Kiên Giang: Loạt sai phạm trong công tác quản lý và sử dụng đất

Rừng Quốc gia Phú Quốc

Vườn quốc gia Phú Quốc - bãi biển hoang sơ

Nhiều bất cập trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

Theo Thanh tra Chính phủ, quy hoạch sử dụng đất của tỉnh Kiên Giang và các đơn vị hành chính cấp huyện được lập, thẩm định và trình duyệt hoặc phê duyệt theo thẩm quyền chậm hơn so với quy định, vi phạm Khoản 8, Điều 21 Luật Đất đai năm 2003.

Cụ thể, từ năm 2011-2014, toàn bộ 145/145 đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn tỉnh không lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chi tiết, vi phạm Khoản 4, Điều 25 Luật Đất đai năm 2003 và Khoản 6, Điều 15 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP. Nguyên nhân là do quy hoạch sử dụng đất cấp huyện chậm được phê duyệt dẫn đến khi quy hoạch sử dụng đất cấp huyện được phê duyệt thì Luật Đất đai năm 2013 đã có hiệu lực thi hành, trong đó quy định không phải lập quy hoạch sử dụng đất cấp xã.

Bên cạnh đó, chất lượng công tác lập quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất 5 năm kỳ đầu (2011 – 2015) chưa cao, chưa tuân thủ nguyên tắc về sự phù hợp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất giữa các cấp, vi phạm Khoản 2, Điều 21 Luật Đất đai 2003.

Do chất lượng lập, thẩm định quy hoạch sử dụng đất chưa cao, chưa bám sát tình hình thực tế xã hội của địa phương, chưa tuân thủ nguyên tắc về sự phù hợp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất giữa các cấp dẫn đến việc thực hiện một số chỉ tiêu sử dụng đất đạt tỉ lệ thấp so với chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất được phê duyệt, bên cạnh đó lại có một số chỉ tiêu sử dụng đất thực hiện vượt so với chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất được phê duyệt.

Việc kiểm tra, giám sát của các cơ quan chức năng do UBND tỉnh Kiên Giang chỉ đạo chưa được thường xuyên dẫn đến có nhiều dự án đầu tư chậm tiến độ trong thời gian dài so với giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc dự án đầu tư được phê duyệt, đã được gia hạn tiến độ nhiều lần nhưng chậm được xử lý để thu hồi theo các quy định của pháp luật về đầu tư và đất đai, gây lãng phí nguồn tài nguyên đất, đặc biệt là các dự án đầu tư trên địa bàn huyện Phú Quốc.

Trên cơ sở kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ đã đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan chức năng thực hiện các bước theo quy định của pháp luật để xem xét thu hồi chủ trương đầu tư, thu hồi đất đối với 43 dự án đầu tư chậm tiến độ nhiều năm, thuộc diện phải xem xét thu hồi.

Chồng chất sai phạm trong việc giao đất, cho thuê đất, cấp giấy CNQSDĐ

UBND tỉnh chưa ban hành mức thu tiền bảo vệ, phát triển đất trồng lúa nước trên địa bàn tỉnh, dẫn đến chủ đầu tư các dự án có sử dụng đất chuyên trồng lúa nước để chuyển sang mục đích khác không xây dựng phương án thực hiện khai hoang, phục hóa, cải tạo đất lúa khác thành đất chuyên trồng lúa nước được cấp có thẩm quyền phê duyệt, để bổ sung diện tích đất chuyên trồng lúa nước bị mất tại địa phương hoặc nộp kinh phí để tổ chức thực hiện phương án nêu trên, vi phạm Khoản 2 Điều 5 Nghị định số 35/2015/NĐ-CP của Chính phủ, Điều 2 Thông tư số 18/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn không đôn đốc chủ đầu tư các dự án có sử dụng đất rừng để chuyển đổi sang mục đích khác lập phương án trồng rừng thay thế để phê duyệt và tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng.

Ban Quản lí Khu kinh tế Phú Quốc giao đất, cho thuê đất, chuyển đổi mục đích sử dụng từ đất rừng sang mục đích khác khi chủ đầu tư chưa lập phương án trồng rừng thay thế đối với diện tích rừng chuyển đổi sang mục đích khác trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt là chưa đủ điều kiện chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích không phải lâm nghiệp.

UBND tỉnh Kiên Giang chậm triển khai thực hiện điều chỉnh quy hoạch xây dựng phân khu chức năng trong Khu kinh tế Phú Quốc theo Đồ án điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng đảo Phú Quốc đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Dẫn đến Ban Quản lí Khu kinh tế Phú Quốc giao đất, cho thuê đất đối với một số tổ chức để thực hiện dự án đầu tư chưa phù hợp hoặc vượt diện tích so với chỉ tiêu sử dụng đất đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Ban quản lí rừng phòng hộ Phú Quốc và Vườn quốc gia Phú Quốc buông lỏng quản lý rừng, dẫn tới tình trạng các hộ dân lấn chiếm rừng diễn ra trong một thời gian dài nhưng chậm được ngăn chặn xử lí, dẫn đến có một số hộ dân được cấp GCNQSDĐ chồng lấn với diện tích đã cấp GCNQSDĐ cho Vườn Quốc gia Phú Quốc, cần phải được xử lý nghiêm.

UBND tỉnh Kiên Giang không giao cho chủ rừng hoặc đơn vị có chức năng khai thác để tận thu gỗ rừng tại dự án Khu du lịch sinh thái Bãi Dài do Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Du lịch Phú Quốc làm chủ đầu tư, dẫn đến nguy cơ gây thất thoát gần 13 ngàn m3 gỗ.

UBND tỉnh Kiên Giang không thiết lập hành lang bảo vệ bờ biển tại 20 vị trí biển trên đảo Phú Quốc là chưa phù hợp với quy định tại Luật Tài nguyên môi trường biển và hải đảo, thiết lập hành lang biển tại khu vực Bãi Trường huyện Phú Quốc là chưa phù hợp với quy hoạch chung của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại quyết định số 633/QĐ-TTg.

Trong thời kì thanh tra, đặc biệt trong giai đoạn từ năm 2016 đến tháng 6/2017 UBND huyện Phú Quốc và UBND các xã, thị trấn trực thuộc buông lỏng quản lý về đất đai, về trật tự xây dựng đô thị dẫn tới nhiều tổ chức, cá nhân xây dựng hạ tầng trái phép trên đất nông nghiệp nhằn mục đích phân lô tách thửa đất nông nghiệp với diện tích nhỏ để chuyển nhượng quyền sử dụng đất nông nghiệp của thửa đất được phân lô không vì mục đích sản xuất nông nghiệp, gây khó khăn trong công tác quản lí đất đai và đặc biệt là gây khó khăn trong việc thu hồi đất, bồi thương giải phóng mặt bằng để thực hiện các dự án đầu tư theo quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Đơn cử, Sở Tài nguyên và Môi trường cho phép tách 17.808 thửa đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Phú Quốc (giai đoạn từ ngày 01/01/2016 đến 09/6/2017) với diện tích nhỏ (dưới 500m2) không vì mục đích sản xuất nông nghiệp, trong khi quy định của pháp luật về đất đai trong giai đoạn này không có quy định về việc tách thửa đất nông nghiệp dẫn tới tình trạng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Phú Quốc trong thời gian này diên ra hết sức phức tạp, gây khó khăn trong công tác quản lí đất đai.

Giai đoạn từ ngày 1/1/2016 đến 31/12/2017, Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang phê duyệt không đúng thẩm quyền đơn giá đất cụ thể để làm căn cứ thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với 16 dự án đầu tư.

UBND tỉnh Kiên Giang xác nhận ưu đãi, hỗ trợ, đầu tư bổ sung cho Công ty TNHH Ngôi Sao, chủ đầu tư dự án Khu du lịch sinh thái Ngôi sao – Lucky Star Resort, được ưu đãi đầu tư vào nông nghiệp nông thôn theo nghị định số 61/2010/NĐ-CP là chưa đúng quy định của pháp luật, dẫn đến Cục trưởng Cục thuế tỉnh miễn tiền sử dụng đất cho Công ty TNHH Ngôi Sao chưa đúng quy định của pháp luật, phải truy thu về cho ngân sách nhà nước số tiền hơn 62 tỷ đồng.

Cục Thuế giảm 50% tiền sử dụng đất đối với chủ đầu tư của một số dự án trên địa bàn huyện Phú Quốc thuộc diện được giao đất trước ngày 01/7/2014, nhưng có thời điểm bàn giao đất sau ngày 01/7/2014 là chưa phù hợp với quy định của pháp luật, cần phải thu hồi về ngân sách nhà nước số tiền gần 256 tỉ đồng. Miễn tiền thuê đất trong thời gian xây dựng cơ bản đối vói 10 dự án đầu tư khi chưa đủ điều kiện miễn giảm, cần thu hồi về ngân sách nhà nước 53,5 tỉ đồng. Miễn tiền thuê đất theo chính sách ưu đãi đầu tư của pháp luật về đầu tư đối với 06 tổ chức được nhà nước cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư, thu hồi về cho ngân sách nhà nước số tiền hơn 93,1 tỉ đồng.

UBND tỉnh Kiên Giang cho phép gia hạn nộp tiền sử dụng đất đối với Công ty CP Đầu tư và Phát triển Du lịch Phú Quốc chưa phù hợp với quy định, cần phải truy thu về ngân sách nhà nước số tiền 18,7 tỉ đồng.

Cục Thuế không phạt chậm nộp đối với một số tổ chức có hành vi chậm nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất theo quy định của luật quản lý thuế, tính tiền thuê đất chưa chính xác, chưa điều chỉnh đơn giá thuế đất theo quy dịnh của pháp luật, cần phải thu hồi về cho ngân sách nhà nước số tiền 255 tỉ đồng.

Thanh tra Chính phủ yêu cầu Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang và các cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan nghiêm túc tổ chức thực hiện Kết luận thanh tra số 602/KL-TTCP ngày 27 tháng 4 năm 2020 của Thanh tra Chính phủ về việc chấp hành pháp luật trong công tác quy hoạch, quản lý và sử dụng đất đai, quản lý và khai thác tài nguyên khoáng sản, bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (thời kỳ 2011-2017).