Người cao tuổi bỗng dưng trở thành bị đơn trong vụ án dân sự!?

Bà Lê Thị Suốt cho biết: “Tôi rất bức xúc khi nhận được giấy triệu tập của TAND quận Kiến An, xác định tôi là bị đơn trong vụ kiện tranh chấp đất với chị Nguyễn Thị Nga. Tôi không tranh chấp đất với chị Nga, vì tôi không còn là chủ thể sử dụng thửa đất số 502, tờ bản đồ số 20 (303592-9-(d)), tại tổ dân phố số 5, phường Văn Đẩu. Thửa đất này, ngày 3/9/2009, tôi đã lập Hợp đồng tặng cho con gái và con rể tôi là Trần Thị Thu Hiền và Nguyễn Văn Điện. Con gái, con rể tôi cũng đã làm thủ tục đăng kí biến động Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ), quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Toàn bộ tài liệu về tặng cho nhà, đất này tôi cũng đã nộp cho TAND quận Kiến An trình bày rõ với họ tôi không phải là chủ thể sử dụng đất tại đây nữa, nên tôi không phải là bị đơn trong vụ kiện này. Thế nhưng, TAND quận Kiến An vẫn lẳng lặng đưa vụ án ra xét xử. Việc xét xử gia đình tôi không hề biết và cũng không ai có mặt”.

Bản án số: 04/2022/DS-ST ngày 27/9/2022 của TAND quận Kiến An thể hiện: Chỉ có nguyên đơn là chị Nguyễn Thị Nga và chồng là anh Vũ Văn Tuấn có mặt. Bị đơn là bà Lê Thị Suốt vắng mặt; những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gồm: bà Lê Thị Phẳng, chị Trần Thị Thu Hiền và anh Nguyễn Văn Điện (con gái và con rể bà Suốt) đều vắng mặt, Công ty TNHH Phát triển thương mại và Xây dựng Gia Long (Công ty Gia Long) cũng vắng mặt. Bị đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong phiên xét xử này đều vắng mặt không có lí do. Bà Suốt cho rằng: “Tòa án nói chúng tôi được triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt, là không đúng. Sự thật là chúng tôi không hề nhận được giấy triệu tập, nên không biết phiên tòa diễn ra bao giờ”.

Bức tường bao gia đình bà Suốt xây dựng từ năm 2013, nhằm gìn giữ con ngõ riêng của gia đình

Theo trình bày của bà Suốt, ngõ đi riêng của gia đình bà hình thành từ năm 2013, là đoạn ngõ đổ bê tông, có xây tường bao giáp 2 hộ liền kề là hộ ông Bùi Đình Trền và hộ ông Phạm Tiến Đang. “Khi tôi xây tường bao đúng phần đất của gia đình tôi, có chứng thực của ông Phạm Tiến Đang và đoàn thợ xây làm chứng. Ông Đang, bà Đượm vợ ông Đang đều có mặt, vui vẻ từ lúc xây cho đến khi tường bao hoàn thành. Khi gia đình tôi làm sổ đỏ, cái ngõ và tường bao được kẻ vẽ riêng của nhà tôi, đúng như hiện trạng, được hai hộ ông Bùi Đình Trền, ông Phạm Tiến Đang kí giáp ranh đầy đủ”, bà Suốt cho biết.

Tại Bản án số: 04/2022/DS-ST của TAND quận Kiến An cũng nhận định: “Như vậy, theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thì Nhà nước đã công nhận ngõ đi riêng của gia đình bà Suốt và gia đình bà Phẳng. Bức tường giáp đất của bà Phẳng và chị Nga, còn cách đất của chị Nga 0,50m; phần giáp đất của chị Nga và chị Đoàn Thị Thanh Hương còn cách đất của chị Nga 0,65m. Chị Nga cho rằng, bà Suốt xây tường bao vào đất của gia đình chị Nga là không có căn cứ. Chị Nga cho rằng, kích thước thửa đất mặt ngõ là 8,7m (theo mốc giới của chủ cũ xây trước), nhưng theo GCNQSDĐ của chị Nga là 7,8m; diện tích đất tranh chấp là 4,48m. Do đó, yêu cầu của chị Nga buộc bà Suốt phải trả lại diện tích 5,22m2 là không chính xác…”. Tại Tòa, chị Nga đã rút yêu cầu buộc bà Suốt trả lại diện tích 5,22m2 đất, được HĐXX chấp nhận.

Thửa đất gia đình chị Nga nhận chuyển nhượng của Công ty Gia Long hoàn toàn có điều kiện lập ngõ đi riêng

Mặc dù nhận định ngõ đi là của riêng gia đình bà Suốt và một phần thuộc hai gia đình, bà Suốt với bà Phẳng, nhưng Bản án số: 04/2022/DS-ST của TAND quận Kiến An vẫn quyết định: Buộc bà Suốt phá dỡ bức tường xây phía giáp thửa đất của chị Nga, gia đình chị Nga có quyền sử dụng lối đi với gia đình bà Suốt và bà Phẳng. Chị Nga, anh Tuấn, Công ty Gia Long phải đền bù tiền cho gia đình bà Suốt và gia đình bà Phẳng.

Theo bà Suốt, đây là một phán quyết hết sức phi lí của TAND quận Kiến An, được HĐXX gồm thẩm phán Cao Đặng Trình; các hội thẩm bà Hoàng Thị Chinh, ông Vũ Văn Lẫy đưa ra trong một phiên xét xử chỉ có một phía (nguyên đơn), không có tranh tụng. Không thể chấp nhận phán quyết này, bà Suốt đã làm đơn kháng cáo lên cấp phúc thẩm, được TAND TP Hải Phòng chấp nhận, sẽ đưa ra xét xử vào ngày 15/9/2023 tới đây.

Luật sư Vũ Văn Lợi, Giám đốc Công ty luật TNHH Hòa Lợi, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, cho biết: Bản án số: 04/2022/DS-ST của TAND quận Kiến An có nhiều dấu hiệu vi phạm tố tụng, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của bà Suốt, mà trong đó vi phạm cơ bản nhất là xác định sai tư cách tố tụng của bà Suốt. Rõ ràng, bà Suốt đã nộp cho Tòa án toàn bộ thủ tục về cho tặng thửa đất đối với con gái (chị Hiền) và con rể (anh Điện). Đáng lí ra, HĐXX phải ra quyết định đình chỉ vụ án, yêu cầu nguyên đơn xác định lại đối tượng tranh chấp. Mặt khác, ngay HĐXX cũng xác định ngõ đi này thuộc quyền sử dụng của riêng gia đình bà Suốt và gia đình bà Phẳng, thì họ không thuộc đối tượng tranh chấp đất đai, cụ thể là ngõ đi.

Toàn cảnh con ngõ dẫn vào đất gia đình bà Suốt, đã lập thủ tục cho tặng con gái và con rể

Xác minh thực tế cho thấy, chị Nga nhận chuyển nhượng đất từ Công ty Gia Long, nhưng thửa đất không có lối đi, do Công ty Gia Long có diện tích hơn 500m2, nhận chuyển nhượng từ gia đình ông Phạm Tiến Đảm, nhưng khi bán đất thì Công ty Gia Long bán luôn cả lối đi, rồi nói dối với gia đình chị Nga rằng, bức tường gia đình bà Suốt xây là tường để giữ đất. Hơn nữa, tại sổ đỏ số: CN 167943 cấp cho gia đình anh Tuấn, chị Nga, con ngõ được vẽ chồng lên ngõ của gia đình bà Suốt (thực tế không phải là ngõ đi chung). Do đó, chị Nga mới tin rằng ngõ đó là ngõ đi chung, dẫn đến khởi kiện tranh chấp ngõ đi với gia đình bà Suốt.

Từ xác minh thực tế cho thấy, nếu gia đình chị Nga khởi kiện để đòi có ngõ đi cho thửa đất nhận chuyển nhượng từ Công ty Gia Long, thì bị đơn phải là Công ty Gia Long, Công ty này phải có trách nhiệm bố trí ngõ đi cho gia đình chị Nga, anh Tuấn. Như vậy mới đúng thực tế khách quan. Tới đây TAND TP Hải Phòng sẽ xét xử vụ kiện theo trình tự phúc thẩm. Hi vọng vụ án sẽ được xem xét khách quan, đúng pháp luật, trả lại quyền và lợi ích hợp pháp cho bà Lê Thị Suốt, người cao tuổi, giáo viên về hưu.