Cho thuê xưởng sản xuất đá mĩ nghệ trong khai trường khai thác đá có đúng quy định?

Thông tin từ cơ quan chức năng huyện Vĩnh Lộc cho biết, vào chiều 9/6/2025, tại khu xưởng đá mĩ nghệ của ông Trịnh Văn Lương, (sinh năm 1977), ở thôn 2, xã Vĩnh An (thuộc khu vực mỏ đá núi Nhót, tại thôn 1, xã Vĩnh An) có 4 công nhân đang làm việc chế tác đá mĩ nghệ. Đến 14 giờ 45 phút cùng ngày, trong quá trình vận hành máy xẻ đá, ông Vũ Văn Th, 41 tuổi, đã bị đá lật, đè vào người. Dù được phát hiện và đưa đi bệnh viện cấp cứu nhưng ông Th vẫn tử vong. Vụ việc đã được báo cáo lên lãnh đạo Công an tỉnh Thanh Hóa tiếp nhận, giải quyết theo quy định.

Vụ tai nạn lao động làm ông Th thiệt mạng khiến cho dư luận đặt nhiều câu hỏi về những quy định trong hoạt động khai thác mỏ tại núi Nhót, xã Vĩnh An của Công ty CP Toàn Minh có bảo đảm đúng pháp luật?

1 trong 9 xưởng mà Công ty CP Toàn Minh cho thuê xảy ra tai nạn lao động chết người.

Theo thiết kế khai thác mỏ đã được Sở Xây dựng thẩm định là Công ty CP Toàn Minh phải xây dựng các công trình hạ tầng phục vụ khai thác, chế biến, cụ thể: Xây dựng nhà quản lí điều hành, nhà kho, nhà bảo vệ, nhà nghỉ cho công nhân, xây dựng trạm nghiền sàng - chế biến đá tận dụng, hệ thống thu gom nước thải, chất thải, lắp đặt trạm cân,...

Những hạng mục công trình này bắt buộc phải xây dựng và được cơ quan chức năng nghiệm thu trước khi mỏ đi vào hoạt động. Tuy nhiên, thực tế phóng viên ghi nhận tại hiện trường, Công ty CP Toàn Minh không xây dựng hạng mục nào như trên. Nhưng trong khai trường có đến 9 xưởng sản xuất đá mĩ nghệ đang hoạt động, nhà xưởng kết cấu bằng khung sắt thép mái tôn.

Qua tìm hiểu, Công ty CP Toàn Minh chỉ thực hiện duy nhất công việc là san lấp mặt bằng nằm trong khai trường và cho các hộ dân thuê đất trả tiền 1 lần, thời gian cho thuê bằng thời gian mỏ được cấp phép. Việc xây dựng nhà xưởng và lắp đặt máy móc thiết bị chế tác đá là do các hộ dân tự lắp đặt đầu tư, diện tích mỗi một xưởng khoảng 350m2 giá trị cho thuê hàng trăm triệu đồng/1 xưởng. Và một trong nhà xưởng do ông Trịnh Văn Lương thuê đã xảy ra vụ tai nạn khiến ông Th tử vong do đá lật đè vào người ngày 9/6/2025.

Toàn cảnh công trường mỏ đá cấp cho công ty Toàn Minh tại xã Vĩnh An.

Trong Giấy phép khai thác khoáng sản số: 38/GP-UBND ngày 5/3/2020 của UBND tỉnh Thanh Hóa cấp cho Công ty CP Toàn Minh khai thác, chế biến khoáng sản mỏ đá vôi làm vật liệu xây dựng thông thường có diện tích mỏ: 30.666,4m2, trong đó khu vực khai thác: 16.000m2; khu vực khai trường 1: 9.887,7m2; khu vực khai trường 2: 4.778,7m2. Trữ lượng địa chất: 322.160m3, trong đó có 9.665m3 đá khối để xẻ. Trữ lượng huy động vào thiết kế khai thác: 211.713m3, trong đó có 6.352m3 đá khối xẻ. Công suất khai thác: 15.000m3/năm.

Ghi nhận thêm tại khai trường mỏ đá Công ty CP Toàn Minh, phóng viên nhận thấy chỉ có hoạt động dùng máy cắt dây để cắt đá nguyên khối. Mỏ không hề lắp đặt trạm nghiền sàng để chế biến đá tận dụng như giấy phép đã cấp. Điều này khác hẳn với số liệu mà Công ty CP Toàn Minh báo cáo với Đoàn kiểm tra liên ngành ngày 14/3/2025 (thực hiện theo Quyết định số 494/QĐ-UBND ngày 19/2/2025 của Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa), là đá vôi làm vật liệu thông thường khai thác năm 2023 là 12.592m3, đá xẻ 50m3; năm 2024 khai thác được 22.723m3 đá vật liệu thông thường và 24,9m3 đá xẻ.

Câu hỏi đặt ra, doanh nghiệp khai thác đá khối có dấu hiệu trốn thuế, vượt công suất cho phép hay không? Việc cho thuê đất để các hộ dân tự làm nhà xưởng có trái pháp luật, cũng như tuân thủ quy định về an toàn kĩ thuật, an toàn lao động? Sau nhiều năm khai thác doanh nghiệp đã được cấp Giấy phép môi trường hay chưa? Công ty CP Toàn Minh thực tế có giám đốc điều hành mỏ hay chỉ hợp thức hóa trên mặt hồ sơ?

Tất cả những nghi vấn nêu trên rất cần được các cơ quan chức năng tỉnh Thanh Hóa vào cuộc làm rõ.