Tự tạo niềm vui khi nghỉ hưu
Trong mắt người già 07/05/2026 10:55
Ông Lưu Hương học giả triều đại Tây Hàn (năm 206 trước công nguyên) đã nói: “Thư do dược dã, thiện độc như khả dĩ y ngu”, tạm dịch là “sách cũng như thuốc, ham đọc sách có thể chữa được bệnh dốt”.
Các nhà y học thế giới đã chọn và nghiên cứu 400 vĩ nhân ở châu Âu và châu Mỹ, trong thế kỷ 16, xem vĩ nhân nào sống thọ nhất và vì sao? Kết quả là những người đọc nhiều sách báo thọ nhất, tuổi thọ bình quân là 79.
![]() |
| Người già với việc đọc sách báo. Ảnh P.MAI |
Ở nước ta từ cổ chí kim, trong số những người say mê, tận tụy với công việc, tích cực học tập, ham đọc các loại sách báo, nhiều người đều sống qua cái ngưỡng “xưa nay hiếm”; không ít người trở thành “Bách niên giai lão” như Đại tướng Võ Nguyên Giáp, các nhà văn Tô Hoài, Học Phi; các nhà thơ như: Nguyễn Viết Lãm, Nguyễn Xuân Sanh, Giáo sư Anh hùng Lao động Vũ Khiêu đều có tuổi thọ từ 90 đến 100 tuổi.
Tiến sĩ Ray My, nhà tâm lý học người Mỹ đã phát hiện một điều thú vị: Trên thế giới phàm những danh nhân bận rộn nhất so với người bình thường, tuổi thọ nói chung cao hơn 29%. Niềm say mê với công việc, có thể giải toả những cảm giác cô đơn, buồn tẻ, khiến con người cảm thấy hài lòng, từ đó tạo ra niềm vui cho sức khoẻ.
Đọc sách còn có tác dụng chữa bệnh; y học hiện đại đã chứng minh: Hai phần ba các chứng bệnh thường gặp có liên quan đến tâm lý. Có nhiều bệnh có thể tự khỏi, hoặc mau lành mà không cần dùng thuốc là do người bệnh có tâm lý lành mạnh.
Một số người cao tuổi, sau khi cầm sổ hưu, chuyển từ trạng thái dễ bận rộn nơi công sở sang trạng thái nhàn hạ; ngồi nghĩ suốt ngày, dễ cảm thấy cô đơn, buồn tẻ. Không có việc gì làm, người sẽ thấy buồn, kém phấn chấn. Nếu ham đọc sách báo thì khoảng trống này có thể lấp đầy. Đó là phương thuốc hay để giải quyết sự trống rỗng trong đời sống.
Người ta khi đọc sách, tư tưởng tập trung, không tản mạn vào các việc khác. Những trạng thái vui, buồn, đau khổ, lạc quan… trên trang sách, sẽ lôi cuốn tâm hồn người đọc, có tác dụng điều chỉnh tâm lý, cân bằng khí huyết âm dương trong cơ thể, tư tưởng được ổn định, bệnh tật cũng vì thế mà thuyên giảm phần lớn.
Đọc sách còn là hoạt động để làm khỏe bộ óc. Như mọi người đều biết, đại não là “bộ tư lệnh” của cơ thể, là cơ quan chỉ huy tinh thần. Đọc sách là phương pháp hiệu nghiệm để phát triển trí tuệ, làm chậm quá trình già hóa. Một học giả đã nói một cách hình tượng rằng: “Sách báo là chất dinh dưỡng nuôi toàn thế giới”.
Đọc sách báo là cách mở mang kiến thức. Người cao tuổi nên đọc nhiều sách báo y dược và kỹ thuật thưởng thức, nắm vững những đặc điểm thay đổi về tâm lý sinh học của người già; hiểu được quy luật phát triển của bệnh tật và thường xuyên “tự chữa” bệnh cho mình.