Nguy cơ gây thất thoát, lãng phí ngân sách Nhà nước rất lớn

Dự án dừng thi công và những hệ lụy đáng tiếc

Dự án xây dựng đường nối từ đường Đỗ Đức Dục đi đường Mễ Trì được TP Hà Nội phê duyệt, cho phép UBND quận Nam Từ Liêm (cũ) thực hiện “chuẩn bị đầu tư” từ năm 2014, với quy mô hơn 264 tỉ đồng, chiều dài tuyến 828,58m. Tổng diện tích thu hồi đất tại dự án là 29.287,9m² gồm đất ở, đất ao, đất nông nghiệp, đất công, liên quan đến 146 hộ dân và 5 tổ chức. Năm 2022, dự án chính thức được khởi công xây dựng, nhưng phải tạm dừng và cho đến nay đã 3 năm vẫn chưa có ngày hẹn thi công trở lại.

Ngoài các nguyên nhân người dân khiếu nại về phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thì nguyên nhân chính khiến nhiều hộ dân đã gửi đơn khiếu nại, tố cáo đến các cơ quan có thẩm quyền liên quan đến tính pháp lý để thực hiện dự án chưa đảm bảo, tùy tiện điều chỉnh quy hoạch dẫn đến tuyến đường cong - vênh, lấn sang phần đất người dân sinh sống ổn định từ hàng chục năm... Thậm chí có nhiều dấu hiệu tiêu cực tại dự án. Trong 10 năm qua, hàng chục hộ dân sinh sống tại khu vực Mễ Trì Thượng, Mễ Trì Hạ, phường Từ Liêm có nhà đất bị cưỡng chế, thu hồi đều bị ảnh hưởng nghiêm trọng đến tinh thần, sức khỏe, niềm tin và phải đối diện với nhiều khó khăn, cơ cực về kinh tế.

Hàng chục NCT sinh sống tại phường Từ Liêm đề nghị các cơ quan chức năng điều tra làm rõ những dấu hiệu sai phạm tại dự án đường nối Đỗ Đức Dục đi Mễ Trì

Liên quan đến dự án, trải qua 2 đời Bí thư Quận ủy quận Nam Từ Liêm cũng không trả lời được những nội dung mà người dân cung cấp. Thậm chí nhiều lần Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ có ý kiến chỉ đạo UBND TP Hà Nội, Thanh tra Chính phủ vào cuộc làm rõ, xử lý dứt điểm vụ việc nhưng đến nay vẫn rơi vào im lặng (?!)

Nhiều hộ dân lâm cảnh cơ cực

Được biết, trong các ngày 3/8/2022 và ngày 2/11/2022, chính quyền phường Mễ Trì, quận Nam Từ Liêm (cũ) tổ chức cưỡng chế nhà, đất của hàng chục hộ dân để lấy mặt bằng cho dự án xây dựng đường nối từ đường Đỗ Đức Dục đi Mễ Trì, khiến cuộc sống của hàng trăm nhân khẩu bị ảnh hưởng nghiêm trọng, trong đó có nhiều người cao tuổi và trẻ em.

Theo ông Phạm Văn Đạc, 66 tuổi, số 8, tổ dân phố số 3, Mễ Trì Thượng, phường Từ Liêm: 10 năm qua, chính quyền quận Nam Từ Liêm mới chỉ cung cấp một số hồ sơ liên quan, gồm: 1 bản vẽ chỉ giới đường đỏ photo (không có số quyết định, ngày, tháng và chủ đầu tư là Công ty TNHH Togi Việt Nam), Quyết định của UBND TP Hà Nội mới chỉ cho phép UBND quận Nam Từ Liêm “thực hiện chuẩn bị đầu tư” tại Quyết định số 6762/QĐ-UBND ngày 17/12/2014, Quyết định số 4963/QĐ-UBND ngày 30/10/2015 của UBND quận Nam Từ Liêm phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi. Tuy nhiên, người dân chưa bao giờ được tiếp cận hoặc nhìn thấy hồ sơ gốc, bản có “dấu đỏ” bao giờ. Ông Đạc bức xúc: “Chúng tôi nghi ngờ đây là có dấu hiệu giả mạo hồ sơ pháp lý và có thế lực nào đó đứng đằng sau bao che thì UBND quận Nam Từ Liêm cũ mới dám làm như vậy, vì Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ và một số cơ quan có thẩm quyền đã chỉ đạo, có ý kiến với UBND TP Hà Nội trả lời các kiến nghị của người dân trước khi cưỡng chế nhưng không được xem xét”.

Qua tiếp xúc với người dân, phóng viên Tạp chí Người cao tuổi nhận thấy, người dân hoàn toàn ủng hộ chủ trương của Đảng và Nhà nước về việc xây dựng tuyến đường nối Đỗ Đức Dục đi Mễ Trì. Tuy nhiên, một dự án chưa có đầy đủ tính pháp lý, có dấu hiệu điều chỉnh quy hoạch của Thủ tướng Chính phủ và UBND TP Hà Nội, không lấy ý kiến của Nhân dân, không xác minh nguồn gốc đất, phương án hỗ trợ đền bù, tái định cư (không đúng quy định của Luật Đất đai), nhưng chủ đầu tư là UBND quận Nam Từ Liêm vẫn cho thực hiện cưỡng chế, thu hồi tài sản, khiến hàng chục hộ gia đình vào cảnh cơ cực, trắng tay.

Dự án tạm dừng thi công đã trở thành bãi đỗ trông giữ xe ô tô, gây ô nhiễm môi trường.

Bà Nguyễn Thị Điệp cho biết: “10 năm qua, người dân mất mát cả tài sản lẫn tinh thần, đặc biệt dư âm sau 2 buổi cưỡng chế nhà đất, thu giữ, phá hủy tài sản khiến con, cháu chúng tôi còn phải chịu ám ảnh rất lâu. Nhiều NCT, gia đình có con nhỏ đang độ tuổi đến trường đã không còn nhà ở, phải cùng bố mẹ đi thuê nhà, ở nhờ nay đây, mai đó. Hàng chục hộ gia đình (trong đó có nhiều NCT) mất việc làm do không có nguồn thu nhập từ việc kinh doanh, cho thuê phòng dẫn đến mất luôn nguồn thu nhập để nuôi sống bản thân. Đặc biệt, vụ cưỡng chế, thu giữ cửa hàng kinh doanh vàng, bạc và cưỡng chế đất của người dân có dấu hiệu vi phạm pháp luật...”.?

Để đòi lại công bằng, người dân đã bỏ cả công việc, gia đình, con cháu, suốt nhiều năm qua gõ cửa khắp các cơ quan chức năng để tìm và cung cấp các bằng chứng về sai phạm liên quan đến dự án, đến chủ đầu tư với mong muốn sự việc sẽ được sáng tỏ. Điều này cũng đồng nghĩa người dân không còn thời gian kiếm được tiền để nuôi sống bản thân, khiến sức khỏe sa sút, tinh thần kiệt quệ.

Bà Nguyễn Thúy Lan, 62 tuổi, ở phường Từ Liêm chia sẻ: “Gia đình tôi có gần 300m² đất, năm 2018, UBND quận Nam Từ Liêm ban hành các quyết định thu hồi, chỉ còn hơn 50m², với 3 hộ khẩu và 7 nhân khẩu mà không có tái định cư. Thậm chí, có hộ chỉ còn 20m² đất nhưng cũng không được duyệt tái định cư, giá đất chỉ bằng 1/5 giá thị trường; gia đình đã trả nợ tiền sử dụng đất nhưng hơn 3 năm trôi qua, UBND quận Nam Từ Liêm không cho chúng tôi xóa nợ trên sổ đỏ”.

Nguy cơ thất thoát, lãng phí rất lớn

Theo Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa, Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội khóa XV, việc một số dự án đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách trường, đường, trạm, điện... chậm tiến độ, chất lượng không đảm bảo là hệ quả của việc bố trí, sắp xếp các công trình xây dựng cơ bản theo kiểu “định lượng” chứ không “định tính”. Có hiện tượng công trình đầu tư ghi vốn, ứng vốn nhưng lại không thi công. Có công trình thi công nhưng lại dang dở, tạm dừng kéo dài, ví như dự án đường nối Đỗ Đức Dục đi đường Mễ Trì (phường Từ Liêm, TP Hà Nội), có nguy cơ lớn gây lãng phí, thất thoát ngân sách Nhà nước. Chỉ cần nhìn vào công trình đang thi công phải tạm dừng 3 năm nay, đã chứng tỏ năng lực của chủ đầu tư là có vấn đề từ khâu lập dự án đầu tư, tính minh bạch, trách nhiệm và giám sát dự án...

Hàng trăm tỉ đồng tiền ngân sách mà đầu tư công trình thi công kéo dài, tạm dừng vì lý do vướng mặt bằng là không thuyết phục. Tại sao không triển khai giải phóng mặt bằng trước khi thi công xây dựng. Đến bao giờ dự án mới về đích khi vừa làm, vừa phải giải phóng mặt bằng? Nếu chủ đầu tư minh bạch, thực hiện các quy trình theo đúng quy định, vậy tại sao lại bị nhiều người dân lên án, phản ứng dẫn đến khiếu kiện gay gắt, làm mất niềm tin vào cơ quan công quyền?

Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa kiến nghị: “Một dự án đầu tư hiệu quả sẽ mang lại giá trị phát triển kinh tế - xã hội rất lớn. Ngược lại, việc sử dụng hàng trăm tỉ đồng tiền ngân sách (ví như tại dự án xây dựng đường Đỗ Đức Dục đi đường Mễ Trì) mà hàng chục năm triển khai, thi công vẫn chưa xong, tạm dừng kéo dài là không thể chấp nhận được. Do đó, cơ quan chức năng cần vào cuộc thanh tra, điều tra làm rõ và xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân liên quan khiến cho dự án chậm trễ, có nguy cơ rất lớn gây thất thoát, lãng phí ngân sách Nhà nước tại dự án này”