Có hay không “lợi ích nhóm” liên quan đến Công ty INDECO?
Ngày 16/12/2008, UBND TP Hà Nội có Văn bản số 4108/UBND-KH-ĐT chấp thuận cho Công ty INDECO lập dự án thí điểm hạ ngầm đường điện 110KV theo phương thức xã hội hóa, Công ty này được phép đầu tư khai thác diện tích đất sạch được tạo ra từ việc hạ ngầm đường điện 110KV lộ 173-174 Chèm-Giám, đoạn nhánh rẽ đi trạm biến áp 110KV Nghĩa Đô (bao gồm 3 lô đất, với tổng diện tích 21.170m2). Ngày 23/2/2010, UBND TP Hà Nội có Quyết định số 192/QĐ-UBND, chấp thuận đầu tư dự án xây dựng khu nhà ở thấp tầng tại các ô kí hiệu TT-01-II; TT02-III; TT-03-IV; TT04-V, trên địa bàn quận Cầu Giấy và TT-06-XI, trên địa bàn huyện Từ Liêm là những ô đất nằm ngoài hành lang bảo vệ lưới điện, theo đề nghị của Công ty INDECO, tại Tờ trình số 326/TTr-CPHT ngày 24/12/2009.
Dự án hạ ngầm đường điện, Công ty INDECO dự toán kinh phí để hạ ngầm sau đó được đối trừ kinh phí từ phần đất tạo ra. Dự án này không được HĐND TP Hà Nội phân bổ vốn ngân sách. Phần đất sạch tạo ra nằm trong hàng lang bảo vệ lưới điện, nên không phải đầu tư GPMB, được tính theo giá đất do thành phố quy định; còn giá vật tư để hạ đường điện ngầm lại được tính theo giá thị trường. Kẽ hở chênh lệch này đã gây thiệt hại lớn cho thành phố về diện tích đất cân đối giao cho INDECO, dẫn đến nhiều đơn của các tổ chức và cá nhân tố cáo. Thấy được vấn đề này, năm 2013, UBND TP đã có văn bản không giao 6000m2, tại 2 ô đất xã Tân Triều và huyện Từ Liêm cho Công ty INDECO phần đất ngoài hành lang bảo vệ lưới điện.
Cuối năm 2015, sau khi thanh tra, Thanh tra thành phố đề nghị UBND TP yêu cầu Công ty INDECO thực hiện quyết toán công trình hạ ngầm đường điện theo kết quả kiểm tra của Thanh tra thành phố (giá trị vật tư nhập ngoại của dự án này chênh tăng 58,9 tỉ đồng; giá trị xây lắp chủ đầu tư tự điều chỉnh giảm hơn 50,6 tỉ đồng), để báo cáo UBND TP xem xét cân đối lại quỹ đất đối ứng cho INDECO.
 |
| Phố Trần Quốc Hoàn được hình thành từ 40 năm trước, nay quận cầu Giấy vẫn coi là đất nông nghiệp |
“Vừa đá bóng vừa thổi còi”, nhập nhèm dự án để thu hồi đất trái pháp luật
Đến nay chưa có thông tin mới về quyết toán Dự án hạ ngầm điện của Công ty INDECO, vì thế UBND TP chưa thể cân đối diện tích đất giao cho Công ty INDECO. Thế nhưng từ đầu năm 2015, khi Thanh tra thành phố đang thanh tra theo đơn tố cáo Công ty INDECO, thì quận Cầu Giấy đã “sốt sắng” ban hành các Quyết định thu hồi đất đối với ô TT04-V giao cho INDECO
UBND quận Cầu Giấy nhập nhèm giữa 2 dự án này, dẫn đến căn cứ của Quyết định thu hồi và đền bù cho các ô đất dự án xây dựng nhà thấp tầng, không đúng quy định của Luật Đất đai năm 2013, gây khiếu kiện kéo dài. Một số hộ dân đã khởi kiện UBND quận Cầu Giấy ra tòa. Tuy nhiên việc kiện hành chính tại thời điểm này vẫn do TAND quận xử, dẫn đến thiếu khách quan, có dấu hiệu vi phạm luật, còn các đơn khiếu nại, tố cáo tại thời điểm trước năm 2015, đều do UBND quận giải quyết, dẫn đến việc “vừa thổi còi, vừa đá bóng”, thiếu khách quan, gây oan khuất cho dân.
 |
| Quyết định số 290 không căn cứ từ Quyết định 912 |
Gia đình bà Phạm Thị Quy khởi kiện Quyết định số 290/QĐ-UBND và Quyết định số 4193/QĐ-UBND của UBND quận Cầu Giấy
Ngày 5/2/2015, UBND quận Cầu Giấy ban hành Quyết định số 290/QĐ-UBND, thu hồi 92,8m2 đất do UBND phường Dịch Vọng đang quản lí thuộc chỉ giới thu hồi đất để thực hiện dự án dự án hạ ngầm đường điện .
Ông Trần Văn Ánh, chồng bà Phạm Thị Quy cho biết, ô đất TT-04-V không nằm trong hành lang bảo vệ lưới diện của dự án hạ ngầm đường điện, mà nằm trong dự án xây dựng khu nhà ở thấp tầng theo Quyết định 912/QĐ-UBND ngày 23/2/2010, do UBND TP ban hành. Đến nay Quyết định số 912 vẫn còn nguyên giá trị, vì thế dù có thể vừa “đá bóng vừa thổi còi”, thì UBND quận cũng không thể “phù phép” biến thành đất trong hành lang bảo vệ lưới điện. Như vậy căn cứ để thu hồi đất ô TT-04-V trong Quyết định số 290 là không đúng sự thật và trái với Quyết định số 912, do đó bà Quy khởi kiện Quyết định số 290 thu hồi đất không đúng pháp luật.
Không chỉ nhập nhèm 2 dự án để thu hồi đất của dân, UBND quận Cầu Giấy còn nhập nhèm nguồn gốc đất để phê duyệt bồi thường GPMB, nhằm có lợi cho Công ty INDECO, xâm hại đến quyền và lợi ích chính đáng của người dân. Dự án thu hồi đất cho dự án Xây dựng nhà thấp tầng, là những ô đất không nằm trong hành lang bảo vệ lưới điện, do đó phải có Quyết định thu hồi đất và phương án đền bù GPMB theo đúng quy định của Luật Đất đai. Tại thời điểm UBND quận Cầu Giấy ban hành Quyết định 290/QĐ-UBND ngày 5/2/2015, Luật Đất đai năm 2013 đã có hiệu lực. Quyết định số 290 thu hồi 92,8m2 đất nông nghiệp do UBND phường Dịch Vọng quản lí, hiện ông Nguyễn Thành Công và bà Phạm Thị Quy là chủ sở hữu tài sản đang sử dụng để GPMB thực hiện dự án hạ ngầm đường điện. Theo ông Ánh, gia đình ông mua lại đất này của ông Nguyễn Quốc Nam từ ngày 15/2/1998, ngôi nhà cấp 4 mua bán có giấy viết tay. Nguồn gốc đất là mương tiêu của HTX nông nghiệp Dịch Vọng. Do đô thị hóa xã Dịch Vọng lên phường, ô đất này trước đây là mương tiêu, trở thành đất ở xen kẹt không còn là đất nông nghiệp. Diện tích mương tiêu bỏ hoang, gia đình ông Nam và nhiều hộ đã khai hoang san lấp mương, chuyển mục đích thành nhà ở, cả dãy mương này đã thành nhà ở mặt phố Trần Quốc Hoàn, đó là sự thật, nhưng UBND phường Dịch Vọng đã buông lỏng quản lí, không cập nhật biến động của đất đai. Theo khoản 2 Điều 100 Luật Đất đai năm 2013, hộ ông Ánh, bà Quy đủ điều kiện để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Việc UBND quận Cầu Giấy có Biên bản điều tra hiện trạng sử dụng đất, sở hữu tài sản ngày 10/9/2010, có căn cứ Quyết định số 912 thu hồi đất cho Dự án xây nhà thấp tầng, có 15 cán bộ tổ công tác và ghi tên gia đình bà Chu Thị Chinh, đại diện các chủ sử dụng đất bị thu hồi (nhưng bà Chinh không có giấy ủy quyền của các hộ khác). Như vậy Biên bản này chỉ là hình thức không có giá trị pháp lí. Ngày 27/12/2014, UBND phường Dịch Vọng Hậu có Giấy xác nhận (điều chỉnh bổ sung) và Giấy xác nhận ngày 12/12/2016 có ghi tên người sử dụng đất là UBND phường Dịch Vọng Hậu, tên người sở hữu tài sản trên đất là bà Phạm Thị Quy, như vậy việc gia đình bà Quy mua đất của gia đình ông Nam là có thật, ở ổn định không có tranh chấp với ai là có thật. Bởi từ năm 1998 đến nay UBND phường chưa có lần nào giải quyết tranh chấp với gia đình bà Quy. Mặt khác từ năm 1998 đến năm ngày 15/2/2015 (ngày có quyết định thu hồi đất) gia đình bà Quy đã mua nhà đất trong thời gian ô đất này chưa có quy hoạch. Theo quy định của Luật Đất đai năm 2013, gia đình bà Quy đủ điều kiện được cấp sổ đỏ và tài sản nhà đất hiện nay phải thuộc về gia đình bà Quy theo Bộ luật Dân sự (mua bán nhà đất).
 |
| Bà Quy khởi kiện UBND quận Cầu Giấy |
Căn cứ Quyết định 912 của UBND TP Hà Nội thì ô đất TT-04-V của gia đình bà Quy thuộc dự án Xây dựng nhà ở thấp tầng của Công ty INDECO, không được HĐND TP phê duyệt ngân sách đầu tư mà chỉ căn cứ Văn bản số 4108/UBND-KH&ĐT ngày 16/12/2008, UBND TP đồng ý về chủ trương dự án thực hiện theo phương thức xã hội hóa, dẫn đến Quyết định thu hồi đất số 290/QĐ-UBND và Quyết định phê duyệt phương án bồi thường số 235/QĐ-UBND ngày 5/2/10215 của UBND quận Cầu Giấy cũng không có căn cứ của HĐND TP về đầu tư vốn ngân sách. Dự án không được đầu tư vốn ngân sách thì không thuộc nhóm thu hồi đất theo Điều 61 và Điều 62, mà thuộc Điều 73 Luật Đất đai năm 2013. Từ các căn cứ trên cho thấy, căn cứ việc thu hồi ô đất TT-04-V theo Quyết định 290 của UBND quận Cầu Giấy là không có căn cứ, dẫn đến Quyết định bồi thường GPMB cũng không có căn cứ, người dân khiếu nại là có sở sở. Trong khi UBND quận giải quyết khiếu nại của gia đình bà Quy chưa thấu tình đạt lí, thiếu căn cứ pháp luật, bà Quy đã có đơn khởi kiện tại TAND quận Cầu Giấy và đã được thụ lí, nhưng bằng quyền của mình UBND quận đã ban hành Quyết định cưỡng chế số 4193/QĐ-UBND ngày 20/11/2015, căn cứ từ Quyết định thu hồi đất số 290 không đúng căn cứ pháp luật, dẫn đến việc gia đình bà Quy khởi kiện UBND quận Cầu Giấy lên TAND TP, đề nghị hủy Quyết định thu hồi đất số 290 và Quyết định cưỡng chế số 4193 của UBND quận Cầu Giấy là hoàn toàn có căn cứ pháp luật.
