Vắc xin cúm liều cao tăng cường bảo vệ người cao tuổi

Cúm có thể làm bệnh nền trở nặng

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 1 tỷ ca cúm mùa, trong đó 3-5 triệu ca nặng và 290.000-650.000 ca tử vong liên quan đến các bệnh lý hô hấp do cúm.

Ở người cao tuổi, cúm không chỉ gây sốt, ho, mệt mỏi mà còn có thể dẫn đến viêm phổi, suy hô hấp và các biến chứng tim mạch nguy hiểm. Quá trình lão hóa khiến hệ miễn dịch suy giảm, khả năng chống lại tác nhân gây bệnh và tạo đáp ứng miễn dịch sau tiêm cũng thấp hơn so với người trẻ. Nguy cơ càng lớn ở những người mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi mạn tính.

TTƯT.PGS.TS.BS Trần Quang Bính, Giám đốc Chuyên môn Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.Hồ Chí Minh cho biết, phản ứng viêm toàn thân khi nhiễm cúm có thể khiến các bệnh nền đang được kiểm soát trở nên mất ổn định, kích hoạt biến cố tim mạch, đợt cấp bệnh hô hấp hoặc rối loạn đường huyết, làm tăng nguy cơ nhập viện và tử vong.

Một số nghiên cứu ghi nhận nguy cơ nhồi máu cơ tim sau nhiễm cúm tăng khoảng 10 lần, nguy cơ đột quỵ tăng khoảng 8 lần trong những khoảng thời gian nguy cơ được nghiên cứu. Ở người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), cúm có thể khởi phát đợt cấp, gây suy hô hấp; người mắc đái tháo đường có thể gặp tình trạng đường huyết khó kiểm soát.

Đáng lưu ý, ảnh hưởng của cúm không dừng lại khi bệnh qua đi. Người cao tuổi có thể suy giảm thể lực, hạn chế vận động, mất dần khả năng tự chủ trong sinh hoạt và cần nhiều thời gian để phục hồi.

TTND.GS.TS.BS Ngô Quý Châu, Chủ tịch Hội Hô hấp Việt Nam nhấn mạnh, chủ động phòng cúm cần được xem là một phần quan trọng trong chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, song hành với điều trị và kiểm soát bệnh mạn tính.

Vắc xin liều cao dành cho người từ 60 tuổi

Vắc xin cúm liều tiêu chuẩn đã được sử dụng rộng rãi trong nhiều thập kỷ, góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng. Tuy nhiên, ở người cao tuổi, đáp ứng miễn dịch sau tiêm thường thấp hơn. Vì vậy, các nhà khoa học đã nghiên cứu loại vắc xin có hàm lượng kháng nguyên cao hơn nhằm tăng cường khả năng bảo vệ ở nhóm tuổi này.

Đại diện Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam, Hội Hô hấp Việt Nam, Sanofi và VNVC cùng chứng kiến sự kiện ra mắt vắc xin cúm chuyên biệt cho người cao tuổi lần đầu có mặt tại Việt Nam. Ảnh: Liên Lê

Vắc xin cúm chuyên biệt cho người cao tuổi, người bệnh nền của Tập đoàn Dược phẩm Sanofi (Pháp).

Ngày 30/10/2026, vắc xin cúm bất hoạt liều cao của Sanofi (Pháp) lần đầu được triển khai tại Việt Nam thông qua hệ thống tiêm chủng VNVC. Vắc xin dành cho người từ 60 tuổi trở lên, có hàm lượng kháng nguyên HA là 60 microgam ở mỗi chủng virus, cao gấp 4 lần vắc xin cúm liều tiêu chuẩn.

Vắc xin phòng 3 chủng virus cúm mùa gồm A/H1N1, A/H3N2 và B/Victoria; thành phần kháng nguyên được cập nhật hằng năm theo khuyến cáo của WHO.

Theo thông tin từ nhà sản xuất, các thử nghiệm lâm sàng ghi nhận vắc xin có hiệu lực phòng cúm cao hơn 24,2% so với vắc xin liều tiêu chuẩn. Các phân tích tại Đan Mạch và Tây Ban Nha cũng ghi nhận nguy cơ nhập viện do cúm giảm thêm 32% so với nhóm sử dụng vắc xin liều tiêu chuẩn.

BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc Chuyên môn Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC cho biết, việc tăng hàm lượng kháng nguyên nhằm khắc phục phần nào tình trạng suy giảm đáp ứng miễn dịch do lão hóa, qua đó tăng cường hiệu quả bảo vệ cho người cao tuổi.

Vắc xin này đã được sử dụng hơn 360 triệu liều trên toàn cầu tính đến tháng 9/2025 và được cơ quan y tế tại hơn 25 quốc gia khuyến nghị sử dụng.

Người cao tuổi chủ động phòng bệnh

Ngay khi vắc xin được triển khai tại Việt Nam, một số người cao tuổi đã chủ động tiếp cận và tiêm phòng. Bác sĩ Đào Thị Sương (63 tuổi, TP.Hồ Chí Minh), người duy trì tiêm vắc xin cúm hằng năm, cho rằng việc tiêm phòng càng cần thiết khi tuổi cao, hệ miễn dịch suy giảm và nguy cơ biến chứng do bệnh nền tăng lên.

Cùng quan điểm, bác sĩ Trần Thị Hồng Loan (60 tuổi), có tiền sử hen suyễn, chia sẻ bà mong muốn duy trì sức khỏe và khả năng sinh hoạt độc lập. Theo bà, một đợt cúm nặng có thể khiến người cao tuổi phải nhập viện, suy giảm thể lực và mất nhiều thời gian hồi phục.

Ông Nguyễn Lam, Phó Chủ tịch Thường trực Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam tiêm vắc xin cúm chuyên biệt.

Bà Đào Thị Sương chủ động tiêm phòng cúm

Bà Trần Thị Hồng Loan được tư vấn về vắc xin trước khi tiêm phòng

Ông Nguyễn Lam, Phó Chủ tịch Thường trực Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam, bày tỏ mong muốn việc chủ động tiêm chủng sẽ lan tỏa đến cộng đồng, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam có khoảng 17 triệu người cao tuổi. Theo ông, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi cần được quan tâm từ sớm, trong đó tiêm chủng là một giải pháp thiết thực giúp phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. “Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Tôi mong ngày càng có nhiều người cao tuổi quan tâm đến tiêm chủng, chủ động bảo vệ bản thân và gia đình. Khi có sức khỏe tốt, chúng ta mới có thể sống vui, sống khỏe và tiếp tục đóng góp cho cộng đồng”, ông Lam nói.

Ông Nguyễn Xuân Lập, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Chăm sóc, Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam, vui mừng khi đại diện người cao tuổi cả nước tham dự lễ ra mắt vắc xin cúm chuyên biệt dành cho người từ 60 tuổi. Ông cũng là một trong những người cao tuổi đầu tiên tiếp cận và tiêm loại vắc xin này.

“Cá nhân tôi rất vui khi được tham gia, đồng hành và góp phần chỉ đạo chương trình dành cho người cao tuổi trên toàn quốc. Đây là cơ hội để người cao tuổi mạnh dạn tiếp cận, đón nhận những tiến bộ khoa học kỹ thuật mới của ngành y tế, qua đó được thụ hưởng những thành tựu y học hiện đại trong chăm sóc và bảo vệ sức khỏe”, ông Lập chia sẻ.

Vắc xin cúm chuyên biệt đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược bảo vệ chủ động sức khỏe người cao tuổi, giảm gánh nặng bệnh tật và nâng cao chất lượng sống cho người cao tuổi, người bệnh nền vốn đang được rất quan tâm tại Việt Nam.

Những chia sẻ này cho thấy nhận thức về phòng bệnh chủ động ngày càng được người cao tuổi quan tâm. Tuy nhiên, tiêm vắc xin không loại bỏ hoàn toàn nguy cơ mắc cúm và không thay thế việc theo dõi, điều trị bệnh nền. Người từ 60 tuổi trở lên, đặc biệt là người mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường, bệnh hô hấp mạn tính, nên trao đổi với bác sĩ để lựa chọn vắc xin phù hợp và duy trì lịch tiêm phòng cúm hằng năm.