Người cao tuổi là nguồn lực quý báu, quan trọng, có vai trò đặc biệt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (*)

“Sau một buổi làm việc, Hội thảo khoa học“Kinh tế bạc ở Việt Nam trong kỷ nguyên mới” do Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng lý luận Trung ương, Bộ Biên tập Tạp chí Cộng sản và Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam phối hợp tổ chức đã thành công tốt đẹp.

Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị

Hội thảo trân trọng cám ơn sự hiện diện và phát biểu chỉ đạo sâu sắc đối với Hội thảo của đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; trân trọng cảm ơn Đồng chí Hoàng Trung Dũng, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản; đồng chí Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam đã tham gia đồng chủ trì Hội thảo.

Ban Tổ chức Hội thảo trân trọng ghi nhận và cảm ơn sự tham gia rất trách nhiệm, tâm huyết của các đại biểu đại diện lãnh đạo các ban, bộ ngành Trung ương, các tổ chức quốc tế tại Việt Nam, các doanh nghiệp, các hội quần chúng, các chuyên gia, nhà khoa học, các nhà hoạt động thực tiễn đã trực tiếp có mặt tại Hội thảo, cùng đại biểu tại các điểm cầu trực tuyến trên toàn quốc.

Do thời gian có hạn, Hội thảo chỉ nghe 10 tham luận tại hội trường, cùng 3 bài phát biểu quan trọng mang tính đề dẫn của chủ trì Hội thảo. Kỷ yếu Hội thảo đã đăng đầy đủ 95 tham luận để quí đại biểu tiện theo dõi, nghiên cứu. Tất cả các tham luận hội thảo đều có giá trị lý luận và thực tiễn; là cơ sở, tư liệu, dữ liệu quý cho nghiên cứu, hoạch định chính sách và phát triển kinh tế bạc ở Việt Nam trong thời gian tới.

Đảng, Nhà nước ta luôn khẳng định người cao tuổi là nguồn lực quý báu, quan trọng, có vai trò đặc biệt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị lần thứ sáu BCH Trung ương Đảng khóa XII, Luật Người cao tuổi, Chiến lược Quốc gia về người cao tuổi đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045 đều nêu cao vai trò của người cao tuổi, quy định chính sách của Nhà nước đối với người cao tuổi và nhấn mạnh yêu cầu vừa chăm sóc tốt đời sống vật chất, tinh thần cho người cao tuổi, vừa phát huy tâm huyết, trí tuệ, kinh nghiệm của người cao tuổi trong phát triển đất nước.

Hiện nay, quá trình già hóa dân số ở nước ta đang diễn ra nhanh chóng, vừa tạo ra thách thức lớn về an sinh xã hội; đồng thời, cũng sẽ tạo ra tiềm năng, cơ hội lớn phát triển kinh tế bạc, nền kinh tế dành cho người cao tuổi; với một thị trường đa dạng, rộng lớn mang tính toàn cầu với toàn bộ các hoạt động kinh tế liên quan đến việc phục vụ, chăm sóc và khai thác tiềm năng của người cao tuổi. Chúng ta cần tận dụng cơ hội này để chăm sóc tốt hơn cho người cao tuổi và phát triển mạnh mẽ một ngành kinh tế mới nổi ở Việt Nam, góp phần tăng trưởng kinh tế - xã hội trong kỷ nguyên mới.

Các nghiên cứu gần đây và tham luận tại Hội thảo cho thấy nhu cầu tiêu dùng sản phẩm, dịch vụ chăm sóc sức khỏe, y tế cá nhân; du lịch - nghỉ dưỡng; cơ sở dưỡng lão chất lượng cao; khởi nghiệp, sản xuất kinh doanh, vay vốn; giáo dục, học tập suốt đời của người cao tuổi gia tăng mạnh mẽ. Đây là cơ hội kinh tế lớn - cần chiến lược dài hạn, toàn diện để phát triển nền kinh tế bạc, biến “già hóa” thành “vàng, bạc hóa”.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, kinh tế bạc ở Việt Nam chưa phát triển tương xứng với tiềm năng, thậm chí còn ở mức thấp, chưa đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người cao tuổi và chưa đóng góp cho phát triển kinh tế đúng tầm. Hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ cho người cao tuổi còn thiếu và phân tán; khu vực tư nhân chưa được khuyến khích đầu đủ. Nguồn nhân lực người cao tuổi còn hạn chế và ít được đào tạo bồi dưỡng; còn nhiều khó khăn trong tiếp cận khoa học, công nghệ mới, nhất là trong chuyển đổi số.

Thời gian qua, mặc dù chịu nhiều tác động từ những biến động không thuận lợi của tình hình thế giới cùng thiên tai, bão lũ gây hậu quả nghiêm trọng, song kinh tế - xã hội nước ta vẫn giữ vững sự ổn định và phát triển, khởi sắc. GDP quý 3/2025 tăng 8,22%, tính chung trong 9 tháng tăng 7,84%. Dự kiến cả năm đạt trên 8%. 15/15 chỉ tiêu chủ yếu của năm 2025 dự kiến đều đạt và vượt. Đây là sự nỗ lực, cố gắng rất lớn của Đảng, Chính phủ, Quốc hội, các cơ quan trong hệ thống chính trị, chính quyền các cấp, cộng đồng doanh nghiệp và toàn thể nhân dân(1).

Với hai mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và năm 2045, đất nước ta phải tăng trưởng nhanh hơn và phát triển bền vững hơn. Mục tiêu tăng trưởng phải đạt trên 10%. Đây là yêu cầu bắt buộc, nhưng cũng là vấn đề hết sức khó khăn, thách thức.

Thời gian gần đây, Bộ Chính trị đã ban hành nhiều nghị quyết chiến lược hết sức quan trọng, mang tính trụ cột, nền tảng cho sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung: Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân; Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước; Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết số 72-NQ/TW về một số giải pháp đột phá trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân và một số nghị quyết quan trọng nữa sẽ được ban hành trong thời gian tới.

Bối cảnh và chủ trương nêu trên tác động mạnh mẽ, mở ra hành lang thuận lợi, tạo ra những điều kiện, cơ hội lớn để phát triển các lĩnh vực mới, các mô hình kinh tế mới, trong đó có kinh tế bạc.

Trên cơ sở các trụ cột, tiềm năng, giải pháp phát triển nền kinh tế bạc Việt Nam trong kỷ nguyên mới mà Hội thảo đã chỉ ra, chúng ta thống nhất một số định hướng và nhiệm vụ trọng tâm cần thực hiện như sau:

Tập trung xây dựng cơ sở chính trị, thể chế, chính sách, khung pháp lý cơ bản cho phát triển kinh tế bạc Việt Nam trong kỷ nguyên mới, trong đó cần có chính sách, cơ chế ưu tiên rõ nét về đầu tư, phát triển các sản phẩm, dịch vụ phục vụ người cao tuổi ngày càng tốt hơn.

Đề nghị các cơ quan phối hợp tổ chức Hội thảo hôm nay tiếp tục hợp tác xây dựng “Đề án phát triển kinh tế bạc” trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư xem xét, quyết định chủ trương, định hướng về phát triển kinh tế bạc trong kỷ nguyên mới ở nước ta. Trên cơ sở đó, Nhà nước thể chế hóa, cụ thể hóa để thực hiện hiệu quả, góp phần quan trọng vào mục tiêu chủ động ứng phó với già hóa dân số, tận dụng phát triển kinh tế - xã hội, chăm sóc ngày càng tốt hơn cho người cao tuổi.

Xây dựng, ban hành cơ chế, chính sách khuyến khích mạnh mẽ các thành phần kinh tế, nhất là kinh tế tư nhân, doanh nghiệp nước ngoài đầu tư phát triển kinh tế bạc; trong đó, chú trọng cơ chế chính sách về đất đai, đầu tư, thuế, tín dụng, chuyển giao công nghệ và các cơ chế, chính sách khác để tạo bước phát triển mạnh mẽ cho kinh tế bạc trong thời gian tới.

Tăng cường và mở rộng hợp tác quốc tế trong phát triển kinh tế bạc, trong đó, nghiên cứu, sản xuất và thương mại hóa các sản phẩm, dịch vụ phục vụ người cao tuổi; tích cực tham gia các chuỗi giá trị toàn cầu của kinh tế bạc; đảm bảo sản phẩm kinh tế bạc là sản phẩm toàn cầu, đáp ứng cả thị trường trong nước và quốc tế.

Ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ mới và chuyển đổi số vào phát triển các sản phẩm, dịch vụ thuộc kinh tế bạc, nhất là các lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi như sản phẩm dược, dịch vụ khám chữa bệnh, cơ sở dưỡng lão chất lượng; các thiết chế văn hóa, giáo dục, du lịch, thể dục thể thao, v.v…

Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị kết luận Hội thảo

Phát triển kinh tế bạc phải luôn gắn liền với thực hiện chính sách an sinh xã hội, đảm bảo mục tiêu phát triển kinh tế gắn với phát triển xã hội, an sinh xã hội, nhất là với người cao tuổi; đảm bảo mọi chính sách đều hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, nhân văn và lấy con người là trung tâm.

Kinh tế bạc không chỉ là một xu thế tất yếu của thời đại, một yêu cầu khách quan của quá trình phát triển mà còn là cơ hội chiến lược để Việt Nam chăm lo tốt hơn cho người cao tuổi; để chúng ta phát huy trí tuệ, kinh nghiệm của người cao tuổi, biến “già hóa dân số” thành nguồn lực vàng cho phát triển.

Với quyết tâm chính trị cao, sự chỉ đạo thống nhất của Đảng, Nhà nước và sự tham gia của toàn xã hội, chúng ta tin tưởng rằng kinh tế bạc Việt Nam sẽ sớm phát triển trở thành trụ cột mới của tăng trưởng bền vững, bao trùm và nhân văn”.

-------------

(*) Đầu đề do tòa soạn đặt

^[1] Tổng Bí thư Tô Lâm, Phát biểu Khai mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 13, ngày 06/10/2025 (tổng hợp từ truyền thông).

[TRỰC TIẾP] Hội thảo Kinh tế bạc ở Việt Nam trong kỷ nguyên mới Sáng nay 15/11/2025, Hội thảo khoa học “Kinh tế bạc ở Việt Nam trong kỷ nguyên mới” chính thức diễn ra tại Trung tâm Hội ...