Đến xã Xuân Lai, nhóm PV được nhiều người cao tuổi và người dân trong thôn dẫn ra cánh đồng Múc, thôn Mỹ Thôn - Khu nghĩa trang mới, nơi quy tụ hàng trăm ngôi mộ nằm “trơ trọi” với tâm trạng hoang mang và bức xúc. Họ muốn cho các PV thấy tận mắt sự việc, và khẩn thiết mong muốn chuyển tải tâm tư của người dân liên quan đến vấn đề mồ mả của tổ tiên, cha ông theo truyền thống của người Việt Nam tới các cấp, ban, ngành chức năng của huyện Gia Bình và tỉnh Bắc Ninh.
Chia sẻ với PV, bà Nguyễn Thị Củ, 75 tuổi, xúc động cho biết: “Mồ yên, mả ấm” là ước vọng, tâm lí, tín ngưỡng lâu đời của người dân chúng tôi về nơi chôn cất tổ tiên, người thân đã qua đời. Chúng tôi luôn mong ông bà, cha mẹ mình được an nghỉ vĩnh hằng nơi nghĩa trang địa phương. Năm 2024, khi Nhà nước chủ trương dời nghĩa trang để giải phóng mặt bằng thực hiện Dự án sân bay Gia Bình, chúng tôi thực hiện di dời, bởi người dân Mỹ Thôn chúng tôi luôn thực hiện theo chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Vậy nhưng, khi di dời mộ, thì xảy ra tình cảnh này”.
 |
| Rất đông người dân cùng tập trung về khu nghĩa trang mới để chia sẻ về phần mộ của người thân. |
Ông Trần Văn Hường, 69 tuổi, cho biết thêm: Các ngôi mộ có xác định danh tính thì được mang về cánh đồng Múc xây mộ mà không lấp đất, để trơ trọi hàng trăm ngôi mộ giữa đồng. Các ngôi mộ chưa xác định được danh tính, do người thân đi xa hoặc do thời gian lãng quên, thì bị vùi lấp cùng một chỗ rất khó xác định chính xác mộ phần. Nếu sau này, người thân về tìm mộ, có lẽ sẽ khó có thể tìm thấy.
“Các anh chị thấy đấy, đào mồ mả ông bà, tổ tiên của các dòng họ chúng tôi phơi trên mặt đất đến 2-3 tháng mới chôn. Sau khi chôn xong mới được 2-3 tháng thì nay lại đào lên để rà soát, kiểm đếm mộ... Hai hôm trước trời mưa, toàn bộ khu lấp mộ chưa xác định danh tính bị ngập trong nước. Nay nắng lên, những ngôi mộ này trơ trọi, phát lộ xương cốt người đã mất, chúng tôi nhìn mà đau xót vô cùng. Đáng nói là, khi chúng tôi phản ánh lên lãnh đạo cấp huyện, thì chính quyền địa phương cử người sử dụng những tấm bạt xanh này để che phủ lên các phần mộ bị lộ cốt. Nhìn rất xót xa”, bà Nguyễn Thị Mầu (70 tuổi), ông Phạm Văn Đường (67 tuổi) và ông Trần Văn Sơn (65 tuổi) vừa thắp nhang bên những phần mộ, vừa xúc động chia sẻ.
|
| Hình ảnh tại hiện trường khu nghĩa trang mới. |
Hầu hết người dân thôn Mỹ Thôn có mặt hôm ấy đều có chung nguyện vọng mong tỉnh, huyện quan tâm đầu tư xây dựng hạ tầng nghĩa trang mới khang trang. Để các gia đình, dòng họ trong thôn có thể đến thắp hương cho ông bà, tổ tiên, và cho cả những phần mộ không có người thân chăm sóc, nhằm bảo đảm tính nhân văn, phong tục, tập quán và tín ngưỡng của người Việt.
|
| Hàng trăm ngôi mộ trơ trọi giữa cánh đồng. |
Trước mắt, người dân mong muốn chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan tiến hành san lấp các ngôi mộ có danh để tránh hình ảnh trơ trọi, gây bức xúc. Đối với gần 300 ngôi mộ chưa định danh được, cần thống kê chính xác, cần đặt các hài cốt trong các tiểu sành và cải táng chu đáo, tận tình, thể hiện trách nhiệm của chính quyền và sự nhân văn, nhân đạo của người Việt.
|
| Người dân chia sẻ với PV tại buổi gặp chiều 11/6. |
Ghi nhận những tâm tư, tình cảm và cả những bức xúc của người dân, chúng tôi liên hệ với lãnh đạo UBND xã Xuân Lai. Tuy nhiên, tại trụ sở UBND xã Xuân Lai, dù đã nhắn tin trao đổi và gọi điện nhưng không liên lạc được với Chủ tịch UBND xã.
Thiết nghĩ, để giải quyết triệt để những bức xúc của người dân, chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan cần xem xét, giải quyết triệt để. Chỉ khi tìm được tiếng nói đồng thuận, sẽ không đẩy những bức xúc của người dân lên cao, tránh được những điểm nóng về an ninh trật tự và hạn chế tối đa tình hình khiếu nại, khiếu kiện kéo dài và đơn thư vượt cấp.
|
| Luật sư Bùi Thị Kim Liên |
Theo luật sư Bùi Thị Kim Liên, Công ty luật Sinh Hùng, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, vấn đề bảo vệ mồ mả luôn được Nhà nước quan tâm và có biện pháp xử lí rất nghiêm khắc nếu có sai phạm phát sinh. Điều 246 Bộ luật Hình sự “Tội xâm phạm thi thể, mồ mả, hài cốt” quy định: Người nào đào, phá mồ mả, chiếm đoạt những đồ vật để ở trong mộ, trên mộ hoặc có hành vi khác xâm phạm thi thể, mồ mả, hài cốt, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 2 năm đến 7 năm: Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội; Chiếm đoạt hoặc hủy hoại vật có giá trị lịch sử, văn hóa; Vì động cơ đê hèn; Chiếm đoạt bộ phận thi thể, hài cốt.
Ngoài ra, theo Điều 607 Bộ luật Dân sự, người thực hiện hành vi xâm phạm mồ mả còn có thể phải bồi thường thiệt hại. Thiệt hại do xâm phạm mồ mả gồm chi phí hợp lí để hạn chế, khắc phục thiệt hại. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp mồ mả của người khác bị xâm phạm phải bồi thường theo quy định trên và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa đối với mỗi mồ mả bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.
Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc khi có ý kiến từ cơ quan chức năng.
