mẫn được HTX Hữu Cung và UBND xã Lộc Ninh cấp 300m2 đất ở tại khu hoang hóa, năm 1990 UBND thị xã Đồng Hới cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, năm 2008 có biến động nên UBND TP Đồng Hới cấp 896m2. tại thửa số 170, tờ bản đồ số 4 xã Lộc Nình, phía Tây Bắc giáp với đường ngang Trại tạm giam Công an tỉnh Quảng Bình. Năm 2013, dự án mở rộng Quốc lộ 1A làm ảnh hưởng đến phần đất trước cửa nhà ông Mẫn, bà Hảo. Ông Mẫn, bà Hảo khiếu nại, tố cáo quyết liệt với lí do: Chủ tịch UBND TP Đồng Hới tùy tiện chỉ đạo lực lượng cưỡng chế trái pháp luật, xâm hại nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm, quyền con người của cả gia đình… Bị dư luận và báo chí lên án mạnh mẽ, nên sau đó Chủ tịch UBND TP Đồng Hới mới công nhận vi phạm pháp luật. Tiếp theo, các cơ quan chức năng của TP Đồng Hới và Đoàn Thanh tra liên ngành tỉnh Quảng Bình đo đạc, mới xác định có kết quả thiệt hại là 172,5m2 đất, thế nhưng chỉ giải quyết 157m2, bớt lại 15,5m2 đất không bồi thường. Như vậy, ông Mẫn, bà Hảo khẳng định có dấu hiệu tiêu cực (chưa kể Quyết định số
1839/2007/QĐ-UBND do Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình kí, kèm danh sách bồi thường hộ ông Mẫn là 192m2 đất bị thiệt hại; dự án năm 2013 kết quả bị thiệt hại là 184m2; 172,5m2 nhưng chỉ bồi thường 157m2) từ chối bồi thường 15,5 m2 với lí do: “lấn chiếm đường ngang Trại tạm giam”(!?)
Để làm rõ vấn đề này, theo giấy triệu tập của Tòa án, ngày 16/8/2017, Thượng tá Nguyễn Tiến Lượng, Phó Trưởng phòng Hậu cần, Công an tỉnh Quảng Bình được Giám đốc Công an tỉnh cử đến tham gia trình bày tại bản khai: “Diện tích đất đường vào Trại tạm giam (nay là Trung tâm huấn luyện và bồi dưỡng nghiệp vụ Công an tỉnh) không thuộc sở hữu của Công an tỉnh Quảng Bình”. Như vậy, ông Mẫn khẳng định: do Thanh tra từ cấp TP Đồng Hới đến cấp Thanh tra liên ngành tỉnh này tùy tiện suy diễn, vu khống dân, áp đặt, cố làm trái hồ sơ và thực tế hiện trạng, bất chấp quy định của pháp luật tại Khoản 1, Khoản 2, Khoản 3, Điều 47/Nghị định số 84/2007/NĐ-CP của Chính phủ: “bồi thường theo diện tích đo đạc thực tế người dân sử dụng ổn định”, nên dẫn đến Quyết định số 386/QĐ-UBND ngày 5/2/2016 của Chủ tịch UBND TP Đồng Hới và Quyết định số 2043/QĐ-UBND ngày 7/7/2016 của Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình là sai, gây thiệt hại nghiêm trọng cho người dân.
.jpg)
Vì vậy, ông Mẫn, bà Hảo yêu cầu Tòa án hủy cụm từ: “diện tích lấn chiếm 73,6m2 đường ngang vào Trung tâm huấn luyện Công an tỉnh; hủy Điều 1, Điều 2, Điều 3 Quyết định số 2043 của Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình và Quyết định số 386 của Chủ tịch UBND TP Đồng Hới, bồi thường các khoản mà ông Mẫn, bà Hảo đã chứng minh rõ. Bản án sơ thẩm đề cập và “Đơn đề nghị bồi thường tổn hại về danh dự”, thẩm phán phiên tòa sơ thẩm TAND tỉnh Quảng Bình biên nhận ngày 7/9/2017 có trong hồ sơ vụ án. Cụ thể, chi tiết thiệt hại mà ông Mẫn, bà Hảo yêu cầu bồi thường thời gian trì trệ kéo dài hơn 4 năm qua. Theo phương án Hội đồng bồi thường, hỗ trợ của UBND TP Đồng Hới tính thời giá rẻ mạt năm 2015 cụ thể các khoản như sau:
1- Đất cây lâu năm: Diện tích bị thiệt hại 15,5m2 x 35.000 đồng = 542.500 đồng;
Hỗ trợ đất vườn liền kề đường loại 3 Quốc lộ 1, vị trí 1: Diện tích 15,5m2 x 7.248.000 đồng/2 = 56.172.000 đồng (hỗ trợ 50% giá đất).
Cộng: 56.714.500 đồng.
2- Yêu cầu Tòa án buộc Chủ tịch UBND TP Đồng Hới và Tổng giám đốc Tập đoàn Sơn Hải phải bồi thường 45.000.000 đồng do cưỡng chế trái pháp luật, dùng máy cẩu cào sập nát nhà 29,4m2.
3- Thời gian để trì trệ kéo dài cho gia đình không sản xuất được, làm ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống hơn 4 năm x 20.000.000 đồng = 80.000.000 đồng.
4- Tổn hại sức khỏe, tinh thần, danh dự, nhân phẩm, quyền con người do bị lực lượng khống chế xâm hại cả gia đình 3 người x 150.000.000 đồng = 450.000.000 đồng.
Tổng cộng 631.714.500 đồng (chưa kể tính lãi suất theo quy định).
Căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Tòa án cấp phúc thẩm TAND Cấp cao tại Đà Nẵng phân tích và chỉ ra 4 điểm tại bản án sơ thẩm của TAND tỉnh Quảng Bình sai cơ bản, mâu thuẫn. Cụ thể: “Bản án sơ thẩm không rõ dựa vào đâu để đánh giá và quyết định không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Mẫn, bà Hảo, buộc UBND TP Đồng Hới phải bồi thường 551.774.500 đồng do đã làm ảnh hưởng đến sức khỏe, danh dự và thời gian đi kiện. Số tiền giải quyết vượt quá yêu cầu khởi kiện của đương sự và thiếu Tập đoàn Sơn Hải mà người khởi kiện yêu cầu cùng phải bồi thường”.
Ông Đinh Văn Chánh, Kiểm sát viên Viện KSND Cấp cao hỏi: “Phần tranh tụng, nguyên đơn có cần hỏi gì không”? Ông Mẫn trả lời: “Tôi cần hỏi, đối đáp với những người bị kiện và những người có trách nhiệm nghĩa vụ liên quan, nhưng hầu hết họ đều vắng mặt không dám đối diện sự thật. Vậy tôi hỏi, ai trả lời thưa đại diện Viện KSND và HĐXX”?
Dựa vào những chứng cứ, qua thẩm vấn tại phiên tòa, theo đề nghị của đại diện Viện KSND Cấp cao, sau khi nghị án, HĐXX cấp phúc thẩm kết luận: ông Nguyễn Minh Mẫn và bà Trần Thị Hảo kháng cáo, yêu cầu hủy toàn bộ nội dung bản án sơ thẩm; hủy Quyết định số 2043 của Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình và Quyết định số 386 của Chủ tịch UBND TP Đồng Hới, để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khợi kiện mà báo chí, mạng xã hội đã phản ánh nhiều là có căn cứ.
Vì vậy, Bản án phúc thẩm số 73/2018/HC-PT ngày 29/5/2018 của TAND Cấp cao tại Đà Nẵng tuyên: “Hủy Bản án hành chính sơ thẩm số 18/2017/HC-ST ngày 27/9/2017 của TAND tỉnh Quảng Bình, chuyển hồ sơ cho cấp sơ thẩm giải quyết lại theo quy định của pháp luật”.
Hướng Dương - Nguyễn Bảo
