“Hưu trí tích cực”

Nhiều người lo ngại rào cản tuổi tác, nhưng số liệu thực tế minh chứng điều ngược lại. Cả nước hiện có gần 300.000 NCT đang làm chủ các cơ sở sản xuất, kinh doanh. Họ bước vào thương trường bằng một tài sản vô giá: “Vốn đời”. Đó là sự tích lũy hàng thập kỷ kinh nghiệm quản trị, mạng lưới quan hệ bền vững cùng bản lĩnh vững vàng trước các cuộc khủng hoảng kinh tế - điều mà trường quản trị kinh doanh khó lòng đào tạo cấp tốc.

Ảnh minh hoạ

Hãy nhìn ông Lê Đình Tú, Giám đốc HTX Bình Sơn (Thanh Hóa). Ở tuổi 62, thay vì thảnh thơi, ông vẫn miệt mài xây dựng thương hiệu “chè sạch” vươn tầm quốc gia, tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương. Hay ông Trần Văn Phương ở Lào Cai, dù từng trắng tay vì dịch bệnh, vẫn không nản chí; mô hình gia trại tổng hợp của ông mang lại nguồn thu hàng tỷ đồng mỗi năm, trở thành điểm tựa kinh tế cho cả vùng quê.

Tại các HTX dược liệu và nông nghiệp tuần hoàn, vốn liếng của người đi đầu là kho tàng cổ truyền và sự am tường thổ nhưỡng. Để sản phẩm vươn xa, họ mạnh dạn ứng dụng công nghệ sấy lạnh, chiết tách tinh dầu đạt chuẩn OCOP, hệ thống tưới tự động hoặc truy xuất nguồn gốc qua điện thoại thông minh. Ngay cả ở các làng nghề thủ công, nghệ nhân lớn tuổi cũng nhạy bén dùng phần mềm thiết kế 3D để cải tiến mẫu mã, xuất khẩu sang EU, Nhật Bản.

Những tấm gương ấy chứng minh: NCT khởi nghiệp không vì áp lực sinh kế hay làm giàu nhanh, mà vì nhu cầu tự thân được cống hiến, cảm thấy mình là một tế bào có ích. Khoa học đã chứng minh, khi bộ não tiếp tục tư duy, tìm tòi cái mới, quá trình lão hóa sinh học sẽ chậm lại. Khởi nghiệp chính là một liệu pháp tinh thần và sức khỏe mạnh mẽ nhất.

Hơn thế nữa, các mô hình kinh doanh do NCT làm chủ luôn mang đậm tính nhân văn và an sinh xã hội. Họ tạo ra chiếc phao cứu sinh cho những lao động yếu thế, những người “lỡ cỡ tuổi” vốn bị các nhà máy từ chối. Họ khởi nghiệp bằng cái Tâm, quản trị bằng Nhân trị và phát triển bằng chữ Tín.

Bài học rút ra là xã hội cần thay đổi tư duy về “Kinh tế bạc”. Hỗ trợ NCT khởi nghiệp, thúc đẩy chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không phải là hoạt động ban phát phúc lợi hay “giúp đỡ người già”. Đó thực chất là hành động chiến lược nhằm khai thác một “mỏ vàng” tri thức và kinh nghiệm đang bị bỏ ngỏ trong thời kỳ già hóa dân số.